Δες περισσότερα άρθρα του philenews όταν αναζητάς ειδήσεις στην Google
Add philenews.com on Google
Η επένδυση σε γη/οικόπεδα είτε ως αγορά για μελλοντική υπεραξία (μεταπώληση με κέρδος) ή/και για σκοπούς ανάπτυξης, μέχρι πρόσφατα αποτελούσε ένα είδος εθνικού σπορ. Αυτό δικαιολογείτο και από τις συνεχείς αυξήσεις σε αξίες για τέτοιου είδους κτήματα, όπου οι τιμές αυξάνονταν με πολύ γοργούς ρυθμούς μέχρι το έτος 2008/2009.
Από το ξεκίνημα της ύφεσης (μετά το έτος 2008) η ζήτηση για τέτοια κτήματα μειώθηκε αισθητά, με ελάχιστες πράξεις που σχεδόν παγοποίησε τις αξίες, ενώ η ζήτηση για γεωργικά κτήματα/οικόπεδα-αναπτυξιακά κτήματα χωρίς άμεσες προοπτικές οικονομικής ανάπτυξης, έφθασε τον πάτο. Αν και η αγορά άρχισε να ανακάμπτει από τα τέλη του 2016/2017, οι τιμές παραμένουν σε πιο κάτω τής προ της ύφεσης επίπεδα (με εξαιρέσεις στη Λεμεσό και ορισμένα αναπτυξιακά κτήματα).
Σήμερα η ζήτηση κατευθύνεται προς κενά οικόπεδα για ιδιοκατοίκηση που βρίσκονται στην περιφέρεια των πόλεων, ως επίσης και οικιστικά οικόπεδα για ανέγερση πολυκατοικιών σε οικόπεδα με συντελεστή δόμησης ως ελάχιστο 100%-120%, που είναι ιδιαίτερα ελκυστικά για developers για ανέγερση μονάδων για τους ντόπιους, ενώ η ζήτηση/ ανάπτυξη για ξένους, κατευθύνεται για οικόπεδα/κτήματα προς ανάπτυξη πύργων κ.λπ στις παραλιακές περιοχές.
Εμπορικά οικόπεδα δεν έχουν ιδιαίτερα άμεσο ενδιαφέρον, λόγω και της υπερπροσφοράς που υπάρχει για καταστήματα και χωρίς ευρεία ζήτηση για αγορά γραφείων. Κτήματα σε τουριστικές περιοχές έχουν μια καλή ζήτηση, ακολουθώντας τόσο την πρόσφατη επιτυχία του τουρισμού, όσο και για τη ζήτηση για εξοχικά (σε επιλεγμένες περιοχές). Κτήματα πλησίον/επί της παραλίας με αμμώδη παραλία, πλησίον στις μαρίνες κ.λπ, δείχνουν ένα ιδιαίτερο ενδιαφέρον, αν και η προσφορά για τέτοια ακίνητα είναι περιορισμένη.
Η κύρια προσφορά που υπάρχει, προέρχεται κυρίως από τις τράπεζες και τα διάφορα επενδυτικά ταμεία (Gordian/APS κ.λπ).
Δεν υπάρχει ζήτηση για βιομηχανική γη, εκτός για εκείνη που βρίσκεται πλησίον των λιμανιών Λεμεσού και Λάρνακας, ενώ η προσφορά που υπάρχει για βιομηχανικές οικοδομές (και σε σχετικά χαμηλές τιμές) περιορίζει το ενδιαφέρον για βιομηχανικά τεμάχια.
Η πρόσφατη ανακοίνωση του Υπουργού Εσωτερικών περί της αναμενόμενης αύξησης του συντελεστή δόμησης κατά 20%, έχει προσθέσει στην προοπτική της μελλοντικής ανάπτυξης και έτσι ιδιοκτήτες κατάλληλων τεμαχίων κρατούν αυτά τα ακίνητα προς διάθεση για το μέλλον (όχι γρηγορότερα από 1-2 χρόνια) για την αύξηση του συντελεστή δόμησης. Ταυτόχρονα τα τελευταία κίνητρα που προσφέρονται για την προσιτή κατοικία για αγορά/ενοικίαση είναι ενθαρρυντικά (αν και εάν κάποιος μελετήσει τα κίνητρα αυτά θα διαπιστώσει ότι είναι στις πλείστες των περιπτώσεων «άνθρακες ο θησαυρός». Παρόλο τούτου για εκείνα τα γήπεδα που μπορούν να αναπτυχθούν, έχουν μια αυξητική τάση ζήτησης.
Η οικιστική ανάπτυξη φαίνεται να είναι ο μπροστάρης ιδιαίτερα για τεμάχια προς ανάπτυξη, πλησίον των πανεπιστημίων και τοπικών κολεγίων. Αυτή τη στιγμή αυτού του είδους τα κτήματα έχουν το πιο ξεκάθαρο μέλλον και οι αυξητικές τάσεις των ενοικίων (30% τα τελευταία 2 χρόνια) είναι ένα θετικό στοιχείο, ενώ αν και η προσφορά για φοιτητικά διαμερίσματα είναι αυξητική, η αύξηση του αριθμού των φοιτητών είναι σε πιο γοργούς ρυθμούς, διασφαλίζοντας την πληρότητά τους και για το μέλλον.
Το μεγάλο ερώτημα είναι γήπεδα/οικόπεδα κατάλληλα για τους «πύργους». Όπως εξελίσσεται το θέμα των διαβατηρίων (έχει ήδη αρχίσει να διαφαίνεται μείωση της ζήτησης) παραμένουν σε κάποια στασιμότητα και θα εξαρτηθεί πώς αυτό το θέμα θα εξελιχθεί στο άμεσο μέλλον (αν και η ζημιά έχει γίνει). Είμαστε επίσης της άποψης ότι η προσφορά παρόμοιων σχεδίων διαβατηρίων από νεοεισερχόμενες αγορές (δες Ελλάδα) θα επηρεάσει περαιτέρω την αγορά.
Ο μεγάλος χαμένος της παρέας είναι τα γεωργικά κτήματα τόσο με τους αυξημένους περιορισμούς για μελλοντική ανάπτυξη (και καλά υπάρχουν), όσο με την αβεβαιότητα της γεωργίας (αν και το χαλλούμι προσφέρει μια καλή προοπτική για επένδυση και άλλου είδους γεωργικές αναπτύξεις -δες αλόη-Κρήτη). Παπουτσοσυκιές, προϊόντα ελιάς/ χαρουπιών κ.λπ, είναι μια εναλλακτική επένδυση για τους λάτρεις της γεωργίας που έχουν το μεράκι.
Υπάρχουν βεβαίως οι ρομαντικοί που επενδύουν σε κρασιά και προέρχονται (όπως και για τις υπόλοιπες χρήσεις) από εκείνους που έχουν περίσσευμα χρημάτων για επένδυση. Ανεξάρτητα των πιο πάνω, δυστυχώς για τη γεωργία, οι τιμές των χωραφιών ακόμη παραμένουν σε ψηλά επίπεδα (για γεωργικούς σκοπούς) που έστω με μια μέση τιμή αγοράς €3-€5/τ.μ. είναι ψηλό κόστος για τη γεωργία (ίσως να είναι ιδιαίτερα προσεκτή για μεγάλα κτήματα όπου προσφέρει τη δυνατότητα παραγωγή κλίμακας).
Η μείωση του καταθετικού τόκου και μάλιστα σε αρνητικά επίπεδα στον άμεσο ορίζοντα, είναι λόγος για τον οποίο οι επενδυτές με περισσεύματα σε χρήματα στρέφουν την προσοχή τους σε άλλες μορφές επένδυσης, ενώ τα γεγονότα του Bail In είναι ακόμη στις πρόσφατες θύμησες, όπως είναι και οι επενδύσεις σε μετοχές. Αυτά κι άλλα προκαλούν ορισμένους επενδυτές να διερευνήσουν άλλες μορφές επένδυσης, άγνωστες για εμάς (ίδε Ισραηλινούς για ενδιαφέρον επένδυσης για παπουτσοσυκιές στην ευρύτερη περιοχή Νατά, Ελλαδίτες για επενδύσεις σε αλόη κ.λπ που εξελίσσεται σε βιομηχανία σε καλλυντικά κι άλλα), ενώ η πρόσφατη επένδυση του Πανεπιστημίου Κύπρου στη γεωργία (δες χαρουπιές και τα ανάλογα προϊόντα) είναι αξιοπρόσεκτη που βάσει της εξέλιξής της, θα ανοίξει ορίζοντες και για άλλους.
Από το ξεκίνημα της ύφεσης (μετά το έτος 2008) η ζήτηση για τέτοια κτήματα μειώθηκε αισθητά, με ελάχιστες πράξεις που σχεδόν παγοποίησε τις αξίες, ενώ η ζήτηση για γεωργικά κτήματα/οικόπεδα-αναπτυξιακά κτήματα χωρίς άμεσες προοπτικές οικονομικής ανάπτυξης, έφθασε τον πάτο. Αν και η αγορά άρχισε να ανακάμπτει από τα τέλη του 2016/2017, οι τιμές παραμένουν σε πιο κάτω τής προ της ύφεσης επίπεδα (με εξαιρέσεις στη Λεμεσό και ορισμένα αναπτυξιακά κτήματα).
Σήμερα η ζήτηση κατευθύνεται προς κενά οικόπεδα για ιδιοκατοίκηση που βρίσκονται στην περιφέρεια των πόλεων, ως επίσης και οικιστικά οικόπεδα για ανέγερση πολυκατοικιών σε οικόπεδα με συντελεστή δόμησης ως ελάχιστο 100%-120%, που είναι ιδιαίτερα ελκυστικά για developers για ανέγερση μονάδων για τους ντόπιους, ενώ η ζήτηση/ ανάπτυξη για ξένους, κατευθύνεται για οικόπεδα/κτήματα προς ανάπτυξη πύργων κ.λπ στις παραλιακές περιοχές.
Εμπορικά οικόπεδα δεν έχουν ιδιαίτερα άμεσο ενδιαφέρον, λόγω και της υπερπροσφοράς που υπάρχει για καταστήματα και χωρίς ευρεία ζήτηση για αγορά γραφείων. Κτήματα σε τουριστικές περιοχές έχουν μια καλή ζήτηση, ακολουθώντας τόσο την πρόσφατη επιτυχία του τουρισμού, όσο και για τη ζήτηση για εξοχικά (σε επιλεγμένες περιοχές). Κτήματα πλησίον/επί της παραλίας με αμμώδη παραλία, πλησίον στις μαρίνες κ.λπ, δείχνουν ένα ιδιαίτερο ενδιαφέρον, αν και η προσφορά για τέτοια ακίνητα είναι περιορισμένη.
Η κύρια προσφορά που υπάρχει, προέρχεται κυρίως από τις τράπεζες και τα διάφορα επενδυτικά ταμεία (Gordian/APS κ.λπ).
Δεν υπάρχει ζήτηση για βιομηχανική γη, εκτός για εκείνη που βρίσκεται πλησίον των λιμανιών Λεμεσού και Λάρνακας, ενώ η προσφορά που υπάρχει για βιομηχανικές οικοδομές (και σε σχετικά χαμηλές τιμές) περιορίζει το ενδιαφέρον για βιομηχανικά τεμάχια.
Η πρόσφατη ανακοίνωση του Υπουργού Εσωτερικών περί της αναμενόμενης αύξησης του συντελεστή δόμησης κατά 20%, έχει προσθέσει στην προοπτική της μελλοντικής ανάπτυξης και έτσι ιδιοκτήτες κατάλληλων τεμαχίων κρατούν αυτά τα ακίνητα προς διάθεση για το μέλλον (όχι γρηγορότερα από 1-2 χρόνια) για την αύξηση του συντελεστή δόμησης. Ταυτόχρονα τα τελευταία κίνητρα που προσφέρονται για την προσιτή κατοικία για αγορά/ενοικίαση είναι ενθαρρυντικά (αν και εάν κάποιος μελετήσει τα κίνητρα αυτά θα διαπιστώσει ότι είναι στις πλείστες των περιπτώσεων «άνθρακες ο θησαυρός». Παρόλο τούτου για εκείνα τα γήπεδα που μπορούν να αναπτυχθούν, έχουν μια αυξητική τάση ζήτησης.
Η οικιστική ανάπτυξη φαίνεται να είναι ο μπροστάρης ιδιαίτερα για τεμάχια προς ανάπτυξη, πλησίον των πανεπιστημίων και τοπικών κολεγίων. Αυτή τη στιγμή αυτού του είδους τα κτήματα έχουν το πιο ξεκάθαρο μέλλον και οι αυξητικές τάσεις των ενοικίων (30% τα τελευταία 2 χρόνια) είναι ένα θετικό στοιχείο, ενώ αν και η προσφορά για φοιτητικά διαμερίσματα είναι αυξητική, η αύξηση του αριθμού των φοιτητών είναι σε πιο γοργούς ρυθμούς, διασφαλίζοντας την πληρότητά τους και για το μέλλον.
Το μεγάλο ερώτημα είναι γήπεδα/οικόπεδα κατάλληλα για τους «πύργους». Όπως εξελίσσεται το θέμα των διαβατηρίων (έχει ήδη αρχίσει να διαφαίνεται μείωση της ζήτησης) παραμένουν σε κάποια στασιμότητα και θα εξαρτηθεί πώς αυτό το θέμα θα εξελιχθεί στο άμεσο μέλλον (αν και η ζημιά έχει γίνει). Είμαστε επίσης της άποψης ότι η προσφορά παρόμοιων σχεδίων διαβατηρίων από νεοεισερχόμενες αγορές (δες Ελλάδα) θα επηρεάσει περαιτέρω την αγορά.
Ο μεγάλος χαμένος της παρέας είναι τα γεωργικά κτήματα τόσο με τους αυξημένους περιορισμούς για μελλοντική ανάπτυξη (και καλά υπάρχουν), όσο με την αβεβαιότητα της γεωργίας (αν και το χαλλούμι προσφέρει μια καλή προοπτική για επένδυση και άλλου είδους γεωργικές αναπτύξεις -δες αλόη-Κρήτη). Παπουτσοσυκιές, προϊόντα ελιάς/ χαρουπιών κ.λπ, είναι μια εναλλακτική επένδυση για τους λάτρεις της γεωργίας που έχουν το μεράκι.
Υπάρχουν βεβαίως οι ρομαντικοί που επενδύουν σε κρασιά και προέρχονται (όπως και για τις υπόλοιπες χρήσεις) από εκείνους που έχουν περίσσευμα χρημάτων για επένδυση. Ανεξάρτητα των πιο πάνω, δυστυχώς για τη γεωργία, οι τιμές των χωραφιών ακόμη παραμένουν σε ψηλά επίπεδα (για γεωργικούς σκοπούς) που έστω με μια μέση τιμή αγοράς €3-€5/τ.μ. είναι ψηλό κόστος για τη γεωργία (ίσως να είναι ιδιαίτερα προσεκτή για μεγάλα κτήματα όπου προσφέρει τη δυνατότητα παραγωγή κλίμακας).
Η μείωση του καταθετικού τόκου και μάλιστα σε αρνητικά επίπεδα στον άμεσο ορίζοντα, είναι λόγος για τον οποίο οι επενδυτές με περισσεύματα σε χρήματα στρέφουν την προσοχή τους σε άλλες μορφές επένδυσης, ενώ τα γεγονότα του Bail In είναι ακόμη στις πρόσφατες θύμησες, όπως είναι και οι επενδύσεις σε μετοχές. Αυτά κι άλλα προκαλούν ορισμένους επενδυτές να διερευνήσουν άλλες μορφές επένδυσης, άγνωστες για εμάς (ίδε Ισραηλινούς για ενδιαφέρον επένδυσης για παπουτσοσυκιές στην ευρύτερη περιοχή Νατά, Ελλαδίτες για επενδύσεις σε αλόη κ.λπ που εξελίσσεται σε βιομηχανία σε καλλυντικά κι άλλα), ενώ η πρόσφατη επένδυση του Πανεπιστημίου Κύπρου στη γεωργία (δες χαρουπιές και τα ανάλογα προϊόντα) είναι αξιοπρόσεκτη που βάσει της εξέλιξής της, θα ανοίξει ορίζοντες και για άλλους.
F.R.I.C.S. – Αντώνης Λοΐζου & Συνεργάτες Λτδ – Εκτιμητές Ακινήτων, Πωλητές Ακινήτων & Διαχειριστές Έργων Ανάπτυξης
www.aloizou.com.cy
info@aloizou.com.cy
