Η Υφυπουργός Ναυτιλίας αναλύει το τρίπτυχο για το 2027: Ενδυνάμωση του κυπριακού νηολογίου, προβολή της κυπριακής σημαίας και αναβάθμιση ασφάλειας

Ψηλά ανεβάζει τον πήχη των στοχεύσεών του το Υφυπουργείο Ναυτιλίας,  με τον τομέα της ναυτιλίας να έχει εδραιωθεί ως ένας από τους σημαντικότερους πυλώνες της κυπριακής οικονομίας.  Η αρμόδια Υφυπουργός Μαρίνα Χατζημανώλη τονίζει στο «Φ» πως στόχος της κυβέρνησης είναι η ανάπτυξη της χώρας μας ως ενός ισχυρού, σύγχρονου και ανταγωνιστικού διεθνούς ναυτιλιακού κέντρου με ρόλο και λόγο στη διαμόρφωση της παγκόσμιας ναυτιλιακής πολιτικής.  Με νόημα σημειώνει πως σε περιόδους αβεβαιότητας, η αξιοπιστία μιας σημαίας αποκτά ακόμη μεγαλύτερη αξία και αυτή ακριβώς την αξιοπιστία στοχεύει να συνεχίσει να εκπέμπει το Κυπριακό Νηολόγιο διεθνώς.

Ο σχεδιασμός προνοεί περισσότερα ποιοτικά πλοία υπό κυπριακή σημαία, περισσότερες ναυτιλιακές και συναφείς δραστηριότητες στην Κύπρο και ταχύτερες, πιο σύγχρονες υπηρεσίες προς τη βιομηχανία. Σε αυτή τη δράση εντάσσονται τα ανοίγματα προς την αγορά της Ασίας. Η Υφυπουργός αναφέρεται στις επισκέψεις στην Ιαπωνία, την Κίνα και την Κορέα προς διεύρυνση της συνεργασίας με τις τρεις χώρες. Και εστιάζει σε προγραμματισμένη επίσκεψη στην Ινδία  και στη διοργάνωση του Κυπρο-Ινδικού Ναυτιλιακού Επιχειρηματικού Φόρουμ στη Μουμπάι. Το μήνυμα της Υφυπουργού στις δύσκολες γεωπολιτικές συνθήκες για τη ναυτιλία  είναι πως προτεραιότητα της χώρας μας παραμένει πάντοτε η ασφάλεια των πλοίων και των ναυτικών.

-Ποιες είναι οι βασικές προτεραιότητες του Υφυπουργείου Ναυτιλίας για το 2027 και πώς αναμένεται να συμβάλουν στην περαιτέρω ενίσχυση της κυπριακής ναυτιλίας και της οικονομίας;

–Η ναυτιλία αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους πυλώνες της κυπριακής οικονομίας, συνεισφέροντας περισσότερο από το 7%  του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος (ΑΕΠ), ενώ παράλληλα ενισχύει τη διεθνή παρουσία και την ανταγωνιστικότητα της Κυπριακής Δημοκρατίας. Στόχος μας είναι να συνεχίσουμε να αναπτύσσουμε την Κύπρο ως ένα ισχυρό, σύγχρονο και ανταγωνιστικό διεθνές ναυτιλιακό κέντρο, με ενεργό ρόλο στη διαμόρφωση της παγκόσμιας ναυτιλιακής πολιτικής.

Ο Προϋπολογισμός του Υφυπουργείου Ναυτιλίας για το 2027 είναι πλεονασματικός, με προβλεπόμενα έσοδα ύψους €21,7 εκατομμυρίων και δαπάνες €18,2 εκατομμυρίων, και επικεντρώνεται σε τρεις βασικούς στρατηγικούς στόχους:

>> Την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και τη βελτίωση της ποιότητας του Κυπριακού Νηολογίου.

>>Την ανάπτυξη ενός ολοκληρωμένου ναυτιλιακού οικοσυστήματος στην Κύπρο.

>>Την αποδοτικότερη λειτουργία του Υφυπουργείου.

Βασική μας προτεραιότητα παραμένει η περαιτέρω ενδυνάμωση του Κυπριακού Νηολογίου. Επενδύουμε στη συνεχή αναβάθμιση της ποιότητας και της ασφάλειας του στόλου, στην προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος, καθώς και στην προβολή της κυπριακής σημαίας σε σημαντικές διεθνείς αγορές. Παράλληλα, ενισχύουμε την παρουσία και τη συμμετοχή της Κύπρου στα ευρωπαϊκά και διεθνή ναυτιλιακά φόρα, ιδιαίτερα στον Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό (ΔΝΟ), με στόχο την προώθηση των εθνικών μας θέσεων και τη διατήρηση της ισχυρής φωνής της χώρας στις διεθνείς εξελίξεις.

Εξίσου σημαντική είναι η ανάπτυξη του ευρύτερου ναυτιλιακού οικοσυστήματος. Δεν περιορίζουμε τις προσπάθειές μας αποκλειστικά στην προσέλκυση πλοίων και ναυτιλιακών εταιρειών, αλλά επιδιώκουμε την ανάπτυξη ολόκληρης της αλυσίδας υπηρεσιών που υποστηρίζει τη ναυτιλιακή δραστηριότητα, όπως οι ναυτασφαλίσεις, η ναυτιλιακή τεχνολογία, οι ναυτιλιακές υπηρεσίες, η εκπαίδευση και η έρευνα. Στο πλαίσιο αυτό, προγραμματίζεται επιστημονική μελέτη για τη χαρτογράφηση των συναφών με τη ναυτιλία υπηρεσιών που προσφέρονται στην Κύπρο, ώστε να διαμορφωθούν στοχευμένες πολιτικές για την περαιτέρω ανάπτυξή τους.

– Άλλες δράσεις που προγραμματίζονται;

-Ιδιαίτερη έμφαση δίνουμε επίσης στην ενίσχυση της θαλάσσιας ασφάλειας, στην προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος, στη Γαλάζια Οικονομία και στην ανάπτυξη του ανθρώπινου δυναμικού. Συνεχίζουμε να στηρίζουμε την εκπαίδευση νέων αξιωματικών εμπορικού ναυτικού μέσω επιδοτήσεων και υποτροφιών, ενώ για το 2027 προγραμματίζεται και σχέδιο υποτροφιών για μεταπτυχιακές σπουδές στη ναυτιλία για γυναίκες κυπριακής υπηκοότητας. Παράλληλα, προωθούμε τη βιώσιμη ανάπτυξη του τουρισμού κρουαζιέρας και διασφαλίζουμε τη συνέχιση της θαλάσσιας επιβατικής σύνδεσης Κύπρου-Ελλάδας.

Τέλος, καθοριστικής σημασίας για την επίτευξη των στόχων μας είναι ο εκσυγχρονισμός του ίδιου του Υφυπουργείου. Προχωρούμε με τον ψηφιακό μετασχηματισμό των υπηρεσιών μας, με ορίζοντα ολοκλήρωσης το 2027, την αναβάθμιση των εσωτερικών διαδικασιών, την κατάρτιση του προσωπικού και τον σχεδιασμό για την ανέγερση νέου κτιρίου που θα καλύπτει τις στεγαστικές μας ανάγκες.

Ο στόχος είναι σαφής: περισσότερα ποιοτικά πλοία υπό κυπριακή σημαία, περισσότερες ναυτιλιακές και συναφείς δραστηριότητες στην Κύπρο και ταχύτερες, πιο σύγχρονες υπηρεσίες προς τη βιομηχανία.

Η σύνδεση Κύπρου-Ελλάδας

–Κατά την πρόσφατη συζήτηση του προϋπολογισμού του Υφυπουργείου στη Βουλή, ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε και στο μέλλον της θαλάσσιας επιβατικής σύνδεσης Κύπρου-Ελλάδας, η οποία έχει πλέον συμπληρώσει πέντε χρόνια λειτουργίας. Με την υφιστάμενη σύμβαση να ολοκληρώνεται στο τέλος του 2027, θεωρείτε ότι η γραμμή έχει πετύχει τον στόχο της και υπάρχει πρόθεση να συνεχιστεί και μετά το 2027;

–Η θαλάσσια επιβατική σύνδεση Κύπρου-Ελλάδας αποτελεί πλέον μια σημαντική εναλλακτική επιλογή συνδεσιμότητας για τους πολίτες μας, με ιδιαίτερη κοινωνική διάσταση. Από την επαναλειτουργία της το 2022 μέχρι και σήμερα, έχουν μεταφερθεί περισσότεροι από 38.000 επιβάτες και 14.000 οχήματα, γεγονός που καταδεικνύει ότι υπάρχει σταθερή ζήτηση και ότι η υπηρεσία ανταποκρίνεται σε πραγματικές ανάγκες της κοινωνίας.

