Η Κύπρος δεν χρειάζεται μόνο να προσελκύει, χρειάζεται να συμμετέχει

Η Κύπρος έχει σημειώσει αναμφισβήτητη πρόοδο στην οικοδόμηση του οικοσυστήματος καινοτομίας της. Καλύτερες πολιτικές, γενναιόδωρα φορολογικά κίνητρα, κρατικά υποστηριζόμενη χρηματοδότηση και μια αναπτυσσόμενη κοινότητα νεοφυών επιχειρήσεων, έχουν διαμορφώσει ένα περιβάλλον σαφώς πιο ελκυστικό για τους επιχειρηματίες από εκείνο που υπήρχε πριν από μια δεκαετία. Παρόλο που πρωτοβουλίες αυτές αξίζουν αναγνώρισης, αποτελούν μόνο το θεμέλιο.

Το επόμενο στάδιο της εξέλιξής μας δεν μπορεί να στηρίζεται στο να καθιστούμε το νησί έναν ολοένα και πιο ελκυστικό προορισμό για νεοφυείς επιχειρήσεις και επενδυτές. Διότι, ενώ τα κίνητρα μπορούν να πείσουν εταιρείες να εγκατασταθούν εδώ, από μόνα τους δεν αρκούν για να δημιουργήσουν ένα οικοσύστημα με πραγματική διεθνή διασύνδεση.

Ο τόπος μας αντιμετωπίζει δομικές πραγματικότητες που δύσκολα αγνοούνται: είναι μια μικρή εγχώρια αγορά, δεν διαθέτει ισχυρά βιομηχανικά συμπλέγματα και δεν αποτελεί μεγάλο διεθνές χρηματοοικονομικό κέντρο. Παράλληλα, εξακολουθούν να υπάρχουν κενά στην αντίληψη και την αξιοπιστία, τα οποία καθιστούν πολλούς ξένους επενδυτές διστακτικούς απέναντι σε άγνωστες επενδυτικές ευκαιρίες. Πρόκειται για προκλήσεις που δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν αποκλειστικά μέσω μάρκετινγκ και προβολής.

Η συζήτηση έχει επικεντρωθεί κατά κύριο λόγο στην προσέλκυση ξένων νεοφυών επιχειρήσεων και ξένων επιχειρηματικών κεφαλαίων στην Κύπρο. Όμως τα ισχυρότερα οικοσυστήματα καινοτομίας στον κόσμο δεν χτίζονται σε μονόδρομη κίνηση, χτίζονται στη συμμετοχή.

Τα επιχειρηματικά κεφάλαια είναι, κατά βάση, ένας τομέας που στηρίζεται στις σχέσεις. Η εμπιστοσύνη κερδίζεται μέσα από επαναλαμβανόμενη συνεργασία, κοινές επιτυχίες και χρόνια συνεπενδύσεων. Αν θέλουμε οι κορυφαίοι επενδυτές του κόσμου να εξετάσουν σοβαρά τις ευκαιρίες που υπάρχουν εδώ, οι Κύπριοι επενδυτές οφείλουν πρώτα να γίνουν αξιόπιστοι συμμέτοχοι στα δικά τους οικοσυστήματα. Αυτό σημαίνει τη δημιουργία εταιρειών επιχειρηματικών κεφαλαίων που δραστηριοποιούνται διεθνώς: που επενδύουν πέρα από την Κύπρο, που συνεπενδύουν δίπλα σε κορυφαία παγκόσμια ταμεία και που διεκδικούν ευκαιρίες στις πιο απαιτητικές αγορές νεοφυών επιχειρήσεων. Αυτό είναι μείζονος σημασίας. Όχι επειδή η Κύπρος στερείται αξιόλογων εταιρειών, αλλά επειδή η αξιοπιστία κερδίζεται εκεί όπου τίθενται τα υψηλότερα πρότυπα.

