Του Andreas Kluth
Φαίνεται ότι ο δικτάτορας του Μινσκ και ο αρχηγός του στη Μόσχα διεξάγουν μια συντονισμένη μορφή υβριδικού πολέμου εναντίον της δυτικής Ευρώπης. Τέτοιες τακτικές, φυσικά, δεν είναι καινούργιες για τον πρόεδρο της Λευκορωσίας Αλεξάντερ Λουκασένκο ή τον Ρώσο ομόλογό του, Βλαντιμίρ Πούτιν. Αυτό που έχει αλλάξει είναι το πόσο απίστευτα σκληρές και μοχθηρές έχουν γίνει.
“Πράσινα ανθρωπάκια”
Στο παρελθόν, ο Πούτιν είχε γίνει περισσότερο γνωστός για τον υβριδικό πόλεμο που περιελάμβανε μείγμα κυβερνοεπιθέσεων, εκστρατείες παραπληροφόρησης και “πράσινα ανθρωπάκια” – δηλαδή, μαχητές που είναι Ρώσοι αλλά φορούν στολές χωρίς διακριτικά, καθώς διεισδύουν ή εισβάλλουν σε μέρη όπως η Κριμαία. Αυτή τη φορά, ο Λουκασένκο, προφανώς με την ευλογία του Πούτιν, χρησιμοποιεί μερικούς από τους πιο ευάλωτους ανθρώπους στον κόσμο ως όπλα.
Για μήνες, ο Λουκασένκο μετέφερε πρόσφυγες από διάφορα σημεία της Μέσης Ανατολής – Ιράκ, Αφγανιστάν, Συρία και αλλού – στη Λευκορωσία και στη συνέχεια τους οδηγούσε κατά ομάδες προς γειτονικές χώρες-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του ΝΑΤΟ – τη Λετονία, τη Λιθουανία και την Πολωνία.
Εγκαταλελειμμένοι σε σκοτεινά και πυκνά δάση, οι συγκεκριμένοι άντρες, γυναίκες και παιδιά βρίσκονται πρακτικά σε μία no man’s land, παγιδευμένοι ανάμεσα στα στρατεύματα της Λευκορωσίας και στις ένοπλες δυνάμεις της Πολωνίας ή των βαλτικών χωρών, που προσπαθούν να τους κρατήσουν εκτός της επικράτειάς τους. Καθώς πλησιάζει ο χειμώνας, πολλοί θα πεθάνουν από το ψύχος.
Διακινητές
Άλλοι, βοηθούμενοι από διακινητές, περνούν με κάποιον τρόπο στο έδαφος της ΕΕ και – στον απόηχο του 2015 – περπατώντας ή κάνοντας οτοστόπ, φθάνουν στη χώρα που είναι ο προτιμώμενος προορισμός τους, τη Γερμανία. Οι αρχές της έχουν ήδη καταγράψει περισσότερους από 6.000 μετανάστες οι οποίοι ήρθαν μέσω αυτής της διαδρομής, οι μισοί εξ αυτών μέσα στον Οκτώβριο. Ο υπουργός Εσωτερικών της Γερμανίας εξετάζει αυστηρότερους ελέγχους στα πολωνογερμανικά σύνορα.
Οι Πολωνοί και οι Βαλτικοί, από την πλευρά τους, έχουν αρχίσει να υψώνουν συρματοπλέγματα και να σχεδιάζουν μόνιμα τείχη κατά μήκος των συνόρων τους με τη Λευκορωσία, θυμίζοντας παρόμοιες φιλοδοξίες του τέως προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ κατά μήκος των νότιων συνόρων της χώρας του.
Η λαϊκιστική κυβέρνηση στη Βαρσοβία, ειδικότερα, επιθυμεί να θεωρείται “σκληρή” τόσο έναντι της μετανάστευσης, όσο και ενάντια στην πίεση από το Μινσκ και τη Μόσχα. Αυτή την εβδομάδα ανακοίνωσε ότι θα αυξήσει τον αριθμό των στρατιωτικών οι οποίοι περιπολούν στα σύνορα με τη Λευκορωσία στις 10.000.
Αδυναμία
Προκαλώντας αυτές τις αντιδράσεις, η κυνική εκστρατεία του Λουκασένκο αποκαλύπτει και επιδεινώνει αρκετές ενδοευρωπαϊκές συγκρούσεις και αδυναμίες.
Το μπλοκ παραμένει τραυματισμένο από την προσφυγική κρίση του 2015, ωστόσο δεν μπόρεσε να μεταρρυθμίσει το ρυθμιστικό του πλαίσιο για τη μετανάστευση, εν μέρει λόγω των εμποδίων που έθετε η Πολωνία.
