Το ρεύμα δεν το στέλνει ο Θεός

Όλοι οι πολίτες του κράτους έχουμε δικαίωμα να διατηρούμε άποψη για τα ενεργειακά, ακόμα και αν πιστεύουμε πως δεν έχουμε επαρκείς γνώσεις. Αυτοί που έχουν τις γνώσεις, δεν κατάφεραν και πολλά. Ούτε σε ποσότητα, ούτε σε τιμή ανά κιλοβατώρα.

Η επάρκεια ηλεκτρικής ενέργειας 24 ώρες το 24ωρο, χειμώνα καλοκαίρι, είναι κάτι που οι περισσότεροι θεωρούμε δεδομένη, αλλά δεν είναι. Και δεν εννοούμε τις μικρής διάρκειας βλάβες που μπορεί να μας στερήσουν τον ηλεκτρισμό για λίγα λεπτά. Εννοούμε τη δυνατότητα του κράτους να καλύψει, αξιόπιστα, επαρκώς και συνεχόμενα, τις ανάγκες των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων.

Δεν είναι δεδομένη αυτή η δυνατότητα. Τον ηλεκτρισμό δεν τον στέλνει στους πιστούς ο Θεός. Τον παράγουν άνθρωποι και εργοστάσια. Όταν μπορούν και όσο μπορούν. Και για να παρέχουν συνεχώς επαρκή ηλεκτρισμό, πρέπει να ληφθούν αποφάσεις, να γίνουν κρατικές επενδύσεις και να γυπάρξει προγραμματισμός σε βάθος χρόνου. Διά παν ενδεχόμενο.

Στην Ευρωπαϊκή μας Ένωση, όλο και περισσότεροι πολίτες χωρών μελών συνειδητοποιούν αυτό το διάστημα πως η ενεργειακή ασφάλεια (ρεύμα βρέξει – χιονίσει) δεν είναι δεδομένη, είναι στόχος. Είναι ευχή. Μπορούσε κανείς να διανοηθεί πως ήταν δυνατό ολόκληρος Δούναβης να ξεμείνει από νερό; Φέτος ο Δούναβης δεν έχει επάρκεια νερού για να καλύψει τις ανάγκες υποστήριξης των πυρηνικών σταθμών για ηλεκτροπαραγωγή που είναι στις όχθες του, ούτε των υδροηλεκτρικών εργοστασίων.

Είναι και του γελασμάτου, αλλά είναι κυρίως για προβληματισμό: Δεν υπάρχει αρκετό νερό στον Δούναβη για να στέλνεται με αγωγούς νερό στους ηλεκτροπαραγωγούς σταθμούς για ψύξη των γεννητριών. Για ψύξη μπορεί να βρεθεί νερό, αλλά επιστρέφοντας πίσω, στον Δούναβη, το νερό που κρύωσε τις μηχανές είναι ήδη ζεστό. Ε, πώς να (ξανα)ψύξεις μηχανές με ζεστό νερό;

Στην Κύπρο δεν έχουμε Δούναβη για να ανησυχούμε πως δεν θα έχει νερό να υποστηρίξει πυρηνικούς σταθμούς ή υδροηλεκτρικά εργοστάσια. Άμα το καλοσκεφτείτε, δεν έχουμε τίποτε άλλο χειροπιαστό εκτός από τις γεννήτριες της ΑΗΚ. Για ώρα ανάγκης. Έχουμε φωτοβολταϊκά, έχουμε αιολικά, αλλά όταν κτυπήσει συναγερμός και αν είναι περασμένες οι 6 το απόγευμα, είμαστε εμείς και οι παλιο-μηχανές της ΑΗΚ. Και κάντε τον σταυρό σας.

Δεν μπορεί να συνεχιστεί αυτό. Δεν μπορεί η οικονομία να στηρίζεται στις άοκνες προσπάθειες εργατών της ΑΗΚ ή του Διαχειριστή Μεταφοράς για να μην πέσει αυτή ή άλλη μονάδα. Δεν μπορούμε να μιλούμε για data centers ή για περισσότερες αφαλατώσεις χωρίς εξασφαλισμένη ηλεκτροπαραγωγή.

Άλλωστε, η κατεύθυνση που δίνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή οδηγεί σε συνεχώς μεγαλύτερη κατανάλωση ηλεκτρισμού. Εξηλεκτρισμό τον λένε. Με αύξηση των ηλεκτρικών και υβριδικών αυτοκινήτων, με αντικατάσταση των θερμάνσεων πετρελαίου ή αερίου με ηλεκτρικές αντλίες θερμότητες, με χίλιους άλλους τρόπους.

Ποιος στην Κύπρο δύναται να διασφαλίσει την εξυπηρέτηση της όλο και αυξανόμενης ζήτησης ηλεκτρισμού; Τα φωτοβολταϊκά της μέρας; Οι μπαταρίες; Μπορούν να προσφέρουν μέρα νύχτα; Μπα. Μπορούν να προσφέρουν για ώρες και μέρες; Όχι. Οι γέρικες μονάδες στο Βασιλικό ή οι υπό απόσυρση γεννήτριες της Δεκέλειας; Νέες γεννήτριες, που για να τις φέρουμε σπαταλούμε κάθε φορά 3-4 χρόνια;

Το κείμενο αυτό γράφτηκε για να βοηθήσει τους αναγνώστες να κάνουν δεύτερες σκέψεις αν θεωρούν πεταμένα λεφτά την ηλεκτρική διασύνδεση με το ευρωπαϊκό δίκτυο. Άλλο να πιέσουμε Κυβέρνηση και Βουλή να βρουν τρόπο να διασφαλίσουν τα συμφέροντα των καταναλωτών από οικονομικής άποψης και άλλο να πιστεύουμε πως ρεύμα θα έχουμε, ό,τι κι αν συμβεί. Αν τα ιδιωτικά συμφέροντα θέλουν να μας εγκλωβίσουν στα ντερτίπια του ήλιου και του αιόλου, να μας συγχωρούν, δεν θα πάρουμε. Όλα ξεκινούν από την ενεργειακή ασφάλεια, με τη χαμηλότερη δυνατή χρέωση. Κοστοστρέφεια με ευθύνη του κράτους, κ. Πρόεδρε. Προλαβαίνετε.