Για ένα νησιωτικό κράτος όπως η Κύπρος, η ενίσχυση της συνδεσιμότητας δεν αποτελεί πολυτέλεια αλλά ζήτημα ουσίας, κοινωνικής συνοχής και ίσης πρόσβασης στις μεταφορές. Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι η γραμμή προσφέρει τη δυνατότητα να ταξιδέψουν άνθρωποι που δυσκολεύονται ή αδυνατούν να χρησιμοποιήσουν το αεροπλάνο, για λόγους υγείας, ηλικίας ή αεροφοβίας, καθώς και οικογένειες που επιλέγουν να ταξιδέψουν με το δικό τους όχημα. Είναι χαρακτηριστικό ότι το 2026 ταξίδεψαν 7.749 επιβάτες, 3.267 οχήματα και 355 κατοικίδια, ενώ η μεταφορά οχημάτων έχει αυξηθεί κατά περίπου 45% σε σχέση με το 2022. Παράλληλα, αυξημένη είναι και η αξιοποίηση της σύνδεσης από άτομα με αναπηρία ή μειωμένη κινητικότητα.

Ταυτόχρονα, οφείλουμε να διαχειριζόμαστε με υπευθυνότητα τους δημόσιους πόρους. Είναι θετικό ότι, παρά την αύξηση του λειτουργικού κόστους τα τελευταία χρόνια, η τελική κρατική δαπάνη παρουσιάζει σταδιακή μείωση, από περίπου €5,21 εκατ. το 2022 σε €5,02 εκατ. το 2026, ενώ ο αριθμός των δρομολογίων παραμένει σταθερός.

Η υφιστάμενη σύμβαση ολοκληρώνεται στο τέλος του 2027. Έχουμε, επομένως, ήδη αρχίσει να αξιολογούμε συνολικά τα δεδομένα της πενταετούς λειτουργίας της σύνδεσης και να προετοιμάζουμε τεκμηριωμένη πρόταση προς το Υπουργικό Συμβούλιο για την επόμενη περίοδο.

Στρατηγική ασφάλειας

–Οι συνεχιζόμενες γεωπολιτικές εντάσεις έχουν επηρεάσει σημαντικές θαλάσσιες οδούς και έχουν δημιουργήσει ένα ιδιαίτερα απαιτητικό περιβάλλον για τη διεθνή ναυτιλία. Πώς έχει επηρεαστεί το Κυπριακό Νηολόγιο και πώς ανταποκρίνεται η Κύπρος στις εξελίξεις αυτές;

–Αναμφίβολα η διεθνής ναυτιλία βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα ιδιαίτερα σύνθετο και αβέβαιο γεωπολιτικό περιβάλλον. Οι τελευταίες γεωπολιτικές εξελίξεις έχουν επηρεάσει σημαντικές θαλάσσιες οδούς, έχουν αυξήσει τις επιχειρησιακές προκλήσεις που αντιμετωπίζει η ναυτιλιακή βιομηχανία και έχουν αναδείξει ακόμη περισσότερο τη στρατηγική σημασία της ασφάλειας και της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας.

Παρά το ιδιαίτερα απαιτητικό διεθνές περιβάλλον, το Κυπριακό Νηολόγιο έχει επιδείξει αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα και συνεχίζει την ανοδική του πορεία. Αυτό δεν είναι τυχαίο. Είναι αποτέλεσμα του ισχυρού κανονιστικού μας πλαισίου, των υψηλών προτύπων ασφάλειας και ποιότητας που εφαρμόζουμε αλλά και μιας Ναυτιλιακής Διοίκησης που παραμένει δίπλα στη ναυτιλιακή βιομηχανία, ανταποκρίνεται άμεσα στις ανάγκες της και παρέχει σταθερότητα και προβλεψιμότητα σε περιόδους αβεβαιότητας.

Παρακολουθούμε, βεβαίως, πολύ στενά και σε συνεχή βάση τις διεθνείς εξελίξεις, αξιολογώντας τις πιθανές επιπτώσεις τους τόσο στα υπό κυπριακή σημαία πλοία όσο και πλοία κυπριακών συμφερόντων. Προτεραιότητά μας παραμένει πάντοτε η ασφάλεια των πλοίων και, πάνω απ’ όλα, των ναυτικών μας.

Την ίδια στιγμή, η θέση της Κύπρου είναι ξεκάθαρη. Ως ένα από τα σημαντικά ναυτιλιακά κράτη διεθνώς, υποστηρίζουμε σταθερά την ελευθερία της ναυσιπλοΐας και την ασφαλή και απρόσκοπτη διέλευση των πλοίων, στη βάση του διεθνούς δικαίου.

Σε περιόδους αβεβαιότητας, η αξιοπιστία μιας σημαίας αποκτά ακόμη μεγαλύτερη αξία. Και αυτή ακριβώς την αξιοπιστία θέλουμε να συνεχίσει να εκπέμπει το Κυπριακό Νηολόγιο διεθνώς.

