Άδειες οδήγησης: Αλλαγές για οδηγούς άνω των 70 ετών και 17χρονους – Τι προβλέπει ευρωπαϊκή οδηγία, πώς προχωρεί το ΤΟΜ

Αλλαγές έρχονται στις άδειες οδήγησης, στις ανανεώσεις και στους ελέγχους υγείας, ενώ νέα δεδομένα δημιουργούνται και για τους νέους οδηγούς. Στην Κύπρο, η προετοιμασία για το νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο έχει ήδη ξεκινήσει, με το Τμήμα Οδικών Μεταφορών να επεξεργάζεται τις αλλαγές που θα χρειαστούν στη νομοθεσία και στις διαδικασίες του.

Πρακτικά, η πιο αισθητή αλλαγή για τον μέσο οδηγό αναμένεται να είναι η ψηφιακή άδεια οδήγησης. Σύμφωνα με τις απαντήσεις που έδωσε στο philenews αρμόδιος λειτουργός του ΤΟΜ, η άδεια θα μπορεί να βρίσκεται στο Ευρωπαϊκό Πορτοφόλι Ψηφιακής Ταυτότητας και να χρησιμοποιείται μέσω κινητού τηλεφώνου, ενώ αναμένεται να απλοποιηθούν διαδικασίες όπως οι ανανεώσεις, οι επανεκδόσεις και οι έλεγχοι εγκυρότητας.

Η ψηφιοποίηση της άδειας αναμένεται να περιορίσει σταδιακά και την ανάγκη για τη φυσική πλαστική κάρτα στην καθημερινότητα, η οποία πάντως, δεν καταργείται. Όποιος το επιθυμεί θα μπορεί να συνεχίσει να έχει την άδειά του και σε φυσική μορφή. Η νέα ευρωπαϊκή Οδηγία προβλέπει, άλλωστε, την παράλληλη ύπαρξη έντυπης και ψηφιακής άδειας, με αναγνώρισή τους σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Σε επίπεδο εφαρμογής, το ΤΟΜ «θεωρεί πρακτικά αναγκαία τη συνεργασία με το Υφυπουργείο Έρευνας, Καινοτομίας και Ψηφιακής Πολιτικής, καθώς το ίδιο εκδίδει τις άδειες, ενώ το Υφυπουργείο έχει την ευθύνη για τις κρατικές ψηφιακές υποδομές»

Σε ό,τι αφορά τις ανανεώσεις, η νέα Οδηγία προβλέπει 15ετή διοικητική ισχύ για τις βασικές κατηγορίες αδειών, μεταξύ αυτών και η κατηγορία Β. Στην Κύπρο, σύμφωνα με το ΤΟΜ, η διάρκεια αυτή είναι ήδη 15 χρόνια και, τουλάχιστον στο παρόν στάδιο, δεν προβλέπεται μείωσή της.

Τι αλλάζει για τους άνω των 70

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει και το τι θα γίνει με τους οδηγούς άνω των 70 ετών. Σήμερα, η άδειά τους ανανεώνεται κάθε τρία χρόνια με πιστοποιητικό υγείας. Η νέα ευρωπαϊκή προσέγγιση, όμως, δίνει μεγαλύτερη βαρύτητα στην πραγματική κατάσταση υγείας και στην ικανότητα του οδηγού και λιγότερο στην ηλικία από μόνη της.

Η νέα προσέγγιση μετατοπίζει ουσιαστικά το κριτήριο από το «πόσο χρονών είναι κάποιος» στο κατά πόσο μπορεί να συνεχίσει να οδηγεί με ασφάλεια. Η ικανότητα οδήγησης πρέπει να κρίνεται με αντικειμενικά στοιχεία και, όπου χρειάζεται, με εξετάσεις ή άλλες δοκιμές. Παράλληλα, τυχόν περιορισμός ή αφαίρεση της άδειας πρέπει να εξετάζεται κατά περίπτωση και όχι αυτόματα λόγω ηλικίας.

Αναφορικά με το ζήτημα αυτό το ΤΟΜ σημειώνει ότι στο παρόν στάδιο συνεχίζει να ισχύει η υφιστάμενη διαδικασία, προσθέτοντας ότι «θα εξετάσει όλα τα ενδεχόμενα» στο πλαίσιο της εναρμόνισης. Η Οδηγία αφήνει, εξάλλου, αρκετό περιθώριο στα κράτη μέλη ως προς τον τρόπο με τον οποίο θα γίνονται οι έλεγχοι υγείας, επιτρέποντας σε ορισμένες περιπτώσεις ακόμη και αυτοαξιολόγηση αντί πλήρους ιατρικής εξέτασης.

Οδήγηση από τα 17

Αλλαγές έρχονται και για τους νέους οδηγούς, καθώς η Οδηγία προβλέπει οδήγηση από τα 17 με συνοδό, αλλά και τουλάχιστον διετή δοκιμαστική περίοδο για όσους αποκτούν για πρώτη φορά άδεια οδήγησης.

Το ΤΟΜ έχει ήδη μελετήσει τις δύο αυτές πρόνοιες, χωρίς ωστόσο να έχει καθοριστεί ακόμη το ακριβές μοντέλο που θα εφαρμοστεί στην Κύπρο. Οποιεσδήποτε τροποποιήσεις της εθνικής νομοθεσίας χρειαστούν για την εφαρμογή των νέων ρυθμίσεων, αναφέρει το ΤΟΜ, θα αξιολογηθούν και θα προωθηθούν με γνώμονα αφενός τη διευκόλυνση των πολιτών και αφετέρου, πρωτίστως, τη διασφάλιση και ενίσχυση της οδικής ασφάλειας.

Το χρονοδιάγραμμα έχει ήδη καθοριστεί. Έως τον Νοέμβριο του 2028, τα κράτη μέλη πρέπει να έχουν ολοκληρώσει τις βασικές νομοθετικές αλλαγές που απαιτεί η νέα Οδηγία. Οι περισσότερες ρυθμίσεις θα αρχίσουν να εφαρμόζονται από τον Νοέμβριο του 2029, ενώ η οδήγηση από τα 17 με συνοδό θα πρέπει να εφαρμοστεί νωρίτερα, από τον Νοέμβριο του 2028.

Το επόμενο διάστημα αναμένεται να υπάρξουν εξελίξεις, καθώς το ΤΟΜ θα προχωρήσει στην ετοιμασία των νομοθετικών αλλαγών και στη δημόσια διαβούλευση.