Η «ετσιθελική» άρνηση αποπληρωμής χρέους

Η διαδικασία εξέτασης της οικονομικής κατάστασης του οφειλέτη έχει ανακριτικό-εξεταστικό χαρακτήρα και παρέχει στο Δικαστήριο, μετά τη διεξαγωγή της δέουσας έρευνας σχετικά με τα οικονομικά μέσα του χρεώστη, να κρίνει κατά πόσο ο χρεώστης είναι σε θέση να αποπληρώσει το χρέος του με μηνιαίες δόσεις.
Αδιαμφισβήτητα, το Δικαστήριο λαμβάνει υπόψιν του, κατά την έκδοση του διατάγματος καταβολής μηνιαίων δόσεων, το ποσό των δόσεων να είναι τέτοιο ώστε με την τακτική και συνεπή καταβολή των δόσεων αυτών από τον οφειλέτη το ποσό του εξ αποφάσεως χρέους να μειώνεται σταδιακά μέχρι την πλήρη εξόφλησή του. 
Επιπρόσθετα, ο οφειλέτης είναι υποχρεωμένος να παρουσιάσει ενόρκως αποδεικτικά στοιχεία για όλα τα περιουσιακά του στοιχεία στα οποία ο ίδιος έχει συμφέρον και να εξηγήσει λεπτομερώς τις πηγές αλλά και το ύψος των εισοδημάτων του. Στις περιπτώσεις κατά τις οποίες προκύπτει από την οικονομική εξέταση του οφειλέτη ότι αυτός δεν έχει εισοδήματα αλλά ούτε και τη δυνατότητα να έχει εισοδήματα, με την εύρεση παραδείγματος χάριν μιας εργασίας, το Δικαστήριο ενδέχεται να μην προβεί στην έκδοση διατάγματος ευτελής μηνιαίας δόσης.
Είναι γεγονός ότι πολλοί συμπολίτες μας αντιμετωπίζουν σοβαρές οικονομικές δυσκολίες στις οποίες το Δικαστήριο επιδεικνύει τη μέγιστη κατανόηση, πράγμα το οποίο δεν θα πρέπει να αποτελεί εργαλείο στα χέρια των επιτήδειων για αποφυγή εκτέλεσης των δικαστικών αποφάσεων. 
Μέσα από τις αποφάσεις των Δικαστηρίων διαπιστώνεται ότι πολλοί οφειλέτες παρουσιάζουν ενόρκως και με μεγάλη σαθρότητα την οικονομική τους κατάσταση ως άθλια, δημιουργώντας μια πλασματική εικόνα απλά και μόνο για να αποποιηθούν των ευθυνών τους. Άξιο αναφοράς είναι και το γεγονός ότι πολλοί οφειλέτες επιλέγουν να είναι άπραγοι στην κοινωνία και να παραμένουν για πολλά χρόνια άεργοι με το «έτσι θέλω» και «εγώ δεν πληρώνω γιατί είμαι άνεργος».
Εκεί όμως βρίσκεται η δυσκολία στο ανακριτικό έργο του Δικαστηρίου, αφενός να αντιληφθεί από την ενώπιόν του μαρτυρία ότι ο οφειλέτης προσπαθεί να δημιουργήσει μια πλασματική εικόνα και αφετέρου να έχει ως γνώμονα ότι οι δικαστικές αποφάσεις πρέπει να τυγχάνουν καθολικού σεβασμού και να εφαρμόζονται. Εντούτοις, το Δικαστήριο δύναται να εκδώσει διάταγμα μηνιαίων δόσεων εναντίον οφειλέτη έστω και εάν τη δεδομένη στιγμή δεν εργάζεται εφόσον διαπιστώσει ότι ο οφειλέτης είναι ικανός για εργασία και το μόνο που του απομένει είναι η αναγκαία βούληση.
Εύλογα τίθεται το ερώτημα ποια θα ήταν η κατάληξη ενός κράτους δικαίου που οι δικαστικές αποφάσεις δεν τυγχάνουν του δέοντος σεβασμού από τους πολίτες του ή και δεν μπορούν να εκτελεστούν έστω και στο ελάχιστο. Η πολιτεία έχει καθήκον σε τέτοιες περιπτώσεις να εφαρμόσει αυστηρότερους νόμους για όσους «ετσιθελικά» αρνούνται να καταβάλουν το εξ αποφάσεως χρέος τους. Σαφώς και δεν αρκεί να υπάρχουν αυστηρότεροι νόμοι αλλά ευσυνείδητοι πολίτες, οι οποίοι να είναι ενεργοί πολίτες και με ορθή παιδεία. Αποτελεί όμως και καθήκον ενός κράτους που θέλει να αξιολογείται ως ευνομούμενο που έχει ως βάση αξίες, αρετές και αρχές, να προστατεύσει τους εξ αποφάσεως πιστωτές για να μπορούν να εκτελούν τις δικαστικές αποφάσεις. 
Ποια θα είναι εξάλλου η σπουδαιότητα έκδοσης δικαστικής απόφασης για την οφειλή ενός χρέους όταν οι οφειλέτες με τις ευλογίες της νομοθεσίας μπορούν ανεξέλεγκτα να δημιουργούν μια πλασματική κατάσταση για την οικονομική τους πραγματικότητα αρνούμενοι να αποπληρώσουν το εξ αποφάσεως χρέος τους;