–Η ενίσχυση και η διεθνής προβολή της Κυπριακής Ναυτιλίας αποτελούν βασικές προτεραιότητες του Υφυπουργείου Ναυτιλίας. Πρόσφατα πραγματοποιήσατε επίσκεψη εργασίας σε τρεις σημαντικές ναυτιλιακές αγορές της Ασίας, την Ιαπωνία, την Κίνα και τη Δημοκρατία της Κορέας. Ποια ήταν τα βασικά αποτελέσματα της επίσκεψης και πώς αναμένεται να συμβάλουν στην περαιτέρω ανάπτυξη της κυπριακής ναυτιλίας;
–Η ενίσχυση της διεθνούς παρουσίας της κυπριακής ναυτιλίας και η περαιτέρω ανάπτυξη του Κυπριακού Νηολογίου αποτελούν σταθερές στρατηγικές μας προτεραιότητες. Στο πλαίσιο αυτό, η επίσκεψη εργασίας που πραγματοποίησα στην Ιαπωνία, την Κίνα και τη Δημοκρατία της Κορέας είχε ιδιαίτερη σημασία, καθώς έδωσε την ευκαιρία να ενισχύσουμε τις σχέσεις μας με τρεις από τις σημαντικότερες ναυτιλιακές αγορές της Ασίας.

Η επίσκεψη είχε τρία συγκεκριμένα αποτελέσματα: μεγαλύτερη προβολή της κυπριακής σημαίας, ενίσχυση των θεσμικών σχέσεων με τις τρεις χώρες και δημιουργία νέων επιχειρηματικών προοπτικών.

Η συγκεκριμένη περιοχή διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στην παγκόσμια ναυτιλία, καθώς συγκεντρώνει σημαντικό μέρος της διεθνούς πλοιοκτησίας, της ναυπηγικής δραστηριότητας και της κατασκευής νέων πλοίων, ενώ πρωτοστατεί στην ανάπτυξη σύγχρονων ναυτιλιακών τεχνολογιών και λύσεων για την ενεργειακή μετάβαση του κλάδου.

Μέσα από τις διμερείς συναντήσεις που είχα με κυβερνητικούς αξιωματούχους, τη συμμετοχή μου σε διεθνή ναυτιλιακά συνέδρια και τις επαφές με πλοιοκτήτες, ναυτιλιακές εταιρείες και ναυπηγεία, παρουσιάσαμε τα συγκριτικά πλεονεκτήματα της Κύπρου ως διεθνούς ναυτιλιακού κέντρου, τις δυνατότητες του Κυπριακού Νηολογίου και τις ευκαιρίες για περαιτέρω επιχειρηματική συνεργασία.

Στην Ιαπωνία, για πρώτη φορά, το Υφυπουργείο Ναυτιλίας διοργάνωσε ειδική εκδήλωση στο Τόκυο, με τη συμμετοχή περισσότερων από 120 εκπροσώπων της ιαπωνικής ναυτιλιακής και επιχειρηματικής κοινότητας. Παράλληλα, η συμμετοχή μου στο 5ο ετήσιο Capital Link Japan Maritime Forum και οι επαφές με σημαντικούς εκπροσώπους της ναυτιλιακής βιομηχανίας και των ναυπηγείων ενίσχυσαν τις προοπτικές συνεργασίας με την ιαπωνική αγορά.

Στην Κίνα, η συμμετοχή μου στο North Bund Forum στη Σαγκάη, κατόπιν προσωπικής πρόσκλησης του Υπουργού Μεταφορών της χώρας, καθώς και οι συναντήσεις με τον Κινέζο Υπουργό Μεταφορών και εκπροσώπους της ναυτιλιακής επιχειρηματικής κοινότητας, επιβεβαίωσαν τη σημασία της περαιτέρω ανάπτυξης των διμερών μας σχέσεων. Οι επαφές αυτές συνέβαλαν στην προετοιμασία της επικείμενης επίσκεψης του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Κίνα στις αρχές του 2027 και στην προώθηση της ναυτιλίας ως σημαντικού τομέα συνεργασίας μεταξύ των δύο χωρών. Στη Δημοκρατία της Κορέας, η συμμετοχή μου στις εργασίες της Παγκόσμιας Ημέρας Ναυτιλίας και της 20ής Korea Maritime Week, καθώς και η συνάντηση με τον Υφυπουργό Ωκεανών και Αλιείας της Κορέας, αποτέλεσαν σημαντικές ευκαιρίες για την ενίσχυση της συνεργασίας. Ιδιαίτερη σημασία έχει η πρόθεση που εκφράστηκε από την κορεατική πλευρά για εξέταση της επικαιροποίησης της υφιστάμενης διμερούς Ναυτιλιακής Συμφωνίας, ώστε να ανταποκρίνεται στις σύγχρονες ανάγκες του κλάδου.

Παράλληλα, η συνάντηση που είχα με τον Υπουργό Λιμένων, Ναυτιλίας και Πλωτών Μεταφορών της Ινδίας αποτέλεσε σημαντικό βήμα για την προετοιμασία της επίσημης επίσκεψής μας στην Ινδία, από τις 21 έως τις 26 Νοεμβρίου 2026. Στο πλαίσιο της επίσκεψης, προγραμματίζεται η διοργάνωση του Κυπρο-Ινδικού Ναυτιλιακού Επιχειρηματικού Φόρουμ στη Μουμπάι, με τη συμμετοχή κυπριακής επιχειρηματικής αποστολής, αποτελούμενης από εκπροσώπους της κυπριακής ναυτιλιακής βιομηχανίας.

Οι επισκέψεις αυτές αποτελούν μέρος μιας ευρύτερης και συστηματικής προσπάθειας διεθνούς προβολής της Κυπριακής Ναυτιλίας. Στόχος μας είναι να μετατρέψουμε τις επαφές σε συγκεκριμένες συνεργασίες, να προσελκύσουμε νέες ναυτιλιακές επιχειρήσεις και πλοία στο Κυπριακό Νηολόγιο και να ενισχύσουμε περαιτέρω τη θέση της χώρας μας ως αξιόπιστου και ανταγωνιστικού διεθνούς ναυτιλιακού κέντρου.

-Όπως αναφέρατε σε λίγες εβδομάδες θα ηγηθείτε επιχειρηματικής αποστολής στην Ινδία, σε συνέχεια και της αναβάθμισης των σχέσεων Κύπρου – Ινδίας σε Στρατηγική Εταιρική Σχέση. Τι επιδιώκει η Κύπρος από αυτή την επίσκεψη και ποιες προοπτικές ανοίγονται για την κυπριακή ναυτιλία;

–Η επικείμενη επίσκεψή μου στην Ινδία αποτελεί ένα σημαντικό επόμενο βήμα στην αναβάθμιση των σχέσεων Κύπρου – Ινδίας και, κυρίως όπως προανέφερα, στην προσπάθειά μας να μετατρέψουμε την πολιτική βούληση σε συγκεκριμένες συνεργασίες και νέες οικονομικές ευκαιρίες. Κατά την επίσκεψη του Προέδρου της Δημοκρατίας στην Ινδία τον περασμένο Μάιο, οι σχέσεις των δύο χωρών αναβαθμίστηκαν σε Στρατηγική Εταιρική Σχέση, με τη ναυτιλία και τη συνδεσιμότητα να αποτελούν τομείς με σημαντικές προοπτικές περαιτέρω ανάπτυξης.

Ως Υφυπουργείο Ναυτιλίας κινηθήκαμε άμεσα προς αυτή την κατεύθυνση. Τον περασμένο Σεπτέμβριο φιλοξενήσαμε στη Λεμεσό την πρώτη συνεδρία της Κοινής Ναυτιλιακής Επιτροπής Κύπρου- Ινδίας, δημιουργώντας ένα σταθερό θεσμικό πλαίσιο συνεργασίας.

Η επίσκεψή μου στην Ινδία θα περιλαμβάνει σημαντικές πολιτικές και επιχειρηματικές επαφές. Στο Νέο Δελχί θα έχω διμερή συνάντηση με τον αρμόδιο Υπουργό της Ινδίας, με στόχο να συζητήσουμε συγκεκριμένους τρόπους περαιτέρω εμβάθυνσης της ναυτιλιακής συνεργασίας μεταξύ των δύο χωρών και να καθορίσουμε τα επόμενα βήματά μας. Παράλληλα, στη Μουμπάι, μέσω του Cyprus-India Maritime Business Forum, επιδιώκουμε να φέρουμε σε άμεση επαφή επιχειρήσεις και φορείς των δύο χωρών και να δημιουργήσουμε νέες ευκαιρίες συνεργασίας.

Στόχος μας είναι η νέα δυναμική στις σχέσεις Κύπρου – Ινδίας να αποκτήσει ισχυρό ναυτιλιακό και επιχειρηματικό αποτύπωμα, με συγκεκριμένα και αμοιβαία επωφελή αποτελέσματα.