Υπό τη σκιά μιας νέας σύγκρουσης

Τον περασμένο Ιούλιο είχα την τύχη να είμαι μέλος μιας μικρής ομάδας ξένων ανταποκριτών, της πρώτης αποστολής δημοσιογράφων που έφτασε μέχρι το στρατηγικής σημασίας κάστρο Μποφόρ, στον νότιο Λίβανο, έπειτα από σχεδόν δύο δεκαετίες.

Το Μποφόρ δεσπόζει σε ολόκληρη την κοιλάδα του νότιου Λιβάνου και από εκεί μπορεί κανείς να δει σε βάθος τον νότιο Λίβανο, αλλά και τη Συρία, καθώς και το βόρειο Ισραήλ.

Η περιοχή είναι γνωστή στους δημοσιογράφους με τον σκωπτικό όρο «Χεζμπολαχιστάν», διότι είναι —από χθες ίσως πρέπει να λέμε «ήταν»— το στρατιωτικό αρχηγείο της Χεζμπολάχ.

Εδώ, όπως είχαμε προειδοποιηθεί, υπήρχαν ακόμη, παρά τις εκκαθαρίσεις, τρομοκράτες κρυμμένοι στα υπόγεια τούνελ, αν και η περιοχή ήταν σίγουρα ασφαλέστερη από την αμέσως επόμενη, εκείνη που ξεκινούσε κάτω από το ύψωμα του Μποφόρ και εκτεινόταν βορειοδυτικά.

Παρότι ο IDF μάς είχε ενημερώσει εκτενέστατα, προτού απαντήσουμε αν θέλαμε να πάμε, συνειδητοποίησα τον ακριβή κίνδυνο που είχαμε διατρέξει μερικές ημέρες αργότερα, όταν σημειώθηκαν επιθέσεις ακριβώς στο σημείο όπου είχαμε βρεθεί και στη διαδρομή από την οποία είχαμε περάσει.

Το τι έκρυβε το «λίγο παρακάτω» το μάθαμε χθες, όταν ο IDF, αγνοώντας τις απειλές της Τεχεράνης, κατέστρεψε το έκτασης δύο χιλιομέτρων υπόγειο αρχηγείο της Χεζμπολάχ, τινάζοντάς το στον αέρα.

Το ασύλληπτο μέγεθος του συγκροτήματος μπορεί κανείς να το αντιληφθεί τόσο από τα εναέρια πλάνα που δόθηκαν στη δημοσιότητα την ώρα της ανατίναξης όσο και από τη «λεπτομέρεια» ότι, προκειμένου να ανατιναχθεί, χρησιμοποιήθηκε ποσότητα εκρηκτικής ύλης άνω του ενός τόνου. Η έκρηξη στη βουνοπλαγιά του Αλί αλ-Τάχερ ήταν τόσο ισχυρή, ώστε τα σεισμογραφικά κέντρα της περιοχής να την καταγράψουν ως δόνηση 4,1 βαθμών της κλίμακας Ρίχτερ.

Η κατασκευή του συγκροτήματος Αλί αλ-Τάχερ από τους Ιρανούς διήρκεσε πάνω από δύο δεκαετίες. Περιλάμβανε κέντρα διοίκησης, αποθήκες πυραύλων και πυρομαχικών, εγκαταστάσεις επικοινωνιών και χώρους στους οποίους μεγάλος αριθμός τρομοκρατών μπορούσε να παραμένει επί μακρόν. Βρέθηκαν ιρανικής κατασκευής ρουκέτες, πύραυλοι, μη επανδρωμένα αεροσκάφη, πολυβόλα, αντιαρματικά όπλα, νάρκες και εκρηκτικοί μηχανισμοί.

Οι απειλές της Τεχεράνης δεν ήταν τυχαίες. Με την καταστροφή του Αλί αλ-Τάχερ, το Ιράν και η Χεζμπολάχ χάνουν τον σημαντικότερο κόμβο τους στον νότιο Λίβανο. Εάν ο IDF είχε αποχωρήσει από το σημείο, οι τρομοκράτες θα μπορούσαν απλώς να επανέλθουν και να αρχίσουν τα ίδια πολύ σύντομα.

Τώρα χάθηκε όχι μόνο το αρχηγείο της περιοχής, αλλά μαζί του και η πρόσβαση στο νότιο «Χεζμπολαχιστάν». Όπως συνέβη και με το Μποφόρ, η πτώση του Αλί αλ-Τάχερ δίνει στο Ισραήλ τη δυνατότητα να προχωρήσει και να πολιορκήσει το τρίτο σημείο, το Ικλίμ αλ-Τουφάχ, και από εκεί να φτάσει στην κοιλάδα Μπεκάα.

Το μεγάλο ερώτημα είναι πώς θα αντιδράσει η Βηρυτός, η οποία βαδίζει πάνω σε τεντωμένο σχοινί, καθώς συνεχίζει να συνομιλεί με το Ισραήλ, ενώ το Ισραήλ καταστρέφει τις δομές της Χεζμπολάχ.

Ο Ζοζέφ Αούν και η κυβέρνησή του κάνουν ό,τι μπορούν για να διατηρήσουν μια σκληρή γραμμή, ώστε να μην επιτρέψουν στη Χεζμπολάχ, η οποία ούτως ή άλλως απορρίπτει τις συνομιλίες, να τους παρουσιάσει ως προδότες. Την ίδια ώρα, η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι προσπαθεί να αφοπλίσει την τρομοκρατική οργάνωση, κάτι που, και πάλι, δεν συμβαίνει. Μια τέτοια προσπάθεια θα μπορούσε να προκαλέσει ένοπλη σύγκρουση εντός του Λιβάνου.

Η Βηρυτός, με δεδομένη την καταστροφή που έχει προκαλέσει στη χώρα εδώ και πολλά χρόνια η Χεζμπολάχ, θα ήθελε να δει την οργάνωση να εξαφανίζεται ακόμη και αύριο. Ξέρει, όμως, ότι αυτό δεν μπορεί να γίνει τόσο σύντομα και η ανησυχία της αφορά όσα μπορεί να μεσολαβήσουν.

Για την Τεχεράνη, τώρα, το γεγονός ότι το Ισραήλ την αγνόησε επιδεικτικά, προσθέτοντας μία ακόμη ταπείνωση στη μακρά σχετική λίστα της τελευταίας τριετίας, τόσο στον Λίβανο όσο και στο ίδιο το Ιράν, καθώς και το γεγονός ότι η ίδια επέλεξε —προς το παρόν, τουλάχιστον— να μην απαντήσει, φανερώνουν μια κατάσταση πολύ άβολη και ζημιογόνα για το κύρος της. Το ερώτημα που προκύπτει αβίαστα, όσο το Ιράν δεν αντιδρά, είναι εάν, στην κατάσταση στην οποία βρίσκεται, δεν θέλει να ασχοληθεί με τη Χεζμπολάχ ή εάν δεν μπορεί να τη βοηθήσει.

Απόψε, στις 18:00, το Ισραήλ μπήκε στην εβραϊκή Πρωτοχρονιά, η οποία διαρκεί μέχρι τη δύση του ηλίου την Κυριακή.

Η χώρα βρίσκεται σε ύψιστη επιφυλακή για το ενδεχόμενο να υπάρξει απάντηση. Η στρατιωτική και η πολιτική ηγεσία εξέτασαν τέσσερα πιθανά σενάρια: (α) άμεση ιρανική επίθεση με πυραύλους ή drones· (β) εκτοξεύσεις της Χεζμπολάχ κατά του βόρειου Ισραήλ· (γ) επιθέσεις με drones εναντίον ισραηλινών δυνάμεων στον Λίβανο· και (δ) ιρανικά πυρά κατά αμερικανικών βάσεων στην Ιορδανία, τα οποία θα πλήξουν, ανοιχτά ή «εκ παραδρομής», το Ισραήλ.

Σύμφωνα με ισραηλινές πηγές, οι στόχοι που θα πληγούν, εάν το Ιράν το αποτολμήσει, θα περιλαμβάνουν κρίσιμες ενεργειακές υποδομές και άλλα νευραλγικά σημεία που δεν έχουν πληγεί μέχρι σήμερα.

Το εάν αυτή η Πρωτοχρονιά θα κυλήσει ήρεμα ή όχι θα το μάθουμε —με τον έναν ή τον άλλον τρόπο— σύντομα.