Έτσι δημιουργείται ένας καταπέλτης που θα σπρώξει το τοπικό επιχειρηματικό οικοσύστημα της χώρας μας. Όταν διεθνή επενδυτικά ταμεία επενδύουν επανειλημμένα μαζί με ένα κυπριακό ταμείο στη Νέα Υόρκη, στη Silicon Valley ή στο Λονδίνο, αρχίζουν να εμπιστεύονται την κρίση του: η σχέση παύει να ορίζεται από τη γεωγραφία και ορίζεται από τις επιδόσεις. Όταν, στη συνέχεια, το ίδιο κυπριακό ταμείο παρουσιάσει μια επενδυτική ευκαιρία από την Κύπρο, η απόσταση της άγνοιας έχει ήδη καλυφθεί σε μεγάλο βαθμό: οι διεθνείς επενδυτές δεν αξιολογούν πλέον ένα άγνωστο οικοσύστημα, αλλά ακολουθούν έναν συνεργάτη που εμπιστεύονται. Με άλλα λόγια, το άνοιγμα προς τα έξω, γίνεται ο καταλύτης για την εισροή επενδύσεων.

Τα οφέλη, ωστόσο, εκτείνονται πολύ πέρα από την προσέλκυση ξένων κεφαλαίων. Τα διεθνώς ενεργά κυπριακά ταμεία μεταφέρουν πίσω στους ντόπιους ιδρυτές διεθνή πρότυπα, δίκτυα και βέλτιστες πρακτικές, ενώ διαβεβαιώνουν τους επιχειρηματίες ότι η εγκατάσταση στην Κύπρο δεν σημαίνει αποκοπή από τις παγκόσμιες κεφαλαιαγορές.

Δημιουργούν, παράλληλα, μια πιο πειστική πρόταση για τα τοπικά family offices και τους θεσμικούς επενδυτές, προσφέροντας διαφοροποιημένη έκθεση τόσο στη διεθνή όσο και στην κυπριακή καινοτομία και συμβάλλοντας στην κινητοποίηση εγχώριων κεφαλαίων που ιστορικά παρέμεναν στο περιθώριο.

Οι επιτυχημένοι ιδρυτές και οι καταξιωμένοι Κύπριοι του εξωτερικού θα είναι πάντοτε ισχυροί πρεσβευτές της χώρας. Οι εταιρείες επιχειρηματικών κεφαλαίων όμως, μπορούν να γίνουν πρεσβευτές διαφορετικού τύπου: κερδίζοντας αξιοπιστία διεθνώς, μπορούν να τη μεταφέρουν πίσω στον τόπο τους και να ανοίξουν πόρτες που διαφορετικά θα παρέμεναν κλειστές.

Τα κρατικά κίνητρα παραμένουν σημαντικό κομμάτι της εξίσωσης. Απαντούν στο ερώτημα «Γιατί να εγκατασταθεί μια εταιρεία στην Κύπρο;». Τα διεθνώς διασυνδεδεμένα επιχειρηματικά κεφάλαια απαντούν όμως σε ένα πολύ πιο κρίσιμο: «Γιατί να επενδύσει εδώ ο υπόλοιπος κόσμος;».

Τελικά, η Κύπρος δεν χρειάζεται απλώς να προσελκύσει παγκόσμια επιχειρηματικά κεφάλαια. Χρειάζεται να γίνει μέρος του παγκόσμιου οικοσυστήματος επιχειρηματικών κεφαλαίων. Αυτή είναι η διαφορά ανάμεσα στο να προβάλλεις ένα κέντρο καινοτομίας και στο να είσαι ένα.

Δεν πρόκειται για θεωρητικά σχήματα. Ένας μικρός αριθμός πρωτοπόρων, κυπριακά εποπτευόμενων ταμείων επιχειρηματικών κεφαλαίων, όπως η Kinisis Ventures, εφαρμόζουν ήδη αυτό το μοντέλο: συνεπενδύουν δίπλα σε κορυφαία παγκόσμια ταμεία, χτίζουν θεσμικές σχέσεις και δημιουργούν άμεσες γέφυρες προς τα πιο δυναμικά οικοσυστήματα νεοφυών επιχειρήσεων του κόσμου, πέρα από τη «φούσκα» της κοινότητας των ξένων κατοίκων.

Αν θέλουμε σοβαρά να ενισχύσουμε τη διεθνή μας θέση, η στήριξη των εποπτευόμενων ταμείων επιχειρηματικών κεφαλαίων και των family offices ως δυνάμεων που χτίζουν αγορές προς τα έξω δεν είναι απλώς μια επιλογή. Ίσως είναι η πιο αποδοτική στρατηγική επιλογή που έχει η Κύπρος στη διάθεσή της.

* Συνιδρυτής, Kinisis Ventures