Η λήξη της τουριστικής περιόδου τον Νοέμβριο αφήνει πίσω σκέψεις και προβληματισμό για το πώς η επόμενη χρονιά θα μπορούσε να είναι ακόμη καλύτερη από αυτήν που πέρασε.
Η διαπίστωση κατ’ αρχήν είναι ότι η χρονιά ξεχώρισε τόσο από άποψη αφίξεων επισκεπτών, όσο και εισοδήματος, γεγονός που αφήνει ικανοποιημένους τους επιχειρηματίες στην ξενοδοχειακή βιομηχανία, έστω με αυξημένα τα κόστη.
Η προσδοκία για τη νέα χρονιά είναι ότι θα είναι εξίσου καλή, παρά τις πολεμικές συγκρούσεις στην περιοχή, που όλοι αναμένουμε τον τερματισμό τους σύντομα. Οι κρατήσεις για το 2024 είναι από τώρα κάπως καλύτερες σε σύγκριση με τη χρονιά που φεύγει και η αντίληψη είναι πως η Κύπρος οδεύει ανοδικά, με το μέλλον να είναι ελπιδοφόρο.
Από την άλλη, η αυξημένη κίνηση που παρατηρείται τώρα τον χειμώνα στις διάφορες πόλεις, όπως και στην αγορά, ενισχύει πάλι την Κύπρο, κυρίως από το Ισραήλ, λόγω του πολέμου στη Γάζα. Η εγγύτητα και η ασφάλεια καθιστούν την Κύπρο ως τον προτιμητέο γειτονικό προορισμό, μέχρι τη λήξη της εμπόλεμης κατάστασης και όχι μόνο.
Το ζητούμενο, όμως, στη σκέψη του κάθε επιχειρηματία στον τουριστικό και επισιτιστικό τομέα είναι η κάλυψη των ελλείψεων εργατικού δυναμικού που παρατηρούνται σε όλες τις ειδικότητες. Το μέγεθος της Κύπρου πληθυσμιακά δεν είναι τόσο μεγάλο που να μπορεί να ανταποκριθεί στο αυξημένο τουριστικό ρεύμα και να καλύψει τις ανάγκες σε προσωπικό. Δεν είναι αρκετό να υπάρχουν νέες ή σύγχρονες ή ανακαινισμένες ξενοδοχειακές μονάδες, εστιατόρια ή κέντρα αναψυχής, που να είναι βιτρίνα, αλλά να μην διαθέτουν επαρκή στελέχωση από έμπειρο, νέο και καταρτισμένο προσωπικό. Οι προσφερόμενες υπηρεσίες είναι εμφανώς ελλιπείς και υποδεέστερες, γεγονός το οποίο γίνεται αντιληπτό από τον κάθε ένα μας αλλά και από τους επισκέπτες που επιλέγουν την Κύπρο για διακοπές.
Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι το πρόβλημα είναι αρκετά σοβαρό και ότι θα πρέπει να αντιμετωπιστεί με γνώμονα το συμφέρον του τόπου και του τουριστικού προϊόντος. Απαιτείται εργατικό δυναμικό που να επιθυμεί να εργαστεί, το οποίο όμως η Κύπρος δεν διαθέτει πλέον. Χρειάζεται ενίσχυση από έμπειρο και εξειδικευμένο προσωπικό, με ελκυστικούς όρους απασχόλησης, ανεξάρτητα από την χώρα προέλευσης, ώστε να αναβαθμίσει τις υπηρεσίες και συνάμα να προσελκύσει και ντόπιο προσωπικό, το οποίο με την κατάλληλη εκπαίδευση και κατάρτιση να αποκτήσει τον αναμενόμενο επαγγελματισμό. Επενδύοντας στο προσωπικό θα δημιουργήσουμε επαγγελματισμό για το μέλλον του τουρισμού στην Κύπρο.
Ο κλάδος φιλοξενίας και εστίασης συνεισφέρει αρκετά στην οικονομία του τόπου και τα μεγέθη είναι τέτοια που επιβάλλουν την επένδυση σε προσωπικό, ώστε να ανέβει το επίπεδο, να υπάρξει επαγγελματισμός και το όνομα της Κύπρου να καταστεί ακόμη πιο ανταγωνιστικό. Η μεγαλύτερη επένδυση είναι το εργατικό δυναμικό και εκεί θα πρέπει να επικεντρωθεί το ενδιαφέρον κατά το 2024.
Εφόσον θέλουμε επισκέπτες από την Ευρώπη, οφείλουμε να τους παρέχουμε και υψηλού επιπέδου φιλοξενία. Συνεπώς, οι προσπάθειες θα πρέπει να επικεντρωθούν στις χώρες προέλευσης του τουρισμού και να προσελκύσουμε επαγγελματίες από την κεντρική Ευρώπη, Μεγάλη Βρετανία, Ελλάδα, σκανδιναβικές χώρες, Ισραήλ, Ελβετία και από άλλες χώρες, με επιδόσεις στη φιλοξενία και τον επισιτιστικό κλάδο. Εμπλουτίζοντας το προσωπικό και εμπεδώνοντας τη διαρκή εκπαίδευση και επιμόρφωση του, βελτιώνεται και το υπόλοιπο προσωπικό, καθιστώντας την επένδυση επικερδή που θα επιφέρει αύξηση εισοδήματος και κάλυψη στα αυξημένα κόστη.
Ομολογουμένως, ολοένα και λιγότεροι Κύπριοι ενδιαφέρονται για απασχόληση στον τουριστικό και επισιτιστικό τομέα και οι επιχειρήσεις στελεχώνονται πρόχειρα από ανειδίκευτο προσωπικό, κυρίως από τρίτες μη ευρωπαϊκές χώρες, κάτι που δεν εξυπηρετεί επαρκώς και ούτε ικανοποιεί τις απαιτήσεις. Το επίπεδο εξυπηρέτησης μειώθηκε αισθητά και περιορίζεται στους λεγόμενους “κομήτες”, οι οποίοι δεν έχουν γνώση του αντικειμένου της απασχόλησης, όπως το ίδιο συμβαίνει και στην κουζίνα, που το φαγητό δεν ανταποκρίνεται στις προσδοκίες του κόσμου.
Η βαθμολογία αξιολόγησης μειώνεται προοδευτικά, εκτός εάν υπάρξει διαρκής εκπαίδευση του προσωπικού, εισαγωγή επαγγελματιών με σκοπό την αύξηση της ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών, αύξηση αποδοχών και αύξηση της ποιότητας των παρεχόμενων εδεσμάτων προς ικανοποίηση του κόσμου που φιλοξενείται όπως και εμάς τους ίδιους.
Καλοδεχούμενη η ψηφιακή μετάβαση με σύγχρονο εξοπλισμό και εφαρμογή της τεχνητής νοημοσύνης, πλην όμως απαιτείται και ανανέωση του προσωπικού με νέους επαγγελματίες, γνώστες του αντικειμένου, εμπειρία και γνώση για να ανεβάσουν ψηλότερα το τουριστικό προϊόν της Κύπρου και να το καταστήσουν ακόμη πιο ανταγωνιστικό το καλό όνομα της.
* Δικηγόρος στη Λάρνακα