Δίκυκλα ασθενοφόρα τρέχουν και σώζουν ζωές: Έφτασαν ήδη σε 350 επείγοντα περιστατικά – Ποιο πρόβλημα φρενάρει την ανάπτυξή τους

Κινούνται στους δρόμους της Κύπρου, ξεπερνούν με ευκολία την κυκλοφοριακή συμφόρηση, περνούν από στενούς δρόμους, προσπερνούν εμπόδια και καθυστερήσεις, εξοικονομούν χρόνο και σώζουν ζωές.

Κουβαλούν απινιδωτές, φάρμακα και ειδικό εξοπλισμό πρώτων βοηθειών, και μπορούν να αρχίσουν την αντιμετώπιση ενός επείγοντος περιστατικού εκεί και όπου κάθε λεπτό μπορεί να αποδειχθεί καθοριστικό για να σωθεί ένας άνθρωπος.

Είναι τα «ασθενοφόρα σε δύο τροχούς», μια υπηρεσία που έχει ήδη καταγράψει 350 ανταποκρίσεις σε επείγοντα περιστατικά στην Κύπρο, αλλά παραμένει σε μεγάλο βαθμό άγνωστη στο ευρύ κοινό.

Η παρουσία τους αποδεικνύεται σωτήρια σε περιπτώσεις καρδιακής ανακοπής, σοβαρού τραυματισμού ή μεγάλης αιμορραγίας και άλλες επικίνδυνες και απειλητικές για τη ζωή καταστάσεις.

Η Κύπρος διαθέτει σήμερα 13 διασωστικές μοτοσικλέτες και 22 ειδικά εκπαιδευμένους επαγγελματίες υγείας, διασώστες και νοσηλευτές, οι οποίοι έχουν λάβει διεθνή πιστοποίηση για τα προσόντα τους στην προνοσοκομειακή φροντίδα.

Ο ρόλος τους δεν είναι να αντικαταστήσουν τα ασθενοφόρα. Είναι να φτάσουν γρηγορότερα εκεί όπου υπάρχει ανάγκη, να εκτιμήσουν την κατάσταση του ασθενούς και να αρχίσουν την παροχή φροντίδας μέχρι την άφιξη του πληρώματος που θα αναλάβει τη μεταφορά του στο νοσηλευτήριο.

Η ευελιξία της μοτοσικλέτας, εξήγησε στον «Φ» η προϊσταμένη της Υπηρεσίας Ασθενοφόρων Ριάνα Κωνσταντίνου, «επιτρέπει στον επαγγελματία να κινηθεί ευκολότερα μέσα στην κυκλοφοριακή συμφόρηση, να προσεγγίσει στενούς δρόμους ή περιοχές με αυξημένη συγκέντρωση κόσμου και να φτάσει σε σημεία όπου ένα μεγαλύτερο όχημα ενδέχεται να καθυστερήσει».

«Η δυνατότητα αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία στα αστικά κέντρα, στις τουριστικές και παραλιακές περιοχές κατά τους μήνες αυξημένης κίνησης, αλλά και σε μεγάλες εκδηλώσεις».

Η κ. Κωνσταντίνου εξήγησε τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί η υπηρεσία, σε ποια περιστατικά ανταποκρίνεται και γιατί ακόμη και μια μικρή μείωση στον χρόνο άφιξης της πρώτης εξειδικευμένης βοήθειας έχει σημασία.

«Ακόμη και τρία με τέσσερα λεπτά είναι σωτήρια»

Οι διασωστικές μοτοσικλέτες δραστηριοποιούνται κυρίως στα κέντρα των πόλεων, όπου η αυξημένη τροχαία κίνηση μπορεί να δυσκολέψει την πρόσβαση ενός ασθενοφόρου.

«Εμείς κινούμαστε στα κέντρα των πόλεων όπου υπάρχει αυξημένη τροχαία κίνηση. Αναλόγως με τις οδηγίες του κέντρου κλήσεων, με το που θα λάβουν την κλήση οι χειριστές των μηχανών, είναι έτοιμοι και ο χρόνος ανταπόκρισης έχει ήδη πέσει κατακόρυφα στα κέντρα των πόλεων στις οποίες έχουμε βάσεις. Δηλαδή στη Λευκωσία και τη Λεμεσό, προς το παρόν», ανέφερε η προϊσταμένη της Υπηρεσίας Ασθενοφόρων.

