Ανατροπή για τα 72 κιλά κάνναβης: Το Εφετείο ακύρωσε την καταδίκη και διέταξε νέα δίκη

Το Εφετείο ακύρωσε την καταδίκη και την ποινή 18 ετών και τεσσάρων ετών που είχαν επιβληθεί σε Ελληνοκύπριο άνδρα για υπόθεση που αφορούσε συνολικά 72 κιλά κάνναβης, διατάσσοντας την επανεκδίκαση της υπόθεσης ενώπιον Κακουργιοδικείου με διαφορετική σύνθεση.

Η ομόφωνη απόφαση, ημερομηνίας 21 Σεπτεμβρίου 2026, εκδόθηκε από τους δικαστές Μ. Αμπιζά, Στ. Χριστοδουλίδου-Μεσσιού και Ι. Στυλιανίδου.

Ο άνδρας είχε καταδικαστεί από το Κακουργιοδικείο Λεμεσού στις 22 Αυγούστου 2022 σε πέντε από τις έξι κατηγορίες που αντιμετώπιζε. Οι κατηγορίες αφορούσαν, μεταξύ άλλων, συνωμοσία για παράνομη κατοχή, παράνομη κατοχή με σκοπό την προμήθεια σε τρίτα πρόσωπα και εισαγωγή ελεγχόμενου φαρμάκου τάξεως Β, καθώς και κατοχή και κατοχή με σκοπό την προμήθεια. Η ποσότητα αφορούσε κάνναβη συνολικού βάρους 72 κιλών, από την οποία δεν είχε εξαχθεί η ρητίνη.

Για την κατηγορία της κατοχής με σκοπό την προμήθεια είχε επιβληθεί ποινή φυλάκισης 18 ετών, ενώ για την εισαγωγή ελεγχόμενου φαρμάκου επιβλήθηκε ποινή τεσσάρων ετών. Το Κακουργιοδικείο δεν επέβαλε ξεχωριστές ποινές για τις κατηγορίες της συνωμοσίας και της κατοχής, κρίνοντας ότι τα γεγονότα τους περιλαμβάνονταν στις υπόλοιπες κατηγορίες.

Ενώπιον του Εφετείου ο εφεσείων προέβαλε συνολικά 11 λόγους κατά της καταδίκης και τέσσερις κατά της ποινής. Μεταξύ άλλων, υποστήριξε ότι παραβιάστηκαν τα δικαιώματά του κατά το στάδιο κατά το οποίο, μετά τη διαπίστωση ύπαρξης εκ πρώτης όψεως υπόθεσης, έπρεπε να ενημερωθεί από το Δικαστήριο για τις επιλογές που είχε ως προς την υπεράσπισή του.

Το Εφετείο επικεντρώθηκε αρχικά στους συγκεκριμένους λόγους έφεσης, λόγω της καθοριστικής σημασίας τους για την τύχη της υπόθεσης. Όπως διαπίστωσε, κατά την 14η Ιουνίου 2022 το Κακουργιοδικείο ενημέρωσε τον κατηγορούμενο ότι μπορούσε είτε να καταθέσει ενόρκως είτε να ασκήσει το δικαίωμα της σιωπής. Δεν του εξήγησε, όμως, ότι μπορούσε να προβεί σε ανώμοτη δήλωση από το εδώλιο του κατηγορουμένου, χωρίς να υποβληθεί σε αντεξέταση.

Το Εφετείο έκρινε ότι το Κακουργιοδικείο εφάρμοσε εσφαλμένα την τροποποίηση του Άρθρου 74 του περί Ποινικής Δικονομίας Νόμου, Κεφ. 155, η οποία τέθηκε σε ισχύ στις 29 Απριλίου 2022. Σύμφωνα με την απόφαση, η τροποποίηση είχε καταργήσει το δικαίωμα των κατηγορουμένων να καταθέτουν χωρίς όρκο, όμως δεν είχε αναδρομική ισχύ.

Στην υπόθεση του κατηγορούμενου, τόσο η τέλεση των αδικημάτων όσο και η καταχώριση του κατηγορητηρίου και η έναρξη της ακροαματικής διαδικασίας είχαν προηγηθεί της έναρξης ισχύος της τροποποίησης. Ως εκ τούτου, το δικαστήριο έκρινε ότι το δικαίωμα του κατηγορουμένου να επιλέξει ανώμοτη δήλωση εξακολουθούσε να υφίσταται στην περίπτωσή του.

Ιδιαίτερη σημασία απέδωσε το Εφετείο στο γεγονός ότι, μετά την ενημέρωση του κατηγορούμενου και ενώ αυτός είχε ήδη επιλέξει να καταθέσει ενόρκως, το ίδιο Κακουργιοδικείο επέτρεψε σε άλλο κατηγορούμενο της υπόθεσης να προβεί σε ανώμοτη δήλωση. Το Κακουργιοδικείο είχε τότε απορρίψει ένσταση της Κατηγορούσας Αρχής και αναγνωρίσει ότι η νομοθετική τροποποίηση δεν μπορούσε να καταργήσει αναδρομικά το συγκεκριμένο δικαίωμα.

Το Εφετείο κατέληξε ότι η ενημέρωση που δόθηκε στον κατηγορούμενο ήταν ελλιπής και ότι η παράλειψη συνιστούσε απόκλιση από επιτακτική υποχρέωση του Δικαστηρίου. Επικαλούμενο προηγούμενη νομολογία, σημείωσε ότι η μη τήρηση των σχετικών διατάξεων για την ενημέρωση των δικαιωμάτων του κατηγορουμένου επηρεάζει την εγκυρότητα της ίδιας της δίκης.

Κατά συνέπεια, το Εφετείο έκρινε ότι δεν ήταν αναγκαίο να εξετάσει τους υπόλοιπους λόγους έφεσης που αφορούσαν την καταδίκη ή την ποινή. Ακύρωσε την καταδικαστική απόφαση για τις πέντε κατηγορίες, καθώς και τις ποινές που είχαν επιβληθεί.

Παράλληλα, το Εφετείο αποφάσισε ότι θα πρέπει να διεξαχθεί νέα δίκη, κρίνοντας ότι, υπό τις συγκεκριμένες περιστάσεις, η προηγούμενη διαδικασία δεν ήταν έγκυρη. Η νέα δίκη θα διεξαχθεί το συντομότερο δυνατό ενώπιον Κακουργιοδικείου με διαφορετική σύνθεση.

Ο κατηγορούμενος θα παρουσιαστεί ενώπιον του νέου Κακουργιοδικείου σε χρόνο που θα καθοριστεί από τον αρμόδιο Πρωτοκολλητή και θα παραμείνει υπό το ίδιο καθεστώς εγγυήσεων ή κράτησης στο οποίο τελούσε κατά την πρωτόδικη διαδικασία.