Πώς τα καταφέρνουμε και βγάζουμε τα μάτια μας μόνοι μας!

Διάβασα στα ΜΜΕ το αίτημα της κοινότητας της Ίνειας να τοποθετηθούν ξαπλώστρες στην παραλία της Λάρας και τις χλιαρές αντιδράσεις που ακολούθησαν. Εκλογές πλησιάζουν!

Το θέμα πνίγηκε κι αυτό και κάποια στιγμή και ελέω πιέσεων θα δοθεί άδεια μόνο για 10 κρεβατάκια, θα μπουν 100, με μικρά γράμματα η απαγόρευση αυτοκινήτων, αλλά εν θέμα σιορ που εννά παρκάρουμεν, τζαι εν πυρά το καλοτζαίρι, εν μακριά η παραλία, έχουμεν τζαι μωρά τζαι παγωνιέρες… έπεται συνέχεια.

Το επόμενο πρωί πήρα τα παιδιά και τα εγγόνια μου να δουν Μουσείο της Χελώνας (άνοιξε το 2023) στην κοινότητα της Ίνειας. Ίσως από τα πιο αυθεντικά και όμορφα χωριά του Ακάμα που μας έμειναν, περιτριγυρισμένο από αμπελώνες και χαρουπιές, πετρόκτιστο, περιποιημένο και συντηρημένο χωρίς ίχνος «δήθεν».

Το Μουσείο, λιτό και απέριττο, βρίσκεται στο κάτω μέρος μιας όμορφης, ανθρώπινης και δεντροφυτεμένης πλατείας. Να σημειώσω την ύπαρξη ράμπας για να φτάσει κανείς στην είσοδο του μουσείου. Εκεί γινόταν το αδιαχώρητο: κόσμος και κοσμάκης, ξένοι και δικοί μας παραθεριστές με τα παιδιά τους, πανέτοιμοι να δουν και ν’ ακούσουν για τις δυο χελώνες που μας κάνουν την τιμή να επισκέπτονται την περιοχή.

Μας υποδέχτηκε ο κύριος ο Πάμπος Παλατές, υπεύθυνος του Μουσείου με ειδίκευση στις περιβαλλοντικές σπουδές και αγάπη για το θέμα. Οδήγησε όλους σε κλιματιζόμενη αίθουσα όπου παρακολουθήσαμε ένα εκπαιδευτικό βίντεο για τη ζωή των χελωνών. Εμβρόντητοι όλοι, μικροί και μεγάλοι γεμάτοι θαυμασμό για αυτά που είδαμε και μάθαμε και με ερωτήσεις: Ποια η Caretta Caretta και ποια η Πράσινη Χελώνα και πώς τις ξεχωρίζουμε; Πώς ξεχωρίζουμε αρσενικές από θηλυκές;

Πού αλλού έχει στην Κύπρο; Πώς και γιατί επέλεξαν την παραλία της Λάρας για να γεννούν τα αυγά τους;

Μας εξήγησε ο κύριος Πάμπος ότι εκεί βρίσκουν την κατάλληλη θερμοκρασία της άμμου, αγαπούν την απαλότητα και την κατάλληλη αλατότητά της, τους αρέσει η ευρυχωρία της παραλίας και η γύρω βλάστηση κι εκεί φτιάχνουν τις φωλιές τους.

Αφού γεννήσουν οι χελώνες (Μάιο-Αύγουστο), τα αυγά μένουν κάτω από την άμμο για επτά βδομάδες μέχρι να σπάσει το μαλακό κέλυφος και να βγουν τα χελωνάκια στην επιφάνεια. Μας είπε ότι τα αυγά που βρίσκονται στο πιο ψηλό σημείο της φωλιάς γίνονται θηλυκά χελωνάκια (γελάσαμε όλοι) και τα αυγά που βρίσκονται από κάτω γίνονται αρσενικά χελωνάκια.

