Η μέχρι σήμερα θετική πορεία της κυπριακής οικονομίας χρειάζεται να συνοδευτεί από συνειδητή πολιτική διατήρησης των ισχυρών στοιχείων της, τόνισε ο απερχόμενος Πρόεδρος του Δημοσιονομικού Συμβουλίου Κύπρου, Μιχάλης Περσιάνης, στον χαιρετισμό του στην Ετήσια Έκθεση Δραστηριοτήτων 2025 του Συμβουλίου.
Όπως ανέφερε, η οικονομία εξακολουθεί να διατηρεί τη δυναμική των δύο τελευταίων ετών, παρουσιάζοντας υγιή αριθμητικά δεδομένα, υψηλές αντοχές και ανθεκτική ανάπτυξη. Ωστόσο, προειδοποίησε ότι στον μεσοπρόθεσμο ορίζοντα διαμορφώνονται κίνδυνοι που ενδέχεται να φτάσουν σε σημείο κρίσης τα επόμενα χρόνια.
Σύμφωνα με τον κ. Περσιάνη, η ανάπτυξη είναι πλέον πιο συγκρατημένη σε σχέση με προηγούμενα έτη, αλλά η οικονομική μηχανή «έχει ακόμα ατμό», παρά τις κυρίως εξωγενείς πιέσεις. Η απασχόληση παραμένει πλήρης, ενώ ο πληθωρισμός, παρά τις αναμενόμενες αυξητικές πιέσεις του 2026, κινείται εντός των εκτιμήσεων.
Την ίδια ώρα, τα δημόσια οικονομικά συνεχίζουν, σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, σε επιτυχή πορεία, με αύξηση εσόδων, μείωση χρέους, συνέχιση πλεονασμάτων και άνετη ρευστότητα.
Στην περσινή Ετήσια Έκθεση, το ΔΣΚ είχε ήδη επισημάνει ότι στον μεσοπρόθεσμο ορίζοντα αναδύονται δαπανηρές ανάγκες, οι οποίες ενδέχεται να εξελιχθούν σε κρίσιμες προκλήσεις. Είχε, επίσης, καταγράψει προβληματισμό για τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα μιας δομής που χρηματοδοτεί επαναλαμβανόμενες, μόνιμου χαρακτήρα δαπάνες από μη επαναλαμβανόμενα έσοδα.
Οι δαπάνες αυτές σχετίζονται, μεταξύ άλλων, με το κλίμα, την άμυνα, την ενέργεια, περιλαμβανομένου και του δικτύου, τις φυσικές καταστροφές, το στεγαστικό και τις συγκοινωνίες.
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται και στην προσεκτική διαχείριση των Άμεσων Ξένων Επενδύσεων, τόσο ως προς τη διάχυση των οφελών τους, μισθολογικών, τεχνολογικών και άλλων, όσο και ως προς τη συγκράτησή τους στην Κύπρο, σε περίπτωση που διαμορφωθούν παράγοντες έλξης προς άλλους προορισμούς.
Ο Πρόεδρος του ΔΣΚ σημείωσε ότι η χρηματοδότηση αυτών των αναγκών, σε συνδυασμό με την εξάντληση των αναπτυξιακών δαπανών, θα αποτελέσει πρόκληση σχεδιασμού. «Ο σχεδιασμός και η υλοποίηση πλάνων και στρατηγικών σε μέσο και μακρύ ορίζοντα, αποτελεί διαχρονική αδυναμία της Κυπριακής Δημοκρατίας», υπογράμμισε.
Παρά ορισμένες εξελίξεις, όπως η πολιτική απόφαση για ορθότερο χειρισμό του Ταμείου Κοινωνικών Ασφαλίσεων μετά τις εισηγήσεις του ΔΣΚ, ο κ. Περσιάνης ανέφερε ότι η ευρύτερη εικόνα παραμένει η ίδια. «Η Κύπρος πάει καλά, αλλά οι κίνδυνοι βρίσκονται στα επόμενα χρόνια», σημείωσε.
Για το ΤΚΑ, πρόσθεσε ότι ο ορθολογικός χειρισμός του, με μηχανισμούς που θα απομονώνουν τις συντάξεις των επόμενων γενιών από σημερινά συμφέροντα και πολιτικές ανάγκες, θα είναι κρίσιμης σημασίας.
Ο κ. Περσιάνης ανέφερε ακόμη ότι το εξωτερικό περιβάλλον συμβάλλει πλέον σημαντικά στους κινδύνους για την κυπριακή οικονομία. Οι ανισορροπίες στην παγκόσμια οικονομία και στις διεθνείς αγορές διογκώνονται, ενώ τα πρώτα σημάδια έχουν ήδη αρχίσει να γίνονται ορατά και στην Κύπρο.
Μεταξύ αυτών, κατέγραψε την άνοδο της σκιώδους τραπεζικής και του χρηματοπιστωτικού συστήματος που βρίσκεται εκτός των ορίων της εποπτείας. Όπως ανέφερε, «πλέον, ο τραπεζικός δανεισμός προς τέτοιες επιχειρήσεις έχει ξεπεράσει το 10% του συνόλου, διαμορφώνοντας έτσι ένα κανάλι μεταφοράς του ρίσκου, από επιχειρήσεις υψηλού κέρδους και υψηλού ρίσκου, προς παραδοσιακά ιδρύματα».
Πιέσεις καταγράφονται και στις αγορές κρατικού χρέους, αν και, όπως σημείωσε, αυτό δεν γίνεται ακόμη αισθητό στην Κύπρο λόγω της επιτυχούς διαχείρισης των τελευταίων ετών σε σχέση με τη μείωση και τη διαχείριση του δημόσιου χρέους.
Σύμφωνα με τον κ. Περσιάνη, οι αγορές αντικατοπτρίζουν όλο και λιγότερο τη γενικότερη υγεία των οικονομιών, καθώς έχουν αποκοπεί από την πραγματική οικονομία και εξυπηρετούν σε μικρότερο βαθμό τον ρόλο του διαμεσολαβητή που κατευθύνει τις αποταμιεύσεις προς τις πιο υγιείς επενδύσεις. «Αυτές οι ανισορροπίες θα πρέπει να τύχουν διόρθωσης, κάτι που δεν μπορεί να αφήσει την Κύπρο ανεπηρέαστη», ανέφερε.
Υπό αυτά τα δεδομένα, ο απερχόμενος Πρόεδρος του ΔΣΚ υπογράμμισε ότι η υψηλή ανθεκτικότητα και οι εγγενείς αντοχές της οικονομίας πρέπει να ενισχυθούν. «Η καλή πορεία μέχρι σήμερα δεν αρκεί αν δεν συνοδευτεί με συνειδητή πολιτική διατήρησης των θετικών στοιχείων της οικονομίας, όπως είναι τα τελευταία χρόνια οι ραγδαίες αυξήσεις των Άμεσων Ξένων Επενδύσεων (ΑΞΕ)», είπε.
Παράλληλα, σημείωσε ότι η χωρίς στρατηγική και χωρίς πολιτικές ανάπτυξη των ΑΞΕ υπήρξε ευλογία για τον τόπο, αλλά συνοδεύτηκε από υψηλό ρίσκο, επιδεινούμενη ανισότητα, κοινωνικές πιέσεις και επιβάρυνση σε τομείς όπως η ενέργεια, το στεγαστικό και οι συγκοινωνίες. Όλα αυτά, ανέφερε, δεν ήταν και δεν είναι αναπόφευκτα, εφόσον υιοθετηθεί συγκεκριμένη πολιτική διαχείρισης και διάχυσης των ΑΞΕ.
Παρόμοια εικόνα, σύμφωνα με τον ίδιο, καταγράφεται και σε άλλες πτυχές της οικονομίας. «Αυτό που μας λείπει είναι καλύτερη οργάνωση και ο λιγότερο βραχυπρόθεσμος –έως και μυωπικός- χρονικός ορίζοντας ανάλυσης και πολιτικών», υπογράμμισε.
Ο κ. Περσιάνης τόνισε την ανάγκη διαμόρφωσης συγκεκριμένης στρατηγικής με ρητούς στόχους για την ενέργεια, το δημογραφικό, τις ΑΞΕ και την αναπτυξιακή πολιτική. Όπως σημείωσε, αυτό μπορεί ακόμη να γίνει με σχετική ευκολία, καθώς υπάρχει χρονικό περιθώριο, το οποίο όμως δεν θα παραμείνει για πάντα ανοιχτό.
Καταληκτικά, ανέφερε ότι το ΔΣΚ εισέρχεται σε νέα περίοδο, με νέα ηγεσία και με επιτάχυνση της πορείας ωρίμανσης του θεσμού. «Θα συνεχίσει να αποτελεί παράγοντα ανάλυσης χωρίς πολιτικούς-κομματικούς χρωματισμούς, που λειτουργεί ανεξάρτητα και με ακεραιότητα υπηρετώντας το συμφέρον του τόπου. Και, με βάση τα πιο πάνω, ο ρόλος του καθίσταται τα επόμενα χρόνια ακόμα πιο σημαντικός», σημείωσε.
ΚΥΠΕ
