Το στοίχημα των μεταρρυθμίσεων των €250 εκατ. για τα δημόσια ταμεία

Οι μεταρρυθμίσεις δεν είναι χωρίς κόστος για το κράτος. Κάτι το οποίο ανέφερε σε τηλεοπτική παρέμβασή του και ο Υπουργός Οικονομικών Μάκης Κεραυνός. Φορολογική και συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση, σύμφωνα με τις πρώτες εκτιμήσεις, φαίνεται πως θα έχουν δημοσιονομικό κόστος €250 εκατ. τον χρόνο.

Και αυτό γιατί οι αναλογιστικές μελέτες για τη συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση κατέδειξαν πως οι ρυθμίσεις που προωθούνται, οι οποίες περιλαμβάνουν αυξήσεις συντάξεων και μείωση της απομείωσης της σύνταξης κατά 12%, θα κοστίζουν €50 εκατ. τον χρόνο.

Παράλληλα, από τη φορολογική μεταρρύθμιση υπολογίζεται πως, λόγω των φορολογικών εκπτώσεων που παραχωρούνται στα φυσικά πρόσωπα, της κατάργησης της λογιζόμενης διανομής μερίσματος και της μείωσης της έκτακτης εισφοράς για την άμυνα από 17% σε 5%, το κράτος θα χάνει έσοδα περίπου €200 εκατ. τον χρόνο.

Ωστόσο, μέχρι το 2028 το κράτος θα συνεχίσει να έχει έσοδα από τα μερίσματα, κάτι που θα εξισορροπεί σε κάποιο βαθμό την κατάσταση. Από εκεί και μετά, ίσως γίνει πιο αισθητή η απώλεια εσόδων, καθώς θα περιοριστούν οι εισπράξεις από τα μερίσματα και την άμυνα.

Οι κρατικές αρχές θεωρούν πως, παρά τις μεταρρυθμίσεις, η κατάσταση θα παραμείνει δημοσιονομικά διαχειρίσιμη, εξαιτίας των πλεονασμάτων αλλά και των υψηλών ρυθμών ανάπτυξης που καταγράφει η Κύπρος. Βέβαια, όλα αυτά θα εξαρτηθούν και από το πώς θα κινηθεί η οικονομία τα επόμενα χρόνια.

Άλλος ένας παράγοντας που αναμένεται να συμβάλει στην αύξηση των κρατικών εσόδων είναι η ενίσχυση των εισπρακτικών μέτρων του Τμήματος Φορολογίας. Μεταξύ αυτών είναι η σφράγιση επιχειρήσεων, η τοποθέτηση ΜΕΜΟ στην περιουσία οφειλετών αλλά και η δέσμευση τραπεζικών λογαριασμών.

Πάντως, οι δύο μεταρρυθμίσεις αναμένεται να ενισχύσουν τα εισοδήματα των φορολογουμένων, κάτι που μπορεί να οδηγήσει και σε αύξηση της κατανάλωσης. Και όσο αυξάνεται η κατανάλωση, αυξάνονται και οι εισπράξεις του κράτους. Συνεπώς, ένα μέρος από τα €250 εκατ. που θα χάσει το κράτος μπορεί να επιστρέψει στα δημόσια ταμεία μέσα από τον ΦΠΑ και γενικότερα την οικονομική δραστηριότητα.

Όμως, το τοπίο εξακολουθεί να είναι ρευστό λόγω των γεωπολιτικών εξελίξεων στη Μέση Ανατολή. Ανάλογα με την κατάσταση στην περιοχή, οι τιμές των καυσίμων μπορεί να χτυπήσουν κόκκινο, ενώ επηρεάζονται και οι αγορές. Και όταν αυξάνεται το ενεργειακό κόστος, επηρεάζεται και η κατανάλωση αλλά και η ανάπτυξη.

Επιπρόσθετα, η Δημοκρατία εξακολουθεί να αποπληρώνει το δάνειο της τρόικας. Όλα αυτά, σε συνδυασμό με το γεγονός ότι η χώρα μπαίνει σε προεκλογικούς ρυθμούς λόγω των προεδρικών εκλογών, ίσως δημιουργούν ανησυχίες για εκτροχιασμό των δημόσιων δαπανών.

Είναι γνωστό άλλωστε πως σε προεκλογικές περιόδους αυξάνονται οι πιέσεις για παροχές και μέτρα. Το ζητούμενο είναι αυτές οι παροχές να μην ξεφεύγουν από τις δυνατότητες του κράτους και να μην επηρεάζουν τη δημοσιονομική σταθερότητα.

Πάντως, ο Υπουργός Οικονομικών υποστήριξε πως το κράτος θα συνεχίσει την ίδια προσεκτική δημοσιονομική πολιτική και το 2027, επισημαίνοντας πως ο προϋπολογισμός θα είναι πλεονασματικός και θα συνεχιστεί η μείωση του δημόσιου χρέους.

Η επόμενη διετία είναι κρίσιμη για την πορεία των δημοσιονομικών του κράτους. Για να συνεχιστούν τα πλεονάσματα αλλά και οι υψηλοί ρυθμοί ανάπτυξης, θα πρέπει να υπάρχει ισορροπία. Δηλαδή, να διατηρηθεί η δημοσιονομική πειθαρχία, να υπάρχει έλεγχος των κρατικών δαπανών, περιορισμός της σπατάλης και οι παροχές να είναι στοχευμένες.

Παράλληλα, θα πρέπει να δημιουργούνται μαξιλαράκια τα οποία να μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε περιόδους οικονομικής ύφεσης. Επιπρόσθετα, θα πρέπει να δοθεί βάρος σε επενδύσεις που αυξάνουν την παραγωγικότητα.

Το ζητούμενο είναι οι δημόσιες επενδύσεις να μη σημαίνουν μόνο περισσότερες δαπάνες, αλλά να δημιουργούν ανάπτυξη και έσοδα. Χρειάζεται προσέλκυση ξένων και εγχώριων επενδύσεων, αύξηση της παραγωγικότητας και διατήρηση της ανταγωνιστικότητας της οικονομίας.

Οι δύο μεταρρυθμίσεις έχουν κόστος. Το θέμα είναι το κόστος αυτό να μπορεί να το αντέξει το κράτος χωρίς να χαλαρώσει η δημοσιονομική πειθαρχία και χωρίς να χαθούν όσα κερδήθηκαν τα προηγούμενα χρόνια.