Όταν βγουν από την άμμο κατευθύνονται προς το πιο φωτεινό σημείο του ορίζοντα και ακολουθώντας το φως του φεγγαριού ή την αντανάκλαση των αστεριών φτάνουν στη θάλασσα. Ένα μόνο στα χίλια χελωνάκια θα καταφέρει να φτάσει στην ενηλικίωση και να ξαναγυρίσει στην παραλία που γεννήθηκε! Μεζές για αλεπούδες και πουλιά είναι τα χελωνάκια, γι’ αυτό προστατεύονται οι φωλιές με μεταλλικές κατασκευές και απαγορεύεται να κυκλοφορεί κόσμος το βράδυ στην παραλία της Λάρας.

Οι χελώνες είναι οι πρωταγωνίστριες της παραλίας!

Περάσαμε στην επόμενη αίθουσα που περιείχε οθόνες με διαδραστικά παιγνίδια που απαντούσαν στις ερωτήσεις των παιδιών, είδαμε συλλογές από χελώνες, διαβάσαμε, μάθαμε για την ιδιαιτερότητα και τους κινδύνους που αντιμετωπίζουν σήμερα αυτές οι πανάρχαιες θαλάσσιες υπάρξεις που πρόσφεραν την ευκαιρία στην κοινότητα της Ίνειας να αποκτήσει αυτό το μικρό μεν, αλλά αξιόλογο Μουσείο που φέρνει ξένους και ντόπιους στο χωριό τους. Έργο που στηρίχτηκε με γενναίες χορηγίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Έφερα πίσω στο μυαλό μου το σημαντικό έργο που ξεκίνησε, σε απείρως δυσκολότερους καιρούς και με πληθώρα αρνητικών αντιδράσεων ο αείμνηστος Ανδρέας Δημητρόπουλος και η γυναίκα του, η φίλη Μυρούλα. Αυτοί με τη βοήθεια του Τμήματος Αλιείας σημάδεψαν και κατέγραψαν τις φωλιές των χελωνών όλης της Κύπρου, μίλησαν ανοικτά στην Ευρώπη για τη σημασία της ύπαρξης και προστασίας των χελωνών, κατάφεραν και ευαισθητοποίησαν – δυστυχώς σε ένα βαθμό μόνο – τη σχέση των κατοίκων με τις χελώνες και κυρίως έφεραν στην Κύπρο ευρωπαϊκά προγράμματα προστασίας.

Έτσι η περιοχή εμπίπτει σήμερα εντός του Ευρωπαϊκού Οικολογικού Δικτύου Natura 2000, ενώ όλη η περιοχή της χερσονήσου του Ακάμα είναι Ειδική Ζώνη Προστασίας από το 2009.

Μιλήσαμε με τον υπεύθυνο για τον απίστευτο αριθμό των επισκεπτών και το μεγάλο ενδιαφέρον, μας είπε για τα μελλοντικά σχέδια επέκτασης του Μουσείου και του Εκπαιδευτικού Κέντρου, για τη δημιουργία και άλλων αιθουσών που θα δέχονται και προβολές με virtual reality, τα σχέδια καλύπτουν πληθώρα προτάσεων και το όλο θα γίνει με ευρωπαϊκές χορηγίες που έχουν αποφασισθεί.  

Φεύγοντας, απόρησα για ακόμη μια φορά για την ικανότητα ορισμένων να σκοτώνουν όνειρα και ελπίδες, να καταστρέφουν έργα τα οποία μόνο καλό επιφέρουν στον τόπο και μάλιστα με απτές αποδείξεις. Πώς τελικά καταφέρνουμε και πυροβολούμε τα ίδια μας τα πόδια; Η ίδια η κοινότητα έφτιαξε το Μουσείο με τη στήριξη της ΕΕ, επωφελήθηκε τα μέγιστα και θα συνεχίσει να επωφελείται με τις μελλοντικές αναπτύξεις.

Όμως, η ίδια κοινότητα έρχεται και ζητά από το Υπουργείο των Εσωτερικών να επιτρέψει να ανοίξει ο κόλπος της Λάρας στον τουρισμό και την ανάπτυξη, με ξαπλώστρες, κέντρα, σουβλάκια, τσιπς και αυτοκόλλητα ψυγείου, μουσικές, αυτοκίνητα, μοτόρες δίτροχες και τετράτροχες… να διαλύσει δηλαδή αυτό που η ίδια έφτιαξε με κόπο και με χρήμα.

Κάτι σάπιο υπάρχει στη χώρα των Αγίων!

Ελεύθερα, 06.09.2026