Δες περισσότερα άρθρα του philenews όταν αναζητάς ειδήσεις στην Google
Add philenews.com on Google
Μια ιδιαίτερα σημαντική απόφαση πρόκειται να λάβει το Σάββατο η Ισλανδία των 400.000 κατοίκων.
Η εν λόγω χώρα ψηφίζει για το αν θα προχωρήσει ξανά προς την Ευρωπαϊκή Ένωση, σε ένα δημοψήφισμα που έχει αποκτήσει ιδιαίτερη γεωπολιτική σημασία για τις Βρυξέλλες. Το αποτέλεσμα δεν θα σημαίνει αυτομάτως ένταξη στην ΕΕ, αλλά θα κρίνει εάν η χώρα θα ανοίξει ξανά τον δρόμο των διαπραγματεύσεων.
Και ενώ η τελική απόφαση απέχει ακόμη αρκετά, στις Βρυξέλλες αντιμετωπίζουν την κάλπη ως ένα σημαντικό τεστ για το κατά πόσο η ΕΕ μπορεί να καταστεί και πάλι ελκυστική σε μια Ευρώπη που αλλάζει, όπως σημειώνει το Bloomberg.
Οι τελευταίες δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι το «ναι» και το «όχι» βρίσκονται σχεδόν σε απόλυτη ισορροπία, καθιστώντας την έκβαση της ψηφοφορίας στην Ισλανδία αμφίρροπη.
Από το ευρώ και το εμπόριο μέχρι την αλιεία και την κυριαρχία
Το παράδοξο είναι ότι η Ισλανδία βρίσκεται ήδη πολύ κοντά στην Ευρωπαϊκή Ένωση χωρίς να είναι μέλος της.
Η χώρα συμμετέχει στην Ευρωπαϊκή Οικονομική Ζώνη (ΕΟΖ) και έχει πρόσβαση στην ενιαία ευρωπαϊκή αγορά, ενώ είναι ήδη μέλος του ΝΑΤΟ. Έτσι, για πολλούς Ισλανδούς το ερώτημα είναι αν η πλήρης ένταξη θα προσφέρει αρκετά επιπλέον οφέλη ώστε να αξίζει το τίμημα.
Στις 29 Αυγούστου θα διεξαχθεί δημοψήφισμα στην Ισλανδία για την ένταξη της χώρας στην ΕΕ
Οι υποστηρικτές της ένταξης βλέπουν σημαντικά οικονομικά οφέλη: περισσότερη σταθερότητα στις εμπορικές σχέσεις, χαμηλότερο κόστος για επιχειρήσεις και νοικοκυριά και, μακροπρόθεσμα, τη δυνατότητα υιοθέτησης του ευρώ αντί της ισλανδικής κορόνας.
Η πρωθυπουργός Κρίστρουν Φροσταντότιρ έχει υποστηρίξει ότι για μια ανοιχτή οικονομία όπως η ισλανδική, η μεγαλύτερη διεθνής συνεργασία μπορεί να λειτουργήσει θετικά.
Το στρατόπεδο του «όχι»
Από την άλλη πλευρά, το στρατόπεδο του «όχι» φοβάται ότι η ένταξη θα περιορίσει την εθνική κυριαρχία και, κυρίως, τον έλεγχο της χώρας πάνω στους φυσικούς της πόρους.
Και εδώ βρίσκεται το μεγάλο αγκάθι: η αλιεία. Για την Ισλανδία δεν πρόκειται απλώς για έναν ακόμη οικονομικό κλάδο. Η αλιεία αποτελεί έναν από τους βασικούς πυλώνες της οικονομίας της χώρας, μαζί με τον τουρισμό, τη βιομηχανία αλουμινίου και την καινοτομία.
Οι πολέμιοι της ένταξης φοβούνται ότι η συμμετοχή στην ΕΕ θα μπορούσε να οδηγήσει σε απώλεια του αποκλειστικού ελέγχου των ισλανδικών υδάτων και των αλιευτικών ποσοστώσεων. «Η αλιεία δεν είναι μια παράπλευρη δραστηριότητα στην Ισλανδία», υποστηρίζει η Γκούντρουν Χάφσταϊνσντοτιρ, επικεφαλής του Κόμματος Ανεξαρτησίας και ένθερμη υποστηρίκτρια του «όχι».
Η Ρωσία, ο Τραμπ και η νέα γεωπολιτική πραγματικότητα
Το δίλημμα, ωστόσο, για τους Ισλανδούς δεν είναι πλέον μόνο οικονομικό.
Η αλλαγή του διεθνούς περιβάλλοντος ασφαλείας έχει προσθέσει μια νέα διάσταση στη συζήτηση. Η Ισλανδία δεν διαθέτει δικό της στρατό και, παρότι είναι μέλος του ΝΑΤΟ, οι ανησυχίες για την ασφάλεια στην περιοχή του Βόρειου Ατλαντικού έχουν ενταθεί.
Ο πόλεμος στην Ευρώπη, η αυξανόμενη ένταση με τη Ρωσία και η αβεβαιότητα γύρω από την αμερικανική εξωτερική πολιτική επηρεάζουν πλέον και τη συζήτηση στην Ισλανδία.
Η στάση του Ντόναλντ Τραμπ απέναντι στη Γροιλανδία, τον κοντινό γείτονα της Ισλανδίας στον Αρκτικό χώρο, έχει επίσης λειτουργήσει ως υπενθύμιση ότι οι γεωπολιτικές ισορροπίες στην περιοχή δεν μπορούν πλέον να θεωρούνται δεδομένες.
Για ορισμένους αναλυτές, η ένταξη στην ΕΕ θα μπορούσε να προσφέρει στην Ισλανδία μεγαλύτερη πολιτική και οικονομική προστασία, αλλά και ισχυρότερη θέση απέναντι σε πιέσεις όπως οι αμερικανικοί δασμοί.
«Έχουμε πόλεμο στα ανατολικά, τριβές στην Ευρώπη και πολιτική αστάθεια σε πολλά σημεία του κόσμου», σημειώνει ο ερευνητής Έρλινγκουρ Έρλινγκσον, τονίζοντας ότι οι παράγοντες ασφάλειας αποκτούν πλέον μεγαλύτερη βαρύτητα.
Το «ναι» δεν σημαίνει ένταξη της Ισλανδίας στην ΕΕ – Η μεγάλη μάχη θα ακολουθήσει
Ακόμη και αν οι Ισλανδοί ψηφίσουν υπέρ της επανέναρξης της ευρωπαϊκής πορείας, η χώρα δεν θα γίνει αυτομάτως μέλος της ΕΕ.
Θα χρειαστούν νέες διαπραγματεύσεις με τις Βρυξέλλες και συμφωνία σε μια σειρά από δύσκολα ζητήματα. Στη συνέχεια θα απαιτηθεί και δεύτερη οριστική έγκριση μέσω δημοψηφίσματος, ενώ για την ένταξη θα πρέπει να συμφωνήσουν και τα 27 σημερινά κράτη-μέλη της ΕΕ.
Η Ισλανδία έχει άλλωστε ξαναβρεθεί σε αυτή τη θέση. Είχε ξεκινήσει διαπραγματεύσεις με την ΕΕ το 2009, μετά την παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση, όταν η οικονομία της είχε δεχθεί ισχυρό πλήγμα. Οι συνομιλίες σταμάτησαν το 2013, καθώς δεν υπήρξε συμφωνία, μεταξύ άλλων, για κρίσιμα ζητήματα όπως η αλιεία και η γεωργία.
Τώρα όμως οι Βρυξέλλες θεωρούν ότι οι συνθήκες έχουν αλλάξει.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ετοιμάζει συνολική μεταρρύθμιση της διαδικασίας διεύρυνσης, με προτάσεις που αναμένεται να παρουσιαστούν στα τέλη Σεπτεμβρίου. Στο τραπέζι βρίσκονται μεταξύ άλλων η σταδιακή ενσωμάτωση νέων μελών και αλλαγές στον τρόπο λήψης αποφάσεων, ώστε να περιοριστούν τα μπλοκαρίσματα.
Και η Ισλανδία μπορεί να αποτελέσει το πρώτο μεγάλο τεστ.
Οι Βρυξέλλες θέλουν να στείλουν ένα θετικό μήνυμα και σε άλλες υποψήφιες χώρες, όπως το Μαυροβούνιο, η Ουκρανία και η Μολδαβία, που βλέπουν την ευρωπαϊκή ένταξη όχι μόνο ως οικονομική επιλογή αλλά και ως ανάχωμα απέναντι στη ρωσική επιρροή.
Η επίτροπος Διεύρυνσης Μάρτα Κος έχει χαρακτηρίσει τη διεύρυνση μέρος της ευρύτερης προσπάθειας για τη μακροπρόθεσμη σταθερότητα και ασφάλεια της Ευρώπης.
Για την ΕΕ, επομένως, μια θετική ψήφος στην Ισλανδία θα ήταν κάτι περισσότερο από μια επιτυχία σε ένα μικρό νησιωτικό κράτος.
Θα ήταν ένα μήνυμα ότι, παρά τις κρίσεις και τις εσωτερικές της δυσκολίες, η Ευρωπαϊκή Ένωση εξακολουθεί να αποτελεί ελκυστικό προορισμό.
Για τους Ισλανδούς, όμως, το ερώτημα είναι πολύ πιο προσωπικό: πόση από την κυριαρχία τους είναι διατεθειμένοι να μοιραστούν, προκειμένου να αποκτήσουν μεγαλύτερη οικονομική και γεωπολιτική ασφάλεια;
Και η απάντηση θα δοθεί στην κάλπη του Σαββάτου.
