Το ένα τηλεφώνημα διαδεχόταν το άλλο, βασιλιάδες και εμίρηδες ζητούσαν επειγόντως να μιλήσουν με τον Ντόναλντ Τραμπ, ενώ στον Λευκό Οίκο οι συνεργάτες του προέδρου ήταν αιφνιδιασμένοι.
Μέσα σε λιγότερο από 24 ώρες, η πρότασή του για την επιβολή διοδίων 20% στα φορτία που διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ κατέρρευσε, ύστερα από έντονες πιέσεις των αραβικών συμμάχων των ΗΠΑ και εσωτερικές αντιδράσεις στην Ουάσιγκτον.
Από το Truth Social στην άμεση αναδίπλωση
Το πρωί της Δευτέρας ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε μέσω Truth Social ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα αναλάβουν τον ρόλο του «Φύλακα των Στενών του Ορμούζ» και θα επιβάλλουν τέλος 20% σε κάθε φορτίο που διέρχεται από το στρατηγικής σημασίας πέρασμα.
Η ανακοίνωση προκάλεσε σοκ όχι μόνο στις αγορές και στους συμμάχους της Ουάσιγκτον στον Κόλπο, αλλά και σε πολλούς αξιωματούχους του Λευκού Οίκου, οι οποίοι, σύμφωνα με το CNN, δεν είχαν ενημερωθεί εκ των προτέρων για το σχέδιο.
Χάος στον Λευκό Οίκο
Σύμφωνα με το αμερικανικό δίκτυο, αμέσως μετά την ανακοίνωση ξεκίνησε αγώνας δρόμου για να απαντηθούν βασικά ερωτήματα.
Ποιος θα πλήρωνε το τέλος; Οι ναυτιλιακές εταιρείες; Οι χώρες του Κόλπου; Με ποιον μηχανισμό θα γινόταν η είσπραξη; Και κυρίως, πώς θα μπορούσε να εφαρμοστεί ένα μέτρο χωρίς προηγούμενο σε διεθνή θαλάσσια οδό;
Η σύγχυση μεγάλωσε όταν ο ίδιος ο Τραμπ άφησε να εννοηθεί αργότερα ότι το κόστος θα το επωμίζονταν οι αραβικές χώρες του Κόλπου.
Το τηλεφωνικό μπαράζ από Ριάντ, Αμπού Ντάμπι, Ντόχα και Μανάμα
Την ίδια στιγμή, οι ηγέτες της Σαουδικής Αραβίας, των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, του Κατάρ και του Μπαχρέιν επιδόθηκαν σε συντονισμένη διπλωματική προσπάθεια προκειμένου να αποτρέψουν την εφαρμογή του σχεδίου.
Στόχος τους ήταν να επικοινωνήσουν προσωπικά με τον Αμερικανό πρόεδρο και να τον πείσουν να εγκαταλείψει την ιδέα, προειδοποιώντας για τις συνέπειες που θα είχε τόσο στις ενεργειακές αγορές όσο και στις σχέσεις της Ουάσιγκτον με τους βασικούς συμμάχους της στην περιοχή.
Οι αντιρρήσεις των ίδιων των συνεργατών του
Η αντίδραση δεν περιορίστηκε στους συμμάχους των ΗΠΑ.
Σύμφωνα με το CNN, κορυφαίοι σύμβουλοι του Τραμπ προειδοποιούσαν εδώ και μήνες ότι μια τέτοια κίνηση θα υπονόμευε τους ίδιους τους στόχους της αμερικανικής πολιτικής απέναντι στο Ιράν.
Ένα από τα βασικά επιχειρήματά τους ήταν ότι οι ΗΠΑ είχαν επανειλημμένα χαρακτηρίσει παράνομη κάθε προσπάθεια επιβολής τελών διέλευσης στα Στενά του Ορμούζ. Αν η Ουάσιγκτον έκανε ακριβώς το ίδιο, θα κατέρρεε το βασικό νομικό και πολιτικό της επιχείρημα.
Δεν είναι τυχαίο ότι στα τέλη Ιουνίου ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο είχε δηλώσει πως «καμία χώρα δεν επιτρέπεται να επιβάλλει διόδια ή τέλη σε διεθνή θαλάσσια οδό», επικαλούμενος το διεθνές δίκαιο.
Το Ιράν έσπευσε να…συμφωνήσει
Οι φόβοι αυτοί επιβεβαιώθηκαν σχεδόν αμέσως.
Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, αξιοποίησε την τοποθέτηση του Τραμπ, δηλώνοντας ότι ο Αμερικανός πρόεδρος «έχει απόλυτο δίκιο» και ότι όποιος εγγυάται την ασφαλή διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ θα πρέπει να αποζημιώνεται.
Μάλιστα, σχολίασε ειρωνικά ότι ποσοστό 20% είναι υπερβολικό, προσθέτοντας πως «εμείς θα είμαστε πιο δίκαιοι».
Η αναδίπλωση μέσα σε μία ημέρα
Μέχρι το πρωί της Τρίτης, ο Τραμπ είχε ήδη αλλάξει στάση.
Ανακοίνωσε ότι οι χώρες του Κόλπου δεσμεύθηκαν να αυξήσουν τις επενδύσεις τους στις Ηνωμένες Πολιτείες και χαρακτήρισε αυτή τη λύση προτιμότερη από την επιβολή διοδίων.
«Μίλησα με βασιλιάδες, εμίρηδες και ηγέτες που γνωρίζουμε όλοι. Μου είπαν ότι θα προτιμούσαν να το κάνουμε με διαφορετικό τρόπο», δήλωσε ο Αμερικανός πρόεδρος, βάζοντας τέλος σε ένα σχέδιο που έζησε μόλις ένα εικοσιτετράωρο, αλλά αποκάλυψε για ακόμη μία φορά πόσο απρόβλεπτα μπορεί να διαμορφώνεται η αμερικανική εξωτερική πολιτική υπό τον Ντόναλντ Τραμπ.
