Υπουργός Υγείας: Ο καθένας να αναλάβει τις ευθύνες του για βελτίωση του ΓεΣΥ

Αριθμός επενδύσεων και μεταρρυθμίσεων στο πλαίσιο του Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας

Η Κύπρος έχει όλες τις προοπτικές για να καταστεί περιφερειακό κέντρο ιατρικών υπηρεσιών και γνώσης, αναφέρει σε συνέντευξη στο Ιnsider η υπουργός Υγείας, Πόπη Κανάρη.

Μεταξύ άλλων, μιλά για τις δράσεις του Υπουργείου Υγείας στο πλαίσιο του Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, το ΓεΣΥ, τα πλάνα του υπουργείου στον τομέα της ηλεκτρονικής υγείας και τα καινοτόμα φάρμακα.

Έχοντας τη δυνατότητα να κρίνετε ως Υπουργός Υγείας, πλέον, πόσο στέρεες είναι οι βάσεις του ΓεΣΥ; Ποιες είναι οι κύριες πολιτικές και επιδιώξεις σας για το ΓεΣΥ των επόμενων χρόνων;  

Οι βάσεις του ΓεΣΥ είναι στέρεες.Γι΄ αυτό δεν πρέπει να υπάρχει αμφιβολία. Το ΓεΣΥ  αποτελεί μια σπουδαία και αναγκαία μεταρρύθμιση, η οποία εφαρμόστηκε ωστόσο, κάτω από συνθήκες που δεν επέτρεψαν την υιοθέτηση των ενδεικνυόμενων δικλείδων που θα διασφάλιζαν τη σωστή εποπτεία και παρακολούθηση του συστήματος. Αν βάλουμε δε στην εξίσωση και την πανδημία που ακολούθησε, ήταν εξαιρετικά δύσκολη η διόρθωση των στρεβλώσεων που δημιουργήθηκαν.

Όλα αυτά ωστόσο ανήκουν στο παρελθόν και πλέον καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε τα προβλήματα που παρουσιάζονται. Το Υπουργείο Υγείας, έχοντας τον ρυθμιστικό και εποπτικό ρόλο, θα πράξει ότι είναι δυνατό έτσι ώστε σε συνεργασία με τους εμπλεκόμενους φορείς, να εξεύρουμε τις καλύτερες δυνατές λύσεις. Ο καθένας από εμάς θα πρέπει να αναλάβει τις δικές του ευθύνες και να τις υλοποιήσει προκειμένου να πετύχουμε την βελτίωση των παρεχόμενων υπηρεσιών όπως και την έγκαιρη και ορθή προσβασιμότητα των πολιτών στο Γενικό Σύστημα Υγείας.

Ποιες δράσεις του Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας έχουν υλοποιηθεί από το Υπουργείο Υγείας μέχρι σήμερα;

Το υπουργείο Υγείας και τα εμπλεκόμενα τμήματά του, υλοποιούν αριθμό επενδύσεων και μεταρρυθμίσεων στο πλαίσιο του Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΣΑΑ). Ως εκ τούτου, έχει αρχίσει η υλοποίηση του έργου που αφορά στη Δημιουργία Εθνικού Κέντρου Κλινικής Αριστείας και Βελτίωσης της Ποιότητας, στην ανέγερση Παγκύπριου Κέντρου Αίματος, στη δημιουργία ηλεκτρονικής πλατφόρμας για την επιτήρηση της κατανάλωσης αντιβιοτικών εντός των νοσοκομείων και της παρακολούθησης νοσοκομειακών λοιμώξεων, στη δημιουργία ηλεκτρονικής πλατφόρμας για την επιτήρηση των Λοιμωδών Νοσημάτων (CIPHIS), στην ενίσχυση Ισοτοπικών Βάσεων Δεδομένων για την ιχνηλασιμότητα Κυπριακών τοπικών παραδοσιακών τροφίμων/ποτών μέσω της χρήσης Αποκεντρωμένης Τεχνολογίας γενικού Καθολικού (Blockchain) και στην προκήρυξη δύο σχεδίων χορηγιών, για την αγορά/αντικατάσταση ιατροτεχνολογικού εξοπλισμού και τη διαπίστευση των νοσηλευτηρίων. Όλα τα έργα υλοποιούνται στο πλαίσιο των οροσήμων που έχουν τεθεί στο ΣΑΑ και υπάρχει συνεχής παρακολούθησή τους ώστε να διασφαλίζεται η απρόσκοπτη υλοποίησή τους.

Επιπλέον, στο πλαίσιο του ΣΑΑ υλοποιείται και αριθμός παρεμβάσεων που αφορούν ναι μεν στον τομέα της υγείας, αλλά με Φορείς Υλοποίησης Οργανισμούς που διασυνδέονται με το Υπ. Υγείας, τον ΟΑΥ, τον ΟΚΥπΥ, την Εθνική Αρχή Ηλεκτρονικής Υγείας. Η πλειοψηφία των έργων αυτών έχει αρχίσει να υλοποιείται βάση των οροσήμων που έχουν τεθεί στο ΣΑΑ, σημειώνοντας την ολοκλήρωση του έργου που αφορά στη Δημιουργία Μονάδας Covid στο Γενικό Νοσοκομείο Αμμοχώστου καθώς και το προχωρημένο στάδιο του έργου της ανέγερσης Μονάδας Αιμοκάθαρσης στην Πάφο και του Νέου Νοσοκομείου Ψυχικής Υγείας (Φάση Β).

ΚΕΝΤΡΟ ΙΑΤΡΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ

Η Κύπρος έχει τις προοπτικές για να καταστεί περιφερειακό κέντρο ιατρικών υπηρεσιών και γνώσης; Χρειάζονται κάποια μέτρα προς αυτή την κατεύθυνση;

Η Κύπρος έχει όλες τις προοπτικές για να καταστεί περιφερειακό κέντρο ιατρικών υπηρεσιών και γνώσης. Τα γεωφυσιολογικά χαρακτηριστικά της Κύπρου, όπως η στρατηγική γεωγραφική της θέση, το μεσογειακό της κλίμα και οι περιβαλλοντικές της συνθήκες αποτελούν βασικούς παράγοντες ως προς την προσέλκυση τουρισμού υγείας. Αυτό φυσικά είναι αλληλένδετο με το υψηλό επιστημονικό επίπεδο των επαγγελματιών υγείας που διαθέτει η χώρα μας και τις τεράστιες επενδύσεις υγείας που πραγματοποιούνται.

Ταυτόχρονα, η ενίσχυση και διασφάλιση της βιωσιμότητας του ΓεΣΥ, η ανάπτυξη τεχνολογιών υγείας, η λειτουργία Ιατρικών Σχολών και Πανεπιστημιακών Κλινικών και η αναγνώριση Εθνικών Κλινικών Κέντρων Αριστείας και Αναφοράς, αποτελούν μόνο μερικούς από τους παράγοντες που έρχονται να ενισχύσουν τη χώρα μας στον παγκόσμιο χάρτη του ιατρικού τουρισμού.

Η πολιτεία σίγουρα πρέπει να ενεργοποιείται προς την κατεύθυνση αυτή και πολλά υπό μελέτη έργα και προωθούμενα έργα του τομέα της υγείας αποδεικνύουν το αυτονόητο. Κάποια από τα έργα αυτά είναι η προώθηση σχεδίων χορηγιών για την αγορά/αντικατάσταση ιατροτεχνολογικού εξοπλισμού και διαπίστευση των νοσηλευτηρίων, η ενίσχυση των υποδομών των δημοσίων νοσηλευτηρίων, η σύσταση της Εθνικής Αρχής Ηλεκτρονικής Υγείας και η προώθηση λύσεων ηλεκτρονικής υγείας προς διευκόλυνση των ασθενών αλλά και των παροχών υπηρεσιών υγείας, η προώθηση νομικού πλαισίου για τη δημιουργία και λειτουργία Κέντρων Αποκατάστασης, η προωθούμενη δημιουργία Εθνικής Φαρμακευτικής Αρχής και η προωθούμενη ενίσχυση του εποπτικού ρόλου του Υπουργείου Υγείας.

ΕΘΝΙΚΗ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΑΡΧΗ

Ποιο ρόλο θα αναλάβει η Εθνική Φαρμακευτική Αρχή και ποια η σημαντικότητα της; Πότε να αναμένουμε τη λειτουργία της;

Η σύσταση και λειτουργία της Εθνικής Φαρμακευτικής Αρχής αποτελεί, έναν εκ των βασικών πυλώνων της μεταρρύθμισης του τομέα της υγείας και ειδικότερα της μεταρρύθμισης στον τομέα των φαρμάκων. Εντός του έτους που διανύουμε εκτιμώ πως θα ολοκληρωθούν όλες οι διαδικασίες που αφορούν τη συζήτηση και ψήφιση από τη Βουλή του νομοσχεδίου μέσω του οποίου θα ιδρυθεί η Εθνική Φαρμακευτική Αρχή.  

H ΕΦΑ θα αναβαθμίσει τις υπηρεσίες που προσφέρουν οι Φαρμακευτικές Υπηρεσίες προς όφελος της δημόσιας υγείας μέσω του εξορθολογισμού των διαδικασιών, της μείωσης της γραφειοκρατίας και της μείωσης του διοικητικού φόρτου που σχετίζεται με την παροχή υπηρεσιών ρύθμισης των φαρμάκων, ιατροτεχνολογικών και καλλυντικών.

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΥΓΕΙΑ

Ποια είναι τα πλάνα του υπουργείου στον τομέα της ηλεκτρονικής υγείας;

Σύμφωνα με τον περί Ηλεκτρονικής Υγείας Νόμο του 2019, είναι αρμοδιότητα της Εθνικής Αρχής Ηλεκτρονικής Υγείας (ΕΑΗΥ) η σύνταξη προτάσεων προς τον Υπουργό και άλλους εμπλεκόμενους φορείς για το στρατηγικό όραμα, τις προτεραιότητες και τους στόχους της ηλεκτρονικής υγείας, καθώς και η διαμόρφωση οδικού χάρτη ενεργειών για τη διατήρηση ενός ηλεκτρονικού συστήματος υγείας σε εθνικό επίπεδο. Στο πλαίσιο αυτό η ΕΑΗΥ, έχει προχωρήσει στη σύνταξη του Οδικού Χάρτη τον οποίο επικαιροποιεί κατά διαστήματα, έχοντας εξασφαλίσει την σχετική έγκριση του Υπουργικού Συμβουλίου.

Στόχος του οδικού χάρτη είναι προγραμματισμός και ο συντονισμός επί μέρους δράσεων και έργων για τη δημιουργία ενός διαλειτουργικού και προσβάσιμου οικοσυστήματος συλλογής, ασφαλούς αποθήκευσης, επεξεργασίας και αποτελεσματικής προβολής των Ηλεκτρονικών Δεδομένων Υγείας του Πολίτη (ΗΔΥΠ) προς όφελος του πολίτη, το οποίο θα έχει ως κέντρο τον Ενιαίο και Ολοκληρωμένο Ηλεκτρονικό Φάκελο Υγείας (ΗΦΥΠ). Απώτερος στόχος είναι η εφαρμογή των προνοιών του περί ηλεκτρονικής υγείας νόμου και η εύρυθμή λειτουργία του οικοσυστήματος ηλεκτρονικής υγείας ως μέρος του ευρύτερου εθνικού χώρου ηλεκτρονικής διακυβέρνηση στην χώρα μας.

Ο οδικός χάρτης φιλοδοξεί να εντάξει στο στρατηγικό της πλάνο τις πρόνοιες του υπό εξέλιξη και διαμορφούμενου Κανονισμού για τον έλεγχο δεδομένων υγείας στον Ευρωπαϊκό χώρο υγείας – Proposed European Health Dataspace Regulation (EHDS). Ο Κανονισμός αφορά την χρήση των δεδομένων υγείας τόσο για πρωτογενή όσο και για δευτερογενή χρήση. Είναι μια πολύ σημαντική και φιλόδοξη πρωτοβουλία που προωθεί η Επίτροπος Υγείας και Ελέγχου Τροφίμων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Ο Ιατρικός φάκελος Υγείας του πολίτη που είναι στο επίκεντρο αφορά ευαίσθητα δεδομένα που καθιστούν την προσφορά υπηρεσιών Υγείας, την πρόληψη και την διαχείριση της ασθένειας ενημερωμένη, ασφαλή και τεκμηριωμένη.

Με γνώμονα το στρατηγικό πλάνο του Προέδρου της Δημοκρατίας και της Υπουργού Υγείας, ο Οδικός Χάρτης της ΕΑΗΥ στοχεύει σε υπηρεσίες υγείας προς τους πολίτες μιας σύγχρονης Ευρωπαϊκής χώρας, που να είναι ποιοτικές και αποτελεσματικές, να παρέχουν καθολική πρόσβαση, να έχουν ασθενοκεντρικό χαρακτήρα και να υπηρετούν όχι απλά τη διαχείριση της ασθένειας αλλά -κυρίως- την προαγωγή της υγείας. Αυτές τις αρχές οφείλει να υπηρετεί συνολικά το Γενικό Σύστημα Υγείας της χώρας.

ΚΑΙΝΟΤΟΜΑ ΦΑΡΜΑΚΑ ΤΟ 2023

Η Κύπρος κατατάσσεται σε χαμηλή θέση σε ό,τι αφορά την πρόσβαση των ασθενών σε καινοτόμα φάρμακα. Πώς χειρίζεστε το θέμα;

Επί του παρόντος και επί το πλείστο τα νέα καινοτόμα φάρμακα και οι νέες αναθεωρημένες φαρμακοθεραπείες που αφορούν όλο το εύρος των παθήσεων όπως καρκίνος, αιματολογικές, νευρολογικές, πνευμονολογικές, ψυχιατρικές, ρευματολογικές, αντιμικροβιακές, γονιδιακές, χρόνιες ή/και σπάνιες παθήσεις κ.α  παρέχονται στους Κύπριους πολίτες, μόνο μέσω της έγκρισης των αιτημάτων από την Επιτροπή Ονομαστικών Αιτημάτων και το Αναθεωρητικό Συμβούλιο Φαρμάκων από κονδύλι του Υπουργείο Υγείας. Τα φάρμακα που εγκρίνουν οι πιο πάνω Επιτροπές δεν συμπεριλαμβάνονται στον κατάλογο φαρμάκων του ΓεΣΥ.

Ο Οργανισμός Ασφάλισης Υγείας (ΟΑΥ), μέσω της Συμβουλευτικής Επιτροπής Φαρμάκων (ΣΕΦ) και της Συμβουλευτικής Επιτροπής Αποζημίωσης Φαρμάκων (ΣΕΑΦ), προβαίνει σε όλες τις διαδικασίες για τη συμπερίληψη φαρμάκων στον κατάλογο φαρμάκων του ΓεΣΥ.

Ευελπιστούμε ότι ο ΟΑΥ θα συμπεριλάβει νέα και καινοτόμα φάρμακα στον Κατάλογο Φαρμάκων του ΓεΣΥ, εντός του 2023, ώστε ο Κύπριος ασθενής να επωφελείται των νέων φαρμακοθεραπειών, άμεσα και έγκαιρα, χωρίς γραφειοκρατικές διαδικασίες.

Θέλω επί τη ευκαιρία να σημειώσω πως έχω εγκρίνει κονδύλι για τις προβλεπόμενες εγκρίσεις αιτημάτων από την Επιτροπή Ονομαστικών Αιτημάτων και του Αναθεωρητικού Συμβουλίου Φαρμάκων, για το έτος 2023, ώστε να διασφαλιστεί η πρόσβαση των ασθενών στα καινοτόμα φάρμακα.

Παράλληλα, με γνώμονα το όφελος των ασθενών, έχω εκτεταμένες και συνεχείς συναντήσεις  με όλους τους εμπλεκόμενους φορείς ώστε το θέμα της πρόσβασης των καινοτόμων φαρμάκων να επιλυθεί με τον καλύτερο δυνατόν τρόπο.

Με ποιους τρόπους θα βελτιωθούν τα προβλήματα στα δημόσια νοσοκομεία και στα Τμήματα Ατυχημάτων και Επειγόντων Περιστατικών; 

Η αναβάθμιση των υπηρεσιών που προσφέρουν τα δημόσια νοσηλευτήρια, τα οποία άλλωστε, αποτελούν τη ραχοκοκαλιά του Γενικού Συστήματος Υγείας, αποτελούν προτεραιότητα. Σε αυτό το πλαίσιο πράττουμε τα δέοντα προκειμένου τα ΤΑΕΠ των νοσοκομείων, τα οποία αποτελούν ουσιαστικά τη βιτρίνα του νοσοκομείων και του ΓεΣΥ, να αναβαθμιστούν και να προσφέρουν υψηλού επιπέδου υπηρεσίες στους συμπολίτες μας.

Έχουν ήδη προωθηθεί σημαντικές δράσεις σε διαδικαστικό και οργανωτικό επίπεδο όσο και σε θέματα πρόσθετης στελέχωσης στα ΤΑΕΠ.

Τα νοσηλευτήρια μας διαθέτουν εξαιρετικούς ιατρούς και νοσηλευτές, όπως και άριστα καταρτισμένο παραϊατρικό προσωπικό και οφείλουμε να διασφαλίσουμε πως εργάζονται κάτω από τις καλύτερες δυνατές συνθήκες. Η γενικότερη εικόνα στα ΤΑΕΠ, αδικούσε το έργο και την προσπάθεια που καταβάλλει το προσωπικό των νοσηλευτηρίων, κάτι που δεν θα επιτρέψουμε να συνεχιστεί.

Πρέπει επίσης να σημειώσω πως προωθούνται αναπτυξιακά έργα επέκτασης των ΤΑΕΠ στο πλαίσιο του Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, μέσω των οποίων θα προστεθούν κλίνες και θα δημιουργηθούν σύγχρονοι χώροι εντός των νοσηλευτηρίων, έργα τα οποία θα βελτιώσουν σημαντικά το επίπεδο εξυπηρέτησης των ασθενών.

Πρόσφατα δηλώσατε ότι το νομοσχέδιο για τον Συνήγορο του Ασθενή δεν αποτελεί προτεραιότητα αυτή τη στιγμή, παρά το ότι είναι κάτι που περιμένουν οι ασθενείς. Μπορείτε να μας εξηγήσετε τη θέση σας επί του θέματος;

Αυτό που είχα δηλώσει, για να είμαστε ακριβείς, είναι πως το εν λόγω νομοσχέδιο δεν αποτελεί άμεση προτεραιότητα. Το θέμα σαφώς και βρίσκεται στην ατζέντα μας. Ωστόσο πρόκειται για ένα νομοσχέδιο, το οποίο πρέπει να τύχει ενδελεχούς μελέτης. Δεν είναι τυχαίο άλλωστε το γεγονός πως το νομοσχέδιο βρίσκεται στη σφαίρα της συζήτησης και ανταλλαγής απόψεων από το 2021. Θεωρώ λοιπόν πως από τη στιγμή που ανέλαβε το χαρτοφυλάκιο του υπουργείου μόλις πριν 3 μήνες, είναι απολύτως φυσιολογικό να διαθέσω τον απαιτούμενο χρόνο για να μελετήσω το πολύ σημαντικό αυτό νομοσχέδιο.

Η πανδημία και οι εμβολιασμοί είναι θέματα που εξακολουθούν να βρίσκονται ψηλά στην ατζέντα του υπουργείου Υγείας; 

Έχουμε περάσει πλέον στην ενδημική φάση, με την κατάσταση να είναι πλέον απόλυτα διαχειρίσιμη. Δεν είναι τυχαίο άλλωστε το γεγονός πως ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας κήρυξε τη λήξη της πανδημίας. Στο Υπουργείο φυσικά θα συνεχίσουμε να παρακολουθούμε με προσοχή τις εξελίξεις και να αξιολογούμε τα επιδημιολογικά δεδομένα στη βάση των οποίων θα γίνεται μια συνεχής επανεκτίμηση.

Από το περιοδικό Insider Μαΐου