Οι απώλειες στο κομμάτι των αφίξεων δεν αναμένεται να ξεπεράσουν το 12% για ολόκληρο το 2026, εκτίμησε χθες ο υφυπουργός Τουρισμού Κώστας Κουμής. Όπως είπε, μέχρι και τον Νοέμβριο αναμένεται να συνεχιστούν οι μειώσεις στις αφίξεις, ωστόσο αυτές θα είναι σε αισθητά μικρότερο ποσοστό από εκείνες του Μαρτίου και Απριλίου.

Ήδη, συμπλήρωσε, από τον Μάιο άρχισε να διαφαίνεται καλύτερη εικόνα, με τη μείωση να ακολουθεί καθοδική πορεία, κάτι που δείχνει ότι ο κλάδος επανέρχεται σταδιακά σε σταθερή τροχιά. Οι ενδείξεις για τον Ιούνιο, συμπλήρωσε, αναφέρουν ότι από πρώτη μέχρι 22 Ιουνίου, οι αφίξεις επιβατών (όχι τουριστών) θα καταγράψουν μείωση 4,3%, αλλά άνοδο 7,1% σε σχέση με το 2024 και άνοδο 12,8% σε σχέση με το 2023.

Ο υφυπουργός Τουρισμού, παρευρέθηκε χθες για πρώτη φορά στην αρμόδια κοινοβουλευτική επιτροπή και ενημέρωσε τους βουλευτές μέλη της για την πορεία του τουρισμού. Παράλληλα, στα πλαίσια συζήτησης του θέματος για τις «επιπτώσεις στην εγχώρια τουριστική βιομηχανία συνεπεία της έκρυθμης κατάστασης στη Μέση Ανατολή και τα μέτρα στήριξης των επηρεαζόμενων», το οποίο ενέγραψε αυτεπάγγελτα η Επιτροπή, ο υφυπουργός ανέλυσε τις ενέργειες που έγιναν σε σχέση με την προσπάθεια αναχαίτισης της κρίσης.

«Αδράνεια από Κυβέρνηση»

Πάντως, μερίδα βουλευτών και εκπροσώπων των επαγγελματικών οργανώσεων που παρευρέθηκαν στη χθεσινή συνεδρία, επέκριναν το Υφυπουργείο Τουρισμού, υποστηρίζοντας μεταξύ άλλων ότι υπήρξε καθυστερημένη αντίδραση, μη επαρκείς ενέργειες για την ανακοπή της κρίσης και αθέτηση υποσχέσεων προς τους ξενοδόχους, όσον αφορά στο σχέδιο κινήτρων για την απασχόληση των εργαζομένων στον κλάδο. Ακόμη, ότι υπήρξε αδιαφορία για τη στήριξη των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, οι οποίες με τη σειρά τους δέχθηκαν σημαντικό πλήγμα από την κρίση, ότι καθυστερήσαμε να αποταθούμε στην ΕΕ για παραχώρηση άδειας στήριξης των πληγέντων επιχειρήσεων του τουρισμού και τέλος, ότι δεν αφουγκράστηκε τις ανησυχίες των άμεσα εμπλεκόμενων επαγγελματιών, με αποτέλεσμα, όπως λέχθηκε χαρακτηριστικά, να ληφθούν αποφάσεις για τον τουρισμό, στην απουσία των ίδιων των τουριστικών φορέων.

Μηχανισμός Διαχείρισης Κρίσεων

Πέραν των πιο πάνω επικρίσεων, κατατέθηκαν εισηγήσεις προς το Υφυπουργείο Τουρισμού με στόχο στο μέλλον να υπάρξει καλύτερη διαχείριση της οποιασδήποτε κρίσης, ενώ δεν έλειψαν και οι ευρύτερες επισημάνσεις για την πορεία των εξελίξεων που ακολούθησαν την πτώση του drone στις Βρετανικές Βάσεις την 1η Μαρτίου.

Βασικότερες εξ αυτών ήταν:

(α) Να δημιουργηθεί ένας Μηχανισμός Διαχείρισης Κρίσεων, ώστε να γνωρίζει ο κάθε εμπλεκόμενος πώς θα χειριστεί την κατάσταση και ταυτόχρονα να υπάρχει καλύτερος συντονισμός.

Όπως λέχθηκε χαρακτηριστικά, τα τελευταία χρόνια έχουν προκύψει πέντε κρίσεις, οι οποίες επηρέασαν τον κλάδο. Πλέον, αναφέρθηκε, δεν είναι κάτι που συμβαίνει σπάνια και θα πρέπει να είμαστε έτοιμοι και σε πλήρη συντονισμό, για να γνωρίζει ο κάθε ένας σε ποιες ενέργειες θα πρέπει να προβεί.

(β) Το κομμάτι που αφορά στο κομμάτι της συνδεσιμότητας, επισημάνθηκε, θα πρέπει να αποκατασταθεί πλήρως, ιδιαίτερα την περίοδο αυτή, κατά την οποία έχουμε εισέλθει στην καρδιά της καλοκαιρινής περιόδου. Όπως έχει αναφερθεί στην Επιτροπή, οι αεροπορικές εταιρείες έχουν εδώ και καιρό επανεκκινήσει τις πτήσεις τους προς την Κύπρο, ωστόσο ορισμένες έχουν μειώσει δρομολόγια. Χαρακτηριστικά, ο υφυπουργός Τουρισμού είχε αναφέρει ότι μέχρι πρόσφατα, το αεροδρόμιο της Πάφου παρουσίαζε αύξηση στην αεροπορική κίνηση, ενώ το αεροδρόμιο Λάρνακας πτώση.

(γ) Οι κρατήσεις της τελευταίας στιγμής είναι κάτι στο οποίο ποντάρουν σε μεγάλο βαθμό οι επαγγελματίες του κλάδου. Οι ξενοδόχοι, αλλά και εκπρόσωποι των Δήμων σημείωσαν επί τούτου, ότι έχει παρατηρηθεί κάποια κινητικότητα.

Ωστόσο, συμπλήρωσαν, τόσο η Αίγυπτος όσο και η Τουρκία φαίνεται ότι είναι οι δύο χώρες οι οποίες κερδίζουν το μεγαλύτερο κομμάτι της πίτας από τις κρατήσεις αυτές. Για το λόγο αυτό, ζητήθηκε η ενίσχυση της διαφημιστικής εκστρατείας από πλευράς του Υφυπουργείο, αλλά ακόμη πιο σημαντικό, ζητήθηκε η αύξηση του προϋπολογισμού του, για να υλοποιηθεί ακόμη μεγαλύτερη καμπάνια το 2027.

Τρία θέματα στο τραπέζι

Κατά τη χθεσινή συνεδρία της Επιτροπής Ενέργειας, Εμπορίου, Βιομηχανίας και Τουρισμού, μεγάλο μέρος του χρόνου αναλώθηκε σε τρία βασικά ζητήματα. Τα δύο εξ αυτών έθεσε η βουλευτής του κινήματος Άλμα Ειρήνη Χαραλαμπίδου.

Συγκεκριμένα, η κ. Χαραλαμπίδου έθεσε θέμα αδράνειας και καθυστερημένης ή και λανθασμένης αντίδρασης από πλευράς Υφυπουργείου όσον αφορά στη διαχείριση της κρίσης.

Το δεύτερο θέμα που έθεσε, αφορούσε το σχέδιο για τη στήριξη της απασχόλησης στον ξενοδοχειακό τομέα. Συγκεκριμένα, η βουλευτής του κινήματος Άλμα σημείωσε ότι η κυβερνητική πλευρά αποφάσισε ουσιαστικά να άρει τα όσα είχαν συμφωνηθεί με τους ξενοδόχους ή να δημιουργήσει πολύ πιο δαιδαλώδεις διαδικασίες.

Το τρίτο θέμα που μονοπώλησε σε μεγάλο βαθμό τη συζήτηση, ήταν κατά πόσο ο χειρισμός της κρίσης από πλευράς κυβέρνησης με την παρουσία φρεγάτων και πολεμικών αεροσκαφών συνέτεινε ώστε να δημιουργηθεί η εικόνα εμπλοκής της Κύπρου στη σύρραξη και να ενισχυθεί τοι αίσθημα ανασφάλειας για το νησί.

Κουμής: Διαχείριση από την 1η μέρα

Δίνοντας τις δικές του απαντήσεις στα πιο πάνω, ο υφυπουργός Τουρισμού Κώστας Κουμής σχολίασε τη θέση περί αδράνειας, υποστηρίζοντας ότι από την ίδια μέρα κατά την οποία συνέβη το περιστατικό με το drone στις Βρετανικές Βάσεις, έδωσε οδηγίες ώστε το συγκεκριμένο περιστατικό να τύχει διαχείρισης ως τουριστική κρίση, παρόλο ότι το Υφυπουργείο δεν χρησιμοποίησε ποτέ τη συγκεκριμένη λέξη προς τα έξω.

