Το τελευταίο διάστημα έχουν διαπιστωθεί αυξημένα περιστατικά εισαγωγής κατεργασμένης ξυλείας στην Κύπρο από την Τουρκία, διά μέσου τρίτων χωρών, τα οποία είναι εκτός των ευρωπαϊκών προδιαγραφών, καθώς και περιστατικά παράνομης εμπορίας ξυλείας από τα κατεχόμενα προς τις ελεύθερες περιοχές.
Τα πιο πάνω προβλήματα ανησυχούν έντονα τις κυπριακές επιχειρήσεις επίπλου και ξυλουργικών και ιδιαίτερα τον Παγκύπριο Σύνδεσμο Βιομηχανιών Επίπλου και Ξυλουργικών (ΠΑΣΥΒΕΞ), που αποτελεί τον συλλογικό φορέα εκπροσώπησης του κλάδου. Ο ΠΑΣΥΒΕΞ έχει θέσει το συγκεκριμένο θέμα ψηλά στις προτεραιότητες του καθότι προκαλούνται συνθήκες αθέμιτου ανταγωνισμού από την εισαγωγή ξυλείας που δεν πληροί τις ευρωπαϊκές προδιαγραφές και ταυτόχρονα αποτελεί σοβαρή απειλή για το περιβάλλον και την ανθρώπινη υγεία.
Σύμφωνα με πληροφορίες του ΠΑΣΥΒΕΞ, εμπορικές επιχειρήσεις ελλαδικών συμφερόντων αγοράζουν κατεργασμένη ξυλεία από βιομηχανίες στην Τουρκία, την οποία στη συνέχεια μεταπωλούν στην Κύπρο. Το πρόβλημα έγκειται στο ότι, ενδεχομένως, η τουρκική επεξεργασμένη ξυλεία να είναι εκτός των ευρωπαϊκών προδιαγραφών, λόγω ψηλής τοξικότηταςγια την ανθρώπινη υγεία από τηχημική ουσία φορμαλδεΰδης (φορμόλη). Παρόλο που η εισαγωγή προϊόντων από την Τουρκία επιτρέπεται από τη συμφωνία τελωνειακής ένωσης Ε.Ε.-Τουρκίας, εντούτοις φαίνεται ότι οι τελωνειακές Αρχές της Ελλάδας, η οποία αποτελεί το πρώτο σημείο εισόδου των προϊόντων από την Τουρκία στην αγορά της Ευρωπαϊκής Ένωσης, δεν διενεργούν τους απαιτούμενους ελέγχους για τη φορμαλδεΰδη.
Σημειώνεται ότι ο ευρωπαϊκός κανονισμός περιορίζει τη συγκέντρωση της φορμαλδεΰδης που απελευθερώνεται από αντικείμενα εσωτερικού χώρου, τα οποία προορίζονται για χρήση από το ευρύ κοινό. Όπως εξηγείται από ειδικούς, η φορμαλδεΰδη ταξινομείται ως καρκινογόνος και μεταλλαξιογόνος χημική ουσία, είναι διαβρωτική του δέρματος, ευαισθητοποιητική των οφθαλμών και έχει οξεία τοξικότητα, στοιχεία που την καθιστούν επικίνδυνη ως και απαγορευτική εάν βρίσκεται πάνω από τα ανώτατα επιτρεπτά όρια.
Όσον αφορά το εμπόριο από τα κατεχόμενα, εγείρονται σοβαρά ερωτήματα κατά πόσο τα βιομηχανικά πάνελ και η μεταποιημένη ξυλεία, όπως μελαμίνες, MDF, μοριοσανίδες, κοντραπλακέ, επενδυμένα με καπλαμά, κλπ, που μεταφέρονται στις ελεύθερες περιοχές με βάση τον Κανονισμό της Πράσινης Γραμμής, έχουν όντως παραχθεί στα κατεχόμενα ή έχουν υποστεί εκεί την τελευταία, ουσιαστική, οικονομικά δικαιολογημένη μεταποίηση σε επιχείρηση εξοπλισμένη για τον σκοπό αυτό, όπως προβλέπεται από τον Κανονισμό. Εξ όσων υποστηρίζουν οι επιχειρηματίες του ΠΑΣΥΒΕΞ, στα κατεχόμενα είναι αμφίβολο εάν λειτουργεί βιομηχανία κατάλληλη να παράγει ή μεταποιεί ξυλεία, επομένως υπάρχουν εύλογες υποψίες ότι τα πιο πάνω προϊόντα δεν μπορούν να χαρακτηρίζονται ως κυπριακά. Ταυτόχρονα, προκύπτουν σοβαρά ερωτήματα αναφορικά με τη διαδικασία και τον μηχανισμό που εφαρμόζει το Τουρκοκυπριακό Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο που έχει την αρμοδιότητα να βεβαιώνει τα προϊόντα ως κυπριακά.
Υπενθυμίζεται ότι τα προϊόντα από τα κατεχόμενα δεν επιβαρύνονται με τον νόμιμο ΦΠΑ 19%. Οι τ/κ επιχειρήσεις έχουν χαμηλό κόστος εργατικών, καυσίμων και ενέργειας και είναι άγνωστη η προέλευση των πρώτων υλών που χρησιμοποιούνται στην παραγωγή των τελικών προϊόντων στα κατεχόμενα, με κίνδυνο οι πρώτες ύλες να μην είναι βέβαιο ότι πληρούν τις προδιαγραφές. Επιπλέον, οι πρώτες ύλες ενδεχόμενα να προέρχονται από χώρες στις οποίες η Ε.Ε. επιβάλλει κυρώσεις (π.χ. Ρωσία, Ιράν) ή δασμούς anti-dumping λόγω επιδότησης των τοπικά παραγόμενων προϊόντων (π.χ. Κίνα), με αποτέλεσμα οι Τ/Κ να αποκτούν με αθέμιτο τρόπο ανταγωνιστικό πλεονέκτημα έναντι των προϊόντων που παράγονται στις ελεύθερες περιοχές. Ενδεικτικά αναφέρεται ότι σύμφωνα με την έκθεση της Ε.Ε. το εμπόριο από τα κατεχόμενα διαμέσου της Πράσινης Γραμμής το 2022αυξήθηκε κατά 138% σε σχέση με το 2021 και ανήλθε σε αξία ρεκόρ των 14,6 εκατ. ευρώ.
Ο ΠΑΣΥΒΕΞ αντιλαμβάνεται την πολιτική διάσταση του Κανονισμού της Πράσινης Γραμμής, ο οποίος τέθηκε σε ισχύ από το 2004. Χωρίς να περιορίζεται το ελεύθερο εμπόριο, η ΚΔ οφείλει να διασφαλίσει την ορθή τήρηση και εφαρμογή των προνοιών του Κανονισμού. Ο ΠΑΣΥΒΕΞ ήδη έχει προχωρήσει σε σειρά συναντήσεων με τους αρμόδιους φορείς και υπηρεσίες του κράτους προς αναζήτηση λύσεων στα προβλήματα που έχουν παρατηρηθεί.
Οι επιχειρήσεις, που καταβάλλουν τεράστιο οικονομικό κόστος για συμμόρφωση με δεκάδες ευρωπαϊκές οδηγίες, νομοθεσίες, κανονισμούς σε θέματα ασφάλειας και υγείας, προστασίας του περιβάλλοντος, διαχείρισης κινδύνων και εργατικής νομοθεσίας θα πρέπει να προστατευθούν από παράνομες και αθέμιτες πρακτικές που βρίσκονται σε αντίθεση με τις απαιτήσεις της ευρωπαϊκής αγοράς.
* Πρόεδρος Παγκύπριου Συνδέσμου Βιομηχάνων Επίπλου και Ξυλουργικών (ΠΑΣΥΒΕΞ)
