Συντάξεις: Αυξήσεις €200+ αλλά στην πενταετία – Τι ισχύει με το πέναλτι του 12% και ποιες οι πρώτες αντιδράσεις συντεχνιών – εργοδοτών

Αποφεύχθηκε η μείωση συντάξεων, μειώθηκε το πέναλτι του 12%, παραχωρούνται αυξήσεις μέχρι και 50% ωστόσο, την ίδια ώρα προκύπτουν αρκετά ερωτήματα, σε σχέση με πρόνοιες της συνταξιοδοτικής μεταρρύθμισης, η οποία παρουσιάστηκε χθες στους κοινωνικούς εταίρους.

Μιλώντας μετά το πέρας της συνεδρίας του Εργατικού Συμβουλευτικού Σώματος, ο υπουργός Εργασίας Μαρίνος Μουσιούττας τόνισε μεταξύ άλλων ότι από τις 123.000 των συνταξιούχων γήρατος σήμερα, όλοι επηρεάζονται θετικά από τη συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση. Ενδεικτικά επισήμανε ότι περίπου 50.000 συνταξιούχοι θα έχουν αύξηση πάνω από 100 ευρώ το μήνα και γύρω στις 60.000 θα έχουν αύξηση κάτω από 100 ευρώ τον μήνα σε βάθος πενταετίας, ενώ μελλοντικοί συνταξιούχοι με χαμηλές αποδοχές ενδέχεται να δουν αυξήσεις από 5% έως 60% σε σχέση με το υφιστάμενο σύστημα.

Σημείωσε ότι η συζήτηση θα συνεχιστεί κατά την επόμενη συνεδρία του Σώματος στις 28 Αυγούστου, με τον στόχο να παραμένει η εφαρμογή της μεταρρύθμισης από την 1η Ιανουαρίου 2027. Σημειώνεται ότι την ίδια ημέρα, δηλαδή στις 28 Αυγούστου και πριν από τη συνεδρία του Σώματος, θα διεξαχθεί μια άτυπη συνεδρία, όπου θα παρουσιαστεί από τον Κρατικό Αναλογιστή ο πυλώνας 0 – που αφορά την κρατική κοινωνική στήριξη και την προστασία των χαμηλοσυνταξιούχων από τη φτώχεια – και θα εξεταστεί κατά κύριο λόγο το σχέδιο της κυβέρνησης για τους χαμηλοσυνταξιούχος και το επίδομα που θα λαμβάνουν με βάση τα νέα δεδομένα.

Επιβάρυνση δημόσιων οικονομικών

Ο Κεντρικός Αναλογιστής της Κύπρου, Κώστας Σταυράκης, σημείωσε ότι με την προτεινόμενη μεταρρύθμιση η μακροχρόνια βιωσιμότητα του συστήματος είναι διασφαλισμένη, προσθέτοντας ότι μια δεύτερη πτυχή αφορά το κόστος της μεταρρύθμισης στα δημόσια οικονομικά, βραχυπρόθεσμα, μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα. «Μέσα από το σύστημα γίνεται ένας εξορθολογισμός, ως εκ τούτου θα υπάρχει επιβάρυνση στα δημόσια οικονομικά τα πρώτα πέντε χρόνια της τάξης των 50 εκατομμυρίων κάθε χρόνο. Ταυτόχρονα, και εδώ είναι ακόμα πιο μεγάλη η επίδραση στα δημόσια οικονομικά, τα μελλοντικά πλεονάσματα του ταμείου, που σύμφωνα με τις μελέτες μας τα επόμενα 40 χρόνια θα υπάρχουν πλεