Δες περισσότερα άρθρα του philenews όταν αναζητάς ειδήσεις στην Google
Add philenews.com on Google
Μια γεύση από τις συνέπειες που μπορεί να προκαλέσει στη Γη η πυροδότηση ενός πυρηνικού όπλου, πήρε η Ανθρωπότητα πριν από 81 χρόνια, με τη ρίψη των ατομικών βομβών «Little Boy» και «Fat Man» στη Χιροσίμα και το Ναγκασάκι αντίστοιχα, η οποία οδήγησε – με τεράστιες άμεσες και μεταγενέστρερες απώλειες ζωών – στη λήξη του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Αυτό που δεν γνωρίζουμε, είναι πώς θα εξελισσόταν και τι θα σήμαινε για τους ανθρώπους η χρήση ενός πυρηνικού όπλου στο Διάστημα.
Απάντηση σε αυτό το ερώτημα, επιχείρησαν να δώσουν επιστήμονες, οι οποίοι προσομοίωσαν τις επιπτώσεις μιας και μόνο πυρηνικής έκρηξης στο Διάστημα – και τα ευρήματά τους δείχνουν ότι το αποτέλεσμα θα ήταν «πολύ, πολύ άσχημο». Σύμφωνα με την προσομοίωση, εάν η έκρηξη σημειωνόταν σε αρκετά μεγάλο υψόμετρο, θα μπορούσε να θέσει εκτός λειτουργίας σχεδόν κάθε δορυφόρο σε χαμηλή περιγήινη τροχιά.
«Θα ήταν άσχημο. Πολύ άσχημο. Πάρα πολύ άσχημο», δήλωσε ο Τζέιμς ΜακΚίον, αντιπρόεδρος του οργανισμού Nuclear Philanthropy και πρόσθεσε: «Πρέπει να κάνουμε ό,τι περνά από το χέρι μας για να αποτρέψουμε ένα τέτοιο ενδεχόμενο».
Πάνω από 13.000 δορυφόροι σε χαμηλή τροχιά
Με περισσότερους από 13.000 δορυφόρους να λειτουργούν σήμερα σε χαμηλή τροχιά γύρω από τη Γη και για πλήθος αποστολών που σχετίζονται άμεσα με την καθημερινότητα (από τις τηλεπικοινωνίες, την Άμυνα και την πλοήγηση, μέχρι τις μετεωρολογικές προβλέψεις και την παρακολούθηση πυρκαγιών και πλημμυρών), είναι αυξημένες οι ανησυχίες ότι θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν πυρηνικά όπλα στο Διάστημα για να τους στοχοποιήσουν.
Στη μελέτη τους, η οποία δημοσιεύθηκε ως προδημοσίευση στην πλατφόρμα arXiv, οι ερευνητές, με επικεφαλής τον Ζάκαρι Πίτερσον, εξηγούν: «Το 2024, οι Ηνωμένες Πολιτείες ανέφεραν ότι η Ρωσία ανέπτυσσε πυρηνική αντιδορυφορική ικανότητα. Η Ρωσία διέψευσε ότι σχεδιάζει να τοποθετήσει πυρηνικά όπλα στο Διάστημα, αλλά άσκησε βέτο σε ψήφισμα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ που επαναβεβαίωνε την απαγόρευση της Συνθήκης για το Εξώτερο Διάστημα σχετικά με την τοποθέτηση πυρηνικών όπλων σε τροχιά. Αυτές οι εξελίξεις αναζωπύρωσαν την ανησυχία ότι ένα πυρηνικό όπλο θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί εναντίον τροχιακών υποδομών, με συνέπειες που εκτείνονται πέρα από τους στοχευόμενους δορυφόρους. Ένα τέτοιο όπλο θα μπορούσε να εκτοξευθεί με πύραυλο ή να τοποθετηθεί σε τροχιά ως ωφέλιμο φορτίο και να πυροδοτηθεί αργότερα».
Μέχρι σήμερα, οι ακριβείς επιπτώσεις μιας πυρηνικής έκρηξης σε χαμηλή περιγήινη τροχιά παρέμεναν ασαφείς. Πέρα από την αρχική έκλυση ακτίνων Χ, οι επιστήμονες γνωρίζουν ότι τα ηλεκτρόνια που απελευθερώνονται από τα ραδιενεργά προϊόντα σχάσης μπορούν να παγιδευτούν στο μαγνητικό πεδίο της Γης, εκθέτοντας επανειλημμένα τους δορυφόρους σε μια τεχνητή ζώνη ακτινοβολίας.
Καταστροφικό σενάριο
Για να κατανοήσουν τον πραγματικό αντίκτυπο αυτού του φαινομένου, επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο του Ουισκόνσιν-Μάντισον και το Πανεπιστήμιο Πρίνστον πραγματοποίησαν μια προσομοίωση που συνδύαζε την άμεση ακτινοβολία, την παγίδευση ηλεκτρονίων και την εξέλιξη της ζώνης ακτινοβολίας με τις βλάβες των δορυφόρων. Τα αποτελέσματά τους δείχνουν ότι μια πυρηνική έκρηξη στο Διάστημα θα ήταν καταστροφική.
Συγκεκριμένα, στο σενάριο που μια πυρηνική βόμβα ισχύος 1 μεγατόνου πυροδοτούνταν σε υψόμετρο 500 χιλιομέτρων (310 μιλίων) πάνω από τον Νότιο Ατλαντικό, κοντά σε μια τεράστια περιοχή ανωμαλίας όπου το μαγνητικό πεδίο της Γης είναι ασυνήθιστα ασθενές, η επαναλαμβανόμενη έκθεση στην τεχνητή ζώνη ακτινοβολίας θα αχρήστευε περίπου το 98% των δορυφόρων μέσα σε μία εβδομάδα. Επιπλέον, θα παρατηρούνταν έξαρση στις συγκρούσεις δορυφόρων, με περίπου 20 συγκρούσεις να αναμένονται μέσα σε δύο χρόνια.
Πιο αναλυτικά, σύμφωνα με την προσομοίωση, οι συνθήκες στο εξεταζόμενο πεδίο – που είναι γνωστό ως Ανωμαλία του Νότιου Ατλαντικού – θα μεγέθυνε τις επιπτώσεις μετά την αρχική έκρηξη, παγιδεύοντας ραδιενεργά σωματίδια σε «τσέπες» του διαστήματος, μέσα από τις οποίες οι δορυφόροι θα συνέχιζαν να διέρχονται καθώς περιστρέφονται γύρω από τη Γη.
Ως και το 99% των δορυφόρων θα αχρηστευόταν
Στο πρακτικό σκέλος, οι ερευνητές επισημαίνουν πως μια πυρηνική έκρηξη στην περιοχή της Ανωμαλίας του Νότιου Ατλαντικού θα έθετε εκτός λειτουργίας το 25% του συνολικού στόλου των δορυφόρων μετά από μία ημέρα. Στο τέλος της τρίτης ημέρας, το 78% θα είχε τεθεί εκτός λειτουργίας, ποσοστό που θα αυξανόταν στο 98% μετά από μία εβδομάδα και στο 99,4% μέχρι την 15η ημέρα.
Σε μια άλλη υποθετική περίπτωση, με την ανάπτυξη μιας πολύ πιο αδύναμης κεφαλής 100 κιλοτόνων, η εξουδετέρωση του 99% των δορυφόρων θα επιτυγχανόταν κα πάλι, αλλά λίγο πιο αργά, σε διάστημα ενός έτος.
Ο εφιάλτης των συγκρούσεων και των συντριμμιών
Ωστόσο, η ακτινοβολία δεν θα ήταν ο μόνος κίνδυνος. Μόλις συμβεί η έκρηξη και οι πρώτοι δορυφόροι χάσουν τον έλεγχο της ευελιξίας τους, θα αυξηθεί ο κίνδυνος συγκρούσεων στο διάστημα, με τους ερευνητές να εκτιμούν πως περίπου 20 συγκρούσεις θα προκύψουν εντός των πρώτων δύο ετών. Μετά από 10 χρόνια, οι συγκρούσεις θα είχαν αφήσει περίπου 3.900 νέα θραύσματα διαστημικών αποβλήτων να περιστρέφονται γύρω από τη Γη.
Και φυσικά, καθώς η ακτινοβολία και τα διαστημικά συντρίμμια αναμένεται να παραμείνουν για χρόνια, η λύση δεν θα ήταν απλώς η εκτόξευση νέων δορυφόρων προς αντικατάσταση των κατεστραμμένων, καθώς «οι δορυφόροι αντικατάστασης θα παρέμεναν εκτεθειμένοι στην ακτινοβολία και τα συντρίμμια», πρόσθεσε η ερευνητική ομάδα. «Μία και μόνο έκρηξη θα μπορούσε να καταστρέψει τις τροχιακές υποδομές».
Η επίδραση στην καθημερινότητα
Όσον αφορά τον αντίκτυπο στη ζωή στη Γη, οι συνέπειες θα ήταν τεράστιες, καθώς η σύγχρονη κοινωνία βασίζεται στους δορυφόρους για τα πάντα – από την πλοήγηση και τις τηλεπικοινωνίες μέχρι τις μετεωρολογικές προγνώσεις και τις χρηματοοικονομικές συναλλαγές.
Ενδεικτικά, οι κύριες λειτουργίες που υπηρετούν οι περίπου 13.300 δορυφόροι, οι οποίοι βρίσκονταν σε χαμηλή γήινη τροχιά στις αρχές του 2026 και θα επηρεάζονταν άμεσα από ένα πυρηνικό πλήγμα, είναι οι εξής:
Παγκόσμιο Ίντερνετ και Τηλεπικοινωνίες: Η συντριπτική πλειοψηφία (όπως οι δορυφόροι Starlink και OneWeb) ανήκει σε εμπορικούς αστερισμούς. Παρέχουν γρήγορο διαδίκτυο σε απομακρυσμένες περιοχές, πλοία, αεροπλάνα, καθώς και σε περιοχές που έχουν πληγεί από φυσικές καταστροφές.
Παρατήρηση της Γης και Περιβάλλον: Φωτογραφίζουν και σαρώνουν τον πλανήτη σε πραγματικό χρόνο. Βοηθούν στην παρακολούθηση της κλιματικής αλλαγής, στον εντοπισμό δασικών πυρκαγιών, στη διαχείριση υδάτινων πόρων και στη βελτίωση της γεωργικής παραγωγής.
Υποστήριξη της πλοήγησης (GPS): Αν και τα παραδοσιακά συστήματα πλοήγησης λειτουργούν από πολύ μεγαλύτερο ύψος, τα τελευταία χρόνια οι δορυφόροι χαμηλής τροχιάς χρησιμοποιούνται υποστηρικτικά για τη βελτίωση του σήματος.
Πρόγνωση Καιρού: Συλλέγουν ακριβή δεδομένα για τη θερμοκρασία, την υγρασία, τους ανέμους και τα σύννεφα. Οι πληροφορίες αυτές επιτρέπουν την έγκαιρη προειδοποίηση για ακραία καιρικά φαινόμενα, όπως τυφώνες και πλημμύρες.
Άμυνα και Εθνική Ασφάλεια: Χρησιμοποιούνται από κυβερνήσεις και στρατούς για ασφαλείς επικοινωνίες, επιτήρηση συνόρων, συλλογή πληροφοριών και καθοδήγηση συστημάτων.
Δεν θα ήταν η πρώτη φορά
Όσο κι αν η πυροδότηση πυρηνικού όπλου στο Διάστημα μπορεί να ακούγεται σε κάποιους σαν σενάριο επιστημονικής φαντασίας, οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι δεν είναι κάτι νέο και έχει ξανασυμβεί. Κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου, οι ΗΠΑ και η ΕΣΣΔ πραγματοποίησαν 18 πυρηνικές εκρήξεις σε μεγάλο υψόμετρο, που εκτείνονταν από την ανώτερη ατμόσφαιρα της Γης έως και το διάστημα.
Μάλιστα, στις 9 Ιουλίου 1962, προέκυψε η μεγαλύτερη από αυτές, όταν στο πλαίσιο της πυρηνικής δοκιμής «Starfish Prime», πυροδοτήθηκε μια κεφαλή 1,4 μεγατόνων σε υψόμετρο 400 χιλιομέτρων (248 μιλίων) πάνω από την ατόλη Τζόνστον στον Ειρηνικό Ωκεανό. Η ισχυρή έκρηξη, που έγινε από τις ΗΠΑ, όχι μόνο έσβησε τα φώτα των δρόμων και διέκοψε τις τηλεφωνικές επικοινωνίες στη Χαβάη, αλλά δημιούργησε και τεχνητές ζώνες ακτινοβολίας που κατέστρεψαν δορυφόρους – με τις επιπτώσεις να γίνονται αισθητές για περισσότερα από πέντε χρόνια. Έτσι, οι ΗΠΑ και η Σοβιετική Ένωση συμφώνησαν ένα χρόνο αργότερα να αναστείλουν όλες τις επιφανειακές πυρηνικές δοκιμές στο πλαίσιο της Συνθήκης Μερικής Απαγόρευσης των Πυρηνικών Δοκιμών.
Όπως τονίζουν οι επιστήμονες, σήμερα βρίσκονται σε τροχιά πολύ περισσότεροι δορυφόροι απ’ ό,τι το 1962, γεγονός που σημαίνει ότι μια παρόμοια έκρηξη θα ήταν ακόμη πιο ολέθρια. «Ένα συγκρίσιμο γεγονός σήμερα θα συνέβαινε σε ένα πολύ πιο πυκνοκατοικημένο τροχιακό περιβάλλον», καταλήγουν.
