Η πρόθεση της κυβέρνησης να αποπληρώσει το χρέος των €12 δισεκατομμυρίων (περίπου 33% του ΑΕΠ, που όμως δεν υπολογίζεται στο δημόσιο χρέος) στο Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων (ΤΚΑ) αποτελεί μια σημαντική και θετική (από τις ελάχιστες) εξέλιξη. Ο δε συνδυασμός της ανακοίνωσης αυτής με περαιτέρω σχέδια για να γίνονται επενδύσεις από αυτό το ταμείο είναι -δυνητικά- ακόμα μια κίνηση προς τη σωστή κατεύθυνση.
Υπάρχουν όμως πολλά που πρέπει να προσεχθούν και να τύχουν μελέτης, για να είναι όντως αυτό το δεύτερο κομμάτι προς τη σωστή κατεύθυνση. Επειδή στην Κύπρο είμαστε, και όπως είναι γνωστό έχουμε καεί πολλάκις στον χυλό, όταν ακούμε για «επενδύσεις» μάς πιάνει ένα σύγκρυο. Δεν είναι λίγα άλλωστε, τα ταμεία προνοίας που έμειναν ταπί λόγω κακών επενδυτικών αποφάσεων ή επειδή αυτοί που τα διαχειρίστηκαν αποδείχτηκαν απατεώνες.
Πέραν τούτων, όμως, προκύπτουν και ηθικά ζητήματα. Οι εργαζόμενοι/ες εισφέρουν στο ΤΚΑ για να έχουν αξιοπρεπείς συντάξεις. Το πρώτο που πρέπει λοιπόν να γίνει, είναι η συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση να εξασφαλίσει ότι, εφόσον το ΤΚΑ έχει πλεονάσματα €800 εκατομμυρίων τον χρόνο (αν όσα ανακοίνωσε το υπουργείο Εργασίας ευσταθούν) και αφού θα εισπράττει ακόμα €100 εκατ. από το κράτος για αποπληρωμή του χρέους, κάθε άτομο που συνταξιοδοτείται να εισπράττει ένα αξιοπρεπές ποσό που να του επιτρέπει να ζει χωρίς να επαιτεί από τους οικείους του ή από το κράτος.
Το δεύτερο που πρέπει να ρυθμιστεί, είναι οι εισφορές εργαζομένων από τρίτες χώρες που δεν έχουν διακρατικές συμφωνίες με την Κυπριακή Δημοκρατία. Δεν νοείται η ΚΔ να εισπράττει χρήματα από εργαζόμενους, πολλοί εκ των οποίων εργάζονται σε συνθήκες σύγχρονης δουλείας και να μην τα επιστρέφει ποτέ. Πρόκειται για καθαρή κλεψιά, όπως και να το δούμε. Όταν διευθετηθούν αυτά τα δύο καίρια ζητήματα, τότε μπορούμε να συζητήσουμε για επενδύσεις από τα πλεονάσματα του ΤΚΑ.
Στο δικό μου το μυαλό, και αφού το ΤΚΑ δεν έχει στόχο το κέρδος, οι επενδύσεις του οφείλουν να υπηρετούν το κοινό καλό. Και αν κάποια σύνολα στα δεξιά του πολιτικού φάσματος θεωρούν αυτές τις προσεγγίσεις «κομμουνιστικές», «σοβιετικές» κλπ, ας κοιτάξουν τα παραδείγματα της Νορβηγίας, της Αυστρίας, κοκ.
Το Κυρίαρχο Ταμείο Πλούτου της Νορβηγίας, όπου επενδύονται τα κέρδη από τη βιομηχανία υδρογονανθράκων από το 1990, έχει μέσα σε 36 χρόνια δημιουργήσει αξία πέραν των €1.7 τρισεκατομμύριων. Κάθε πολίτης της Νορβηγίας «έχει να παίρνει» κοντά στις €335,000 από το εν λόγω ταμείο.
Στη δε Βιέννη, τα προγράμματα κοινωνικής στέγασης με τη συμμετοχή του δήμου ή/και συνεταιριστικών ταμείων, προσφέρουν προσιτή και μόνιμη στέγαση σε περίπου ένα εκατομμύριο ανθρώπους, πάνω-κάτω ο μισός πληθυσμός της αυστριακής πρωτεύουσας.
Οι ελλείψεις της ΚΔ σε υποδομές ηλεκτροδότησης, υδροδότησης, υγειονομικής περίθαλψης, εκπαίδευσης, κοινωνικής πρόνοιας και στέγασης είναι τεράστιες. Συνεπώς, τα όποια πλεονάσματα του ΤΚΑ θα μπορούσαν να επενδυθούν (και αυτή είναι η καλή έννοια της επένδυσης) σε υποδομές, οι οποίες θα βελτίωναν το βιοτικό επίπεδο όλων των κατοίκων της χώρας. Θα μπορούσαν πχ κάποια αποθέματα του ΤΚΑ να χρησιμοποιηθούν για αγορά υποδομών αποθήκευσης ηλεκτρικού ρεύματος (μπαταρίες), ώστε να βελτιωθεί η διείσδυση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στο δίκτυο και να μπορεί ο κοσμάκης να απολαμβάνει φθηνότερη ηλεκτροδότηση.
Η κυβέρνηση μάς έχει συνηθίσει να τοποθετεί τον πήχη ψηλά και να περνά εν τέλει από κάτω. Ιδού, λοιπόν, πεδίον δόξης λαμπρόν για τα πλεονάσματα του ΤΚΑ.
ΥΓ: Στα ηθικά ζητήματα περιλαμβάνεται βεβαίως και ο απαραίτητος έλεγχος για το πού καταλήγουν οι όποιες επενδύσεις. Το ξέπλυμα γενοκτονιών υπό τον μανδύα «κοινωνικών προγραμμάτων» (κοινώς ξέπλυμα) ή οι επενδύσεις σε περιβαλλοντικά επιζήμιες πρακτικές (είτε αυτές αφορούν κουγκρί, είτε τεχνητές νοημοσύνες) ας μείνουν μακριά.
* Μέλος της κοινότητας αγώνα ΑΦΟΑ