Η ενεργοποίησή τους γίνεται μέσω του Συντονιστικού Κέντρου Κλήσεων, με βάση τη σοβαρότητα του περιστατικού, την τοποθεσία του και τη διαθεσιμότητα των μέσων.

Σε κρίσιμα περιστατικά μπορεί να αποσταλούν ταυτόχρονα διασωστικές μοτοσικλέτες και ασθενοφόρο, ώστε η πρώτη βοήθεια να αρχίσει από τους επαγγελματίες υγείας που θα φτάσουν νωρίτερα.

Ο χρόνος άφιξης εξαρτάται από την περιοχή και τις συνθήκες. Ωστόσο, όπως τονίζει η κ. Κωνσταντίνου, ακόμη και λίγα λεπτά μπορούν να έχουν ιδιαίτερη σημασία.

«Έστω και τρία με τέσσερα λεπτά νωρίτερα, για περιπτώσεις εγκεφαλικού ή καρδιακού επεισοδίου, είναι πολύτιμα για να σωθεί μια ζωή. Είναι σωτήρια αυτά τα λεπτά», υπογράμμισε.

Μια δίκυκλη μονάδα πρώτων βοηθειών

Οι διασωστικές μοτοσικλέτες δεν είναι απλώς οχήματα γρήγορης μετακίνησης. Διαθέτουν εξοπλισμό που επιτρέπει στους επαγγελματίες υγείας να πραγματοποιούν τις πρώτες αναγκαίες παρεμβάσεις στον χώρο του περιστατικού.

Σύμφωνα με την κ. Κωνσταντίνου, είναι εξοπλισμένες με απινιδωτές, φάρμακα και αναλώσιμα για την αντιμετώπιση τραυμάτων και αιμορραγιών, καθώς και με πιστοποιημένο υγειονομικό εξοπλισμό.

Οι διασώστες κινούνται ανά ζεύγη, με δύο μοτοσικλέτες, ώστε να μπορούν να ανταποκρίνονται στις ανάγκες των περιστατικών.

Μόλις φτάσουν στον ασθενή, πραγματοποιούν την αρχική εκτίμηση, παρέχουν την ενδεδειγμένη φροντίδα στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων τους και ενημερώνουν το Συντονιστικό Κέντρο για την κατάστασή του.

Με την άφιξη του ασθενοφόρου, το πλήρωμά του αναλαμβάνει τη συνέχιση της φροντίδας και, εφόσον χρειάζεται, τη μεταφορά του ασθενούς στο κατάλληλο νοσηλευτήριο.

Στην πράξη, πρόκειται για έναν τρόπο να μεταφέρεται η εξειδικευμένη βοήθεια στον ασθενή πριν καταστεί δυνατή η μεταφορά του στο νοσοκομείο.

Γύρω στα δέκα «κόκκινα» περιστατικά την ημέρα

Η Υπηρεσία Ασθενοφόρων διαχειρίζεται καθημερινά περιστατικά διαφορετικής σοβαρότητας. Εκείνα που χαρακτηρίζονται «κόκκινα» είναι τα πλέον επείγοντα και απαιτούν άμεση ανταπόκριση.

Σύμφωνα με την κ. Κωνσταντίνου, τα περιστατικά αυτής της κατηγορίας κυμαίνονται γύρω στα δέκα ημερησίως.

«Δεν είναι λίγα. Αν καταφέρεις να σώσεις δέκα ζωές, αντιλαμβάνεστε τη σημασία», ανέφερε, θέλοντας να αναδείξει τη βαρύτητα της έγκαιρης παρέμβασης.

Ιανουάριος: Ο μήνας με τις περισσότερες ανταποκρίσεις

Ενδιαφέρον παρουσιάζουν και τα στοιχεία που συγκεντρώνει η Υπηρεσία για την κατανομή των περιστατικών στα οποία ανταποκρίνονται οι διασωστικές μοτοσικλέτες.

Όπως ανέφερε στον «Φ» η κ. Κωνσταντίνου, ο Ιανουάριος καταγράφει τη μεγαλύτερη συχνότητα, με αριθμό περιστατικών που, σύμφωνα με τη στατιστική εικόνα της Υπηρεσίας, είναι μέχρι και τριπλάσιος σε σύγκριση με άλλους μήνες. Ακολουθούν ο Μάρτιος και ο Ιούνιος.

Οι λόγοι για τους οποίους παρατηρείται αυτή η αύξηση δεν έχουν διερευνηθεί.

Η κ. Κωνσταντίνου εκτιμά ότι ενδεχομένως να σχετίζεται με τις χαμηλότερες θερμοκρασίες, την εμφάνιση περισσότερων καρδιακών ανακοπών, αλλά και με επιβαρυντικούς παράγοντες που συνδέονται με την περίοδο των γιορτών.

Διευκρινίζει, ωστόσο, ότι πρόκειται για πιθανές εξηγήσεις και όχι για συμπεράσματα επιστημονικής διερεύνησης.

Εννέα μοτοσικλέτες παραμένουν εκτός δράσης

Παρά τον διαθέσιμο στόλο και το εκπαιδευμένο προσωπικό, η υπηρεσία δεν έχει ακόμη αναπτυχθεί στο σύνολο των δυνατοτήτων της.

Από τις 13 διασωστικές μοτοσικλέτες, μόνο τέσσερις αξιοποιούνται επιχειρησιακά: δύο στη Λευκωσία και δύο στη Λεμεσό.

Οι υπόλοιπες εννέα παραμένουν εκτός δράσης λόγω έλλειψης προσωπικού.

Ακόμη και για τη λειτουργία των τεσσάρων μοτοσικλετών που αξιοποιούνται, η Υπηρεσία στηρίζεται αποκλειστικά στην υπερωριακή απασχόληση των επαγγελματιών υγείας.

«Είναι με υπερωριακή εργασία, λόγω στελέχωσης, για να έχουμε ανταπόκριση», εξήγησε η κ. Κωνσταντίνου.

Σήμερα έχουν δημιουργηθεί δύο βάσεις, μία στην επαρχία Λευκωσίας και μία στην επαρχία Λεμεσού, ωστόσο η μόνιμη στελέχωσή τους εξακολουθεί να εκκρεμεί.

Η κατάσταση αυτή περιορίζει τη δυνατότητα συστηματικής αξιοποίησης ενός μέσου για το οποίο υπάρχει ήδη τόσο ο απαραίτητος εξοπλισμός όσο και ειδικά εκπαιδευμένο προσωπικό.

Οι 350 ανταποκρίσεις και το κόστος της καθυστέρησης

Η Υπηρεσία Ασθενοφόρων έχει ήδη καταγράψει 350 περιστατικά στα οποία ανταποκρίθηκαν διασωστικές μοτοσικλέτες, σύμφωνα με την κ. Κωνσταντίνου.

«Καταγράψαμε τα περιστατικά στα οποία ανταποκρινόμαστε και μπορούμε να αποδείξουμε πλέον με στοιχεία ότι οι διασωστικές μηχανές είναι πρώτιστης ανάγκης», τόνισε.

Καταλήγοντας η προϊσταμένη της Υπηρεσίας Ασθενοφόρων, ανέδειξε και την οικονομική διάσταση της έγκαιρης ανταπόκρισης, σημειώνοντας ότι η απώλεια μιας ανθρώπινης ζωής συνεπάγεται, πέρα από το ανυπολόγιστο ανθρώπινο κόστος, και σημαντικές κοινωνικές και οικονομικές συνέπειες.

Αναφέρθηκε σε αποτίμηση της αξίας της ανθρώπινης ζωής στα δύο εκατομμύρια ευρώ, την οποία απέδωσε στον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, υποστηρίζοντας ότι η Πολιτεία πρέπει να συνυπολογίσει και αυτή τη διάσταση όταν αποφασίζει για την επένδυση σε υπηρεσίες άμεσης ανταπόκρισης.