Κατατρύχεται επίσης από μια εσωτερική διαμάχη μεταξύ Βρυξελλών και Βαρσοβίας για το κράτος δικαίου και πολλά άλλα ζητήματα, τα οποία τα πολωνικά συνοριακά τείχη θα μπορούσαν να επιδεινώσουν. Ο Λουκασένκο και ο Πούτιν έχουν οδηγήσει τους Ευρωπαίους να χτίσουν κάτι που στην πραγματικότητα είναι ένα νέο Σιδηρούν Παραπέτασμα.
Τρομοκράτες
Δεν είναι όμως μόνον τα παραπάνω. Όπως επεσήμαναν ο υπουργός Εξωτερικών της Λετονίας και άλλοι, φαίνεται ότι η Λευκορωσία και η Ρωσία διακινούν επίσης λαθραία δικούς τους υπηκόους – πιθανώς και τρομοκράτες, προς τα σύνορα της ΕΕ, μαζί με τους μετανάστες. Προφανώς, πρόκειται για πράκτορες οι οποίοι σκοπεύουν να κατασκοπεύσουν, να προκαλέσουν ή να προκαλέσουν άλλου είδους αναταραχές. Με λίγα λόγια, τα μικρά πράσινα ανθρωπάκια άλλαξαν καμουφλάζ.
Το ότι ο Λουκασένκο και ο Πούτιν συντονίζονται σε αυτές τις τακτικές είναι αδιαμφισβήτητο. Στην πραγματικότητα έχουν ήδη συγχωνεύσει τις ένοπλες δυνάμεις τους, οι οποίες έχουν αναπτυχθεί κοντά στα σύνορα ΕΕ/ΝΑΤΟ.
Ιδεολογικά αδέλφια, σκέφτονται από καιρό να συγχωνεύσουν και τα ίδια τους τα κράτη. Εάν όμως ο Λουκασένκο κάποτε πίστευε κάποτε ότι θα μπορούσε να διευθύνει το πρότζεκτ αυτού του υβριδίου τσαρικής και σοβιετικής νοσταλγίας που θα προέκυπτε, σήμερα ο Πούτιν είναι ο αδιαμφισβήτητος ηγέτης της αγέλης και ο Λουκασένκο το κανίς του.
Για να παραμείνει στην εξουσία απέναντι στις διαδηλώσεις υπέρ της δημοκρατίας στο εσωτερικό της Λευκορωσίας και στις κυρώσεις από τη Δύση, ο Λουκασένκο χρειάζεται τον Πούτιν για να του καλύπτει τα νώτα.
Ηθική καταισχύνη
Ο υβριδικός τους πόλεμος δεν θα σταματήσει φυσικά εκεί. Πιθανότατα επεκτείνεται ήδη στη χειραγώγηση των παραδόσεων ρωσικού φυσικού αερίου στην Ευρώπη για να επιδεινώσει την τρέχουσα ενεργειακή κρίση.
Όμως η εργαλειοποίηση της μετανάστευσης διασχίζει για πρώτη φορά μια κόκκινη γραμμή στο πεδίο της ηθικής. Και άλλοι αυταρχικοί ηγέτες, όπως ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, προσπάθησαν επίσης να εκβιάσουν την Ευρώπη χρησιμοποιώντας πρόσφυγες. Ωστόσο η λειτουργία μιας διεθνούς “εφοδιαστικής αλυσίδας” η οποία φέρνει με “βιομηχανικό” ρυθμό ανθρώπους από εμπόλεμες ζώνες κατευθείαν σε δάση στο κέντρο της Ευρώπης είναι μια ηθική καταισχύνη πρωτοφανούς επιπέδου.
Ως προφανές πρώτο βήμα, η ΕΕ θα πρέπει τώρα να επεκτείνει τις κυρώσεις σε όλες τις αεροπορικές εταιρείες και άλλους φορείς – στη Λευκορωσία ή οπουδήποτε αλλού – που συμμετέχουν σε αυτό το εμπόριο ανθρώπινων ψυχών.
Και, ανεξάρτητα από το τι συμβαίνει στην εσωτερική σύγκρουση μεταξύ Βρυξελλών και Βαρσοβίας, ολόκληρο το μπλοκ πρέπει να δείξει αλληλεγγύη προς την Πολωνία και τα κράτη της Βαλτικής.
Οι Ευρωπαίοι, ωστόσο, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που στο παρελθόν υποβάθμιζαν την απειλή που συνιστούσε η Ρωσία του Πούτιν, πρέπει επίσης να αναθεωρήσουν τη συνολική στρατηγική τους θέση υπό το φως τέτοιων τακτικών.
Στη γεωπολιτική σύγκρουση μεταξύ της δυτικής Ευρώπης και της Μόσχας, η μία πλευρά αποδίδει αξία στην ανθρώπινη ζωή, ενώ η άλλη όχι. Το ερώτημα είναι εάν αυτή η ασυμμετρία, τώρα ή στο μέλλον, θα κάνει την Ευρώπη πιο ευάλωτη.
Πηγή: BloombergOpinion
