Η πρόσφατη κατάρρευση μπαλκονιών σε πολυκατοικία στη Λεμεσό μάς φέρνει, δυστυχώς, για ακόμα μία φορά αντιμέτωπους με ένα πρόβλημα που εδώ και χρόνια παραμένει άλυτο.
Το περιστατικό αυτό έρχεται λίγους μόλις μήνες μετά την τραγική κατάρρευση κτηρίου, επίσης στη Λεμεσό, που κόστισε τη ζωή σε δύο συνανθρώπους μας, αλλά και τις εκκενώσεις πολυκατοικιών που ακολούθησαν σε διάφορες περιοχές της Κύπρου. Πρόκειται για γεγονότα που ανέδειξαν με τον πιο ξεκάθαρο τρόπο τα σοβαρά κενά που εξακολουθούν να υπάρχουν στη διαχείριση και τη συντήρηση των κοινόκτητων οικοδομών.
Τα γεγονότα αυτά δεν μπορούν πλέον να αντιμετωπίζονται ως μεμονωμένα συμβάντα. Αντίθετα, αποτελούν προειδοποιητικά σημάδια ενός διαχρονικού προβλήματος, το οποίο αφορά χιλιάδες κοινόκτητες οικοδομές που κατασκευάστηκαν πριν από δεκαετίες και σήμερα παρουσιάζουν αυξανόμενες ανάγκες συντήρησης και αποκατάστασης.
Ο Σύνδεσμος Ανάπτυξης Ακινήτων, ήδη εδώ και μήνες, μέσα από αρθρογραφία του, έχει επισημάνει την ανάγκη η νέα Βουλή των Αντιπροσώπων να θέσει ως άμεση προτεραιότητα την ψήφιση του «Περί Διαχείρισης Κοινόκτητων Οικοδομών και Συναφών Θεμάτων Νόμου του 2023», χωρίς περαιτέρω καθυστερήσεις.
Δυστυχώς, οι συνεχείς εξελίξεις επιβεβαιώνουν ότι δεν υπάρχουν πλέον περιθώρια για αναβολές. Η λήψη αποφασιστικών μέτρων αποτελεί μονόδρομο. Γιατί κάθε νέα κατάρρευση μάς υπενθυμίζει ότι η ασφάλεια των πολιτών δεν μπορεί να εξαρτάται από την τύχη. Η πολιτεία οφείλει να δράσει τώρα, προτού βρεθούμε αντιμέτωποι με νέα ατυχήματα ή ακόμα και νέες ανθρώπινες απώλειες.
Τα κενά και οι ελλείψεις
Το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο αδυνατεί εδώ και χρόνια να ανταποκριθεί στις πραγματικές ανάγκες διαχείρισης των κοινόκτητων οικοδομών. Η δυσκολία στη συλλογή των κοινοχρήστων, η έλλειψη αποτελεσματικών μηχανισμών εποπτείας και ελέγχου, καθώς και οι αδυναμίες στη λειτουργία των διαχειριστικών επιτροπών, έχουν δημιουργήσει ένα περιβάλλον στο οποίο η αναγκαία συντήρηση πολλών κτηρίων καθυστερεί ή, σε αρκετές περιπτώσεις, καθίσταται πρακτικά αδύνατη.
Το αποτέλεσμα είναι η σταδιακή υποβάθμιση του κτηριακού αποθέματος, η αύξηση του κόστους αποκατάστασης και, το σημαντικότερο, η δημιουργία σοβαρών κινδύνων για την ασφάλεια των ενοίκων, των ιδιοκτητών και των πολιτών.
Ανάγκη για ένα σύγχρονο πλαίσιο
Η αντιμετώπιση του προβλήματος δεν μπορεί να περιοριστεί με αποσπασματικές παρεμβάσεις. Απαιτεί ένα σύγχρονο, ολοκληρωμένο και λειτουργικό θεσμικό πλαίσιο, το οποίο θα διασφαλίζει τρεις βασικές προϋποθέσεις: σαφείς ευθύνες, αποτελεσματική διαχείριση και τακτική συντήρηση των κοινόκτητων οικοδομών.
Ο Σύνδεσμος Ανάπτυξης Ακινήτων έχει επανειλημμένα υπογραμμίσει την ανάγκη για άμεση προώθηση και ψήφιση του «Περί Διαχείρισης Κοινόκτητων Οικοδομών και Συναφών Θεμάτων Νόμου του 2023», ο οποίος φιλοδοξεί να εκσυγχρονίσει το υφιστάμενο πλαίσιο και να δώσει ουσιαστικές λύσεις σε χρόνιες δυσλειτουργίες.
Παράλληλα, θεωρούμε απαραίτητη τη δημιουργία μιας ανεξάρτητης εποπτικής αρχής, η οποία θα διασφαλίζει τη διαφάνεια, την τήρηση της νομοθεσίας και την αποτελεσματική εποπτεία της λειτουργίας των κοινόκτητων οικοδομών.
Εξίσου σημαντική είναι η καθιέρωση ενιαίων κανονισμών λειτουργίας, ώστε να εφαρμόζονται κοινές διαδικασίες διαχείρισης σε όλες τις κοινόκτητες αναπτύξεις, καθώς και η ενίσχυση των αρμοδιοτήτων των Διαχειριστικών Επιτροπών, ώστε να μπορούν να λαμβάνουν εγκαίρως τις απαραίτητες αποφάσεις και να προχωρούν χωρίς αδικαιολόγητες καθυστερήσεις στις αναγκαίες εργασίες συντήρησης.
Ταυτόχρονα, η δημιουργία υποχρεωτικών αποθεματικών ταμείων αποτελεί βασική προϋπόθεση για την κάλυψη έκτακτων ή μεγάλων δαπανών συντήρησης, διασφαλίζοντας ότι οι απαραίτητες παρεμβάσεις δεν θα αναβάλλονται λόγω έλλειψης οικονομικών πόρων.
Τέλος, η θεσμοθέτηση υποχρεωτικών περιοδικών ελέγχων καταλληλότητας των κτηρίων είναι αναγκαία, ώστε να εντοπίζονται έγκαιρα προβλήματα στατικής επάρκειας ή φθορές που ενδέχεται να θέσουν σε κίνδυνο την ασφάλεια των πολιτών.
Να μην παίζουμε άλλο με την τύχη
Η ασφάλεια των κοινόκτητων οικοδομών δεν μπορεί να βασίζεται στην καλή θέληση ή την τύχη. Απαιτεί ένα σύγχρονο θεσμικό πλαίσιο που θα δίνει έμφαση στην πρόληψη, θα ενισχύει τη λογοδοσία και θα προστατεύει αποτελεσματικά την ανθρώπινη ζωή και την περιουσία των πολιτών.
Η μεταρρύθμιση του πλαισίου διαχείρισης των κοινόκτητων οικοδομών αποτελεί πλέον ζήτημα δημόσιας ασφάλειας και οφείλει να προχωρήσει χωρίς άλλη καθυστέρηση.
Γιατί η πρόληψη δεν είναι επιλογή. Είναι ευθύνη. Και η ευθύνη αυτή αφορά όλους μας.
Γιάννης Μισιρλής
Πρόεδρος Συνδέσμου Ανάπτυξης Ακινήτων