Συναφώς, πρόσθεσε ότι κατά την διάρκεια της παρουσίας του στην διεθνή τουριστική έκθεση που έλαβε χώρα στη Γερμανία, είχε επαφές με σωρεία επαγγελματιών του κλάδου – με ορισμένους εκ των οποίων δυο και τρεις φορές – με στόχο να δοθεί η σωστή εικόνα της χώρας μας μετά το περιστατικό.

Ως αποτέλεσμα, υποστήριξε, μετά από μια βδομάδα, όλες οι εταιρείες ανακοίνωσαν ότι θα ξεκινήσουν και πάλι τις πτήσεις τους προς τη χώρα μας. Ο κ. Κουμής στο συγκεκριμένο σημείο σχολίασε και τα περί προσπάθειας ωραιοποίησης της κατάστασης στο Υφυπουργείο, απορρίπτοντας ότι είχε επιχειρηθεί κάτι τέτοιο και σημειώνοντας ότι οι μήνες Μάρτιος και Απρίλιος κατέγραψαν μεγάλη πτώση σε αφίξεις και έσοδα. Συνέχισε λέγοντας ότι έχουν φιλοξενηθεί δημοσιογράφοι και ίνφλουένσερς από το εξωτερικό με στόχο να δοθεί η πραγματική εικόνα της χώρας και να εμπεδωθεί το αίσθημα ασφάλειας.

Οι όροι της ΕΕ δυσκολεύουν την εκταμίευση

Για το δεύτερο θέμα, που αφορά στην παραχώρηση κινήτρων για την απασχόληση των εργαζομένων, οι ξενοδόχοι σημείωσαν αρχικά ότι οι ίδιοι έχουν πληρώσει τους εργαζόμενους, αλλά δεν έχουν λάβει τα χρήματα από την πλευρά της κυβέρνησης. Ο κ. Κουμής σημείωσε ότι το σχέδιο ετοιμάστηκε από το Υπουργείο Εργασίας. Το Υφυπουργείο ενεπλάκη στην όλη διαδικασία για να συμβάλει στο διεκπεραιωτικό κομμάτι και στη συλλογή των πληροφοριών.

Όπως διαπιστώθηκε εκ των υστέρων, η ΕΕ για να μπορέσει να δώσει την έγκριση της ώστε να παραχωρηθεί η ενίσχυση αυτή, πρέπει να έχει όλες τις αποδείξεις, λογιστικές και άλλες ότι προέκυψε ζημιά (loss). Οι όροι της ΕΕ για να μπορέσει να δώσει έγκριση για στήριξη, αναφέρουν ότι πρέπει να αποδειχθεί ότι έχει προκύψει ζημιά. Αυτό πρέπει να αποδείξει η χώρα μας, σημείωσε, για να μπορέσουν να εκταμιευθούν τα κονδύλια.

Ερωτηθείς κατά πόσο εξετάζει παραχώρηση νέων κινήτρων για τους επόμενους μήνες, ο κ. Κουμής απάντησε αρνητικά, λέγοντας ότι οι εκτιμήσεις κάνουν λόγο για βελτίωση της κατάστασης και ως εκ τούτου, δεν αναμένεται να χρειαστούν πρόσθετα κίνητρα. Σύμφωνα με τους ξενοδόχους και την κ. Χαραλαμπίδου, αυτό συνιστά αθέτηση της αρχικής συμφωνίας, αφού εκ των υστέρων ζητήθηκαν πρόσθετα στοιχεία και αποδείξεις.

«Όταν γίνονται συμφωνίες και μάλιστα με αποφάσεις του Υπουργικού πρέπει να τηρούνται. Οι συμφωνίες αφορούσαν να κρατήσουν οι ξενοδόχοι το προσωπικό, παρά τις ακυρώσεις, προκειμένου να μην έχουμε ανέργους.

Ακολούθως, η Κυβέρνηση με ανακοίνωσή της στις 22 Ιουνίου και με την υπογραφή του Αναπληρωτή Διευθυντή του Υφυπουργείου, ήρθε ουσιαστικά να άρει αυτά τα οποία συμφώνησε ή αν θέλετε να δημιουργήσει πολύ πιο δαιδαλώδεις διαδικασίες». Η κ. Χαραλαμπίδου είπε ότι προτίθεται να εγγράψει το θέμα στην Επιτροπή Εμπορίου «για να έχουμε μία πιο διεξοδική συζήτηση επί του θέματος», όπως είπε.