Του David Hambling

Τα drones της Ρωσίας ετοιμάζονται για έναν πόλεμο “προς δυσμάς”. Ο Samuel Bendett, εμπειρογνώμονας στα ρωσικά drones και σύμβουλος των κέντρων μελετών CNA και CNAS, αναφέρει ότι πρέπει να λάβουμε σοβαρά υπόψη αυτήν τη μετατόπιση.

Το “Dronnitsa” είναι το ετήσιο φεστιβάλ drones της Ρωσίας, όπου χειριστές και κατασκευαστές συγκεντρώνονται για να παρουσιάσουν νέα συστήματα και να συζητήσουν τακτικές και τεχνικές. Η φετινή διοργάνωση τον Αύγουστο θα είναι η πέμπτη κατά σειρά, και το κεντρικό θέμα είναι: “Πώς διασφαλίζουμε τη νίκη σε έναν πόλεμο με drones και πώς προετοιμαζόμαστε για έναν μεγάλο πόλεμο με το ΝΑΤΟ”.

“Στο Dronnitsa θα συζητηθεί η προετοιμασία για το ενδεχόμενο μιας τέτοιας σύγκρουσης, με τους συμμετέχοντες να καταθέτουν τις σκέψεις και τις ιδέες τους, και να παρουσιάζουν τις τεχνολογίες τους γι’ αυτό τον στόχο”, επισημαίνει ο Bendett.

Σχέδια – όχι απειλές

Οι Ρώσοι πολιτικοί σχολιαστές εκτοξεύουν διαρκώς απειλές κατά της Δύσης. Πρακτικά αυτή είναι μια προετοιμασία για πόλεμο με drones. Το “Dronnitsa” είναι ένα φόρουμ για τον εντοπισμό προβλημάτων και την επίλυσή τους, ακόμα και για το να μάθουν οι Ρώσοι από τον εχθρό. Τακτική που δεν είναι συνήθης για τη Ρωσία. 

“Η συζήτηση στο προηγούμενο Dronnitsa σχετικά με το τι έκανε σωστά ο ουκρανικός στρατός όσον αφορά τα drones σόκαρε ορισμένους υψηλόβαθμους Ρώσους κυβερνητικούς αξιωματούχους, οι οποίοι δεν ήταν συνηθισμένοι σε δημόσιους επαίνους προς τον εχθρό”, σημειώνει ο Bendett.

Το φόρουμ έχει ως στόχο την εξεύρεση λύσεων. Στο “Dronnitsa 2023”, ένα από τα κύρια θέματα συζήτησης ήταν πώς οι ουκρανικές ραδιοπαρεμβολές αχρήστευαν τα ρωσικά drones. Στο φόρουμ του 2024 παρουσιάστηκε το drone KVN, το οποίο ελέγχεται μέσω ενός καλωδίου οπτικών ινών και δεν “το πιάνουν” ραδιοπαρεμβολές. Αυτό έχει εξελιχθεί σε ένα από τα πιο επιτυχημένα όπλα της Ρωσίας, και θα μπορούσε να πει κανείς ότι η Ουκρανία δεν έχει καταφέρει ακόμη να καλύψει τη διαφορά στον τομέα των drones με οπτικές ίνες.

Στα drones η Ρωσία είναι πίσω από την Ουκρανία, αλλά μπροστά από τον υπόλοιπο κόσμο. Οι ΗΠΑ παράγουν σήμερα περίπου 50.000 drones ετησίως, ενώ η Ρωσία κατασκευάζει εκατό φορές περισσότερα, με την παραγωγή να μετράται σε εκατομμύρια. Ωστόσο, οι ΗΠΑ καλύπτουν γρήγορα το χάσμα, και οι Ρώσοι το γνωρίζουν αυτό, έχοντας επίγνωση ότι υπάρχει ένα στενό χρονικό περιθώριο για να εκμεταλλευτεί η Ρωσία το πλεονέκτημά της. Και το πλεονέκτημα είναι τεράστιο· πρόσφατες ασκήσεις υποδηλώνουν ότι στρατιωτικές δυνάμεις που θα χρησιμοποιούσαν drones μαζικά θα μπορούσαν να πλήξουν καίρια τις σημερινές δυτικές δυνάμεις.

Τα drones αποτελούν την αιχμή του ρωσικής πολεμικής μηχανής, και το “Dronnitsa” έχει αναλάβει να διατηρήσει αυτή την τεχνολογία αιχμής κοφτερή. Τα προηγούμενα θέματα ήταν “Πώς μαθαίνουμε από τα λάθη”, “Εκπαίδευση χειριστών” και “Οργάνωση μονάδων drones”. Όταν η νέα προτεραιότητα είναι “Πώς προετοιμαζόμαστε για έναν μεγάλο πόλεμο με το ΝΑΤΟ”, κάτι έχει αλλάξει.

Η στρατηγική του Πούτιν

Το “γιατί;” γίνεται εύκολα αντιληπτό. Με τον πόλεμο στην Ουκρανία να βρίσκεται, στην καλύτερη περίπτωση, σε αδιέξοδο, ο Πούτιν χρειάζεται απεγνωσμένα μια νίκη για να ενισχύσει τη θέση του.

Η τελευταία φορά που η Μόσχα απέσυρε τα στρατεύματά της μετά από ήττα ήταν το 1989, όταν ο ρωσικός στρατός επέστρεψε από την αποτυχημένη εισβολή στο Αφγανιστάν. Αυτοί οι βετεράνοι, οι “Αφγκανστί”, έφεραν μαζί τους την αλήθεια για αυτόν τον πόλεμο, η οποία διέφερε από τις ηρωικές περιγραφές που τα ρωσικά μέσα ενημέρωσης διεδίδαν τα προηγούμενα εννέα χρόνια. Οι “Αφγκανστί” ίδρυσαν οργανώσεις απαιτώντας ιατρική περίθαλψη, συντάξεις και στέγαση. Ήταν η πρώτη φορά που ο λαός αμφισβήτησε την εξουσία του κράτους και οργανώθηκε από μόνος του, και οι “Αφγκανστί” διαδραμάτισαν σημαντικό ρόλο στην κατάρρευση του σοβιετικού συστήματος δύο χρόνια αργότερα.

Ο Πούτιν, ο οποίος είδε τους “Αφγκανστί” από κοντά και τονίζει ότι πολέμησαν με τιμή και πρέπει να αντιμετωπίζονται με σεβασμό, γνωρίζει τον κίνδυνο να επαναληφθεί κάτι τέτοιο. Και το προσωρινό πλεονέκτημα της Ρωσίας στον τομέα των drones μπορεί να του δώσει αυτήν τη δυνατότητα.

Μια εισβολή στις χώρες της Βαλτικής, που θα είναι εφικτή χάρη στην υπεροχή των ρωσικών drones, θα μπορούσε να φέρει μια επιτυχία μετά από τέσσερα χρόνια αποτυχίας στην Ουκρανία. Ο Bendett υπογραμμίζει ότι τους τελευταίους μήνες η Ρωσία έχει κατασκευάσει νέες βάσεις στην περιοχή που συνορεύει με τις χώρες της Βαλτικής, οι οποίες μπορούν να υποστηρίξουν μια στρατωτική δύναμη εισβολής τουλάχιστον 100.000 ανδρών, όγκος που εκτιμάται ότι μπορεί να επικρατήσει επί της Λετονίας, της Λιθουανίας και της Εσθονίας, εκτός αν τα τρία κράη μπορέσουν να ενισχυθούν γρήγορα.

Μαθαίνοντας από το Ιράν

Οι Ρώσοι στρατιωτικοί αναλυτές έχουν αντλήσει ενθαρρυντικά συμπεράσματα από τη σύγκρουση ΗΠΑ-Ιράν. Χρησιμοποιώντας drones και μόνο, το Ιράν χτύπησε πολλές αμερικανικές βάσεις, αποκαλύπτοντας τα όρια των αεροπορικών και πυραυλικών αμυντικών συστημάτων του. Η Ρωσία διαθέτει τεράστιο οπλοστάσιο από drones τύπου “Shahed”, ιρανικού σχεδιασμού, καθώς και εκατομμύρια FPV, και ο Πούτιν ευελπιστεί πως τα ρωσικά στρατεύματα θα μπορούσαν να προελάσουν εισβάλλοντας στις πιο ελαφρά οπλισμένες χώρες της Βαλτικής. Ένα γρήγορο και αποφασιστικό χτύπημα θα μπορούσε να τρομάξει το ΝΑΤΟ, με τη Συμμαχία να διστάσει να αντιδράσει.

Αντιμέτωπο με την ανάκτηση μιας μεγάλης έκτασης κατεχόμενου εδάφους, το ΝΑΤΟ θα βρισκόταν αντιμέτωπο με τον κίνδυνο μιας παρατεταμένης, αιματηρής σύγκρουσης και θα “κολλούσε” σε ένα είδος πολέμου χαρακωμάτων, όπως αυτός στην Ουκρανία. Ταυτόχρονα, ενώ το ΝΑΤΟ θα ήταν σε θέση να εξασφαλίσει την αεροπορική του υπεροχή, η εμπειρία από το Ιράν έχει δείξει ότι αυτό δεν αρκεί για να σταματήσει τις μαζικές επιθέσεις από drones μεγάλης εμβέλειας, που θα μπορούσαν να χτυπήσουν αεροπορικές βάσεις, διυλιστήρια και άλλους ευάλωτους στόχους στην Ευρώπη.

Υπό αυτό το πρίσμα, πολλοί στις ΗΠΑ ίσως μπουν στον πειρασμό να υποχωρήσουν και να αφήσουν τη “αρκούδα” να διατηρήσει τα εδαφικά κέρδη της.

Επιπλέον ο Bendett σημειώνει ότι η ατζέντα του “Dronnitsa” ενδέχεται να διαμορφώθηκε με βάση τις ανησυχίες της Ρωσίας για μια πιθανή ήττα στον πόλεμο με την Ουκρανί και για το πόσο ευάλωτη είναι πλέον σε μια επίθεση από το ΝΑΤΟ.

“Οι διοργανωτές πιθανόν να επαναλάβουν τα λόγια του Πούτιν και της ρωσικής κυβέρνησης, οι οποίοι κατηγορούν το ΝΑΤΟ ότι προετοιμάζεται για πόλεμο και, ως εκ τούτου, η Ρωσία πρέπει να είναι έτοιμη για μια τέτοια σύγκρουση”, εξηγεί ο Bendett.

Όπως και να έχει, στο φόρουμ του Dronnitsa ενδέχεται να κυριαρχήσουν νέες συζητήσεις σχετικά με τις τεχνικές λύσεις για την καταστροφή αμερικανικών αρμάτων μάχης και αμερικανικών συστημάτων αεράμυνας, καθώς και για τρόπους επίθεσης σε αμερικανικές αεροπορικές βάσεις. Και, όπως συνέβη και σε προηγούμενες συναντήσεις, θα ακολουθήσει σύντομα η παρουσίαση νέου εξοπλισμού.

Όταν η Ρωσία συγκέντρωσε δυνάμεις στα σύνορα με την Ουκρανία το 2022, πολλοί αρνούνταν να δεχτούν ότι επίκειτο εισβολή. Αυτή τη φορά υπάρχουν αρκετές ενδείξεις ότι κάτι μπορεί να ετοιμάζεται. Αυτή τη φορά ίσως καταφέρουμε να αποτρέψουμε μια εισβολή.

Το καλύτερο αποτρεπτικό μέσο θα μπορούσε να είναι σαφείς και ενιαίες πολιτικές δηλώσεις ότι η ρωσική επιθετικότητα εναντίον οποιουδήποτε μέλους του ΝΑΤΟ θα αντιμετωπιστεί με τη μέγιστη ισχύ. Ίσως χρειαστεί και κάποια αναδιάταξη δυνάμεων για να διασφαλιστεί η υπεράσπιση των χωρών της Βαλτικής.

Και, ταυτόχρονα, οι ΗΠΑ και άλλα κράτη πρέπει να συνεχίσουν να ενισχύουν τις δικές τους δυνάμεις drones και ίσως να εξετάσουν το ενδεχόμενο διοργάνωσης μιας δικής τους συνάντησης, τύπου “Dronnitsa”, με αντικείμενο τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη.