Δες περισσότερα άρθρα του philenews όταν αναζητάς ειδήσεις στην Google
Add philenews.com on Google
Η εντυπωσιακή πορεία των κυπριακών δημοσίων οικονομικών για το εννεάμηνο του 2026 κρύβει πίσω από τους αριθμούς μια έντονη αντίθεση: Από τη μία πλευρά, το κράτος γεμίζει τα ταμεία του χάρη στην ακρίβεια και την κατανάλωση, αλλά από την άλλη, πατάει φρένο στα μεγάλα αναπτυξιακά έργα.
Τα στοιχεία που ανακοίνωσε η Στατιστική Υπηρεσία δείχνουν ότι η Κυπριακή Δημοκρατία κατάφερε να εκτινάξει το δημοσιονομικό της πλεόνασμα στο €1.609,7 εκατ. μέχρι τον Σεπτέμβριο του 2026, αφήνοντας πίσω το €1.167,6 εκατ. της αντίστοιχης περσινής περιόδου. Αυτό σημαίνει ότι το κράτος κινείται με έναν εξαιρετικά ασφαλή αέρα, που αντιστοιχεί στο 4,0% του εθνικού πλούτου (ΑΕΠ), σε σχέση με 3% πέρυσι.
Τα συνολικά έσοδα άγγιξαν τα €12,1 δισ., αυξημένα κατά 6,5%. Συνοπτικά, αν θέλουμε να δούμε πώς λειτούργησε το κράτος το εννεάμηνο του 2026, πρέπει να σημειώσουμε ότι μάζεψε πολύ περισσότερα χρήματα από τους φόρους των πολιτών (+6,5%), αλλά επέστρεψε λιγότερα στην κοινωνία μέσω μόνιμων έργων υποδομής, προτιμώντας να διοχετεύσει τις αυξήσεις των δαπανών του σε μισθούς (απολαβές προσωπικού +3,8%) και λειτουργικά έξοδα (+11%).
Ποιοι πλήρωσαν όμως και ποιοι είναι οι αιμοδότες των δημοσίων οικονομικών; Τα στοιχεία δείχνουν ότι οι φόροι στο εισόδημα και τον πλούτο σημείωσαν εκρηκτική άνοδο +15,3% (κέρδη εταιρειών, φυσικά πρόσωπα), αποδίδοντας €3.337 εκατ.
Η ακρίβεια φαίνεται ότι επίσης τροφοδοτεί τα ταμεία του κράτους. Τα καθαρά έσοδα από τον ΦΠΑ αυξήθηκαν κατά €293,1 εκατ. (+12,5%). Όσο οι τιμές στα ράφια των αγορών παραμένουν ψηλά, τόσο περισσότερο ΦΠΑ εισπράττει το κράτος από την τσέπη των καταναλωτών. Η απασχόληση στηρίζει τα ταμεία και οι κοινωνικές εισφορές αυξήθηκαν κατά €235 εκατ., επιβεβαιώνοντας τη σταθερότητα στην αγορά εργασίας.
Βουτιά αναπτυξιακών δαπανών
Ενώ τα έσοδα τρέχουν, το κράτος επιλέγει να μην ξοδέψει σε έργα υποδομής (ή αδυνατεί). Οι κεφαλαιουχικές δαπάνες μειώθηκαν δραματικά κατά €189,9 εκατομμύρια (-16,9%) και οι καθαρές επενδύσεις σε πάγια στοιχεία (δρόμοι, κτίρια, υποδομές) υποχώρησαν κατά 12,1%. Αυτό αποτελεί το μελανό σημείο της έκθεσης, καθώς η μείωση των αναπτυξιακών δαπανών στερεί από την οικονομία μακροπρόθεσμη δυναμική, παρά το γεγονός ότι συγκρατεί προσωρινά τα έξοδα.
Συχνά, η μείωση αυτή δεν είναι εσκεμμένη πολιτική επιλογή, αλλά δείχνει κακή υλοποίηση του προϋπολογισμού. Λόγω γραφειοκρατίας, καθυστερήσεων σε προσφορές ή δικαστικών μαχών μεταξύ εργολάβων, τα προϋπολογισθέντα έργα κολλάνε, με αποτέλεσμα τα εγκεκριμένα κονδύλια να μένουν ανεκμετάλλευτα.
Πού πήγαν τα λεφτά;
Οι συνολικές δαπάνες αυξήθηκαν κατά 2,9% (στα €10,48 δισ.) και η αύξηση αυτή διοχετεύθηκε κυρίως σε κοινωνικές παροχές: €4.268,9 εκατ. (+4,9%), αντανακλώντας τις αυξημένες ανάγκες για συντάξεις και επιδόματα.
Οι απολαβές προσωπικού αυξήθηκαν κατά €108,3 εκατομμύρια (+3,8%), πλησιάζοντας τα €3 δισ. και η ενδιάμεση ανάλωση (αγορά αγαθών και υπηρεσιών για τη λειτουργία του κράτους) έκανε άλμα +11%. Στους υπόλοιπους τομείς, η κεντρική κυβέρνηση υπερδιπλασίασε το πλεόνασμά της στα €656,3 εκατ. (από €306,8 εκατ. πέρσι), ενώ οι Κοινωνικές Ασφαλίσεις παραμένουν ο αιμοδότης της σταθερότητας, με πλεόνασμα €957,2 εκατ.
Παρά τις προκλήσεις, οι δήμοι και οι κοινότητες κατάφεραν να εκμηδενίσουν σχεδόν το έλλειμμά τους, περιορίζοντάς το στα €3,8 εκατ. (από €30,7 εκατ. το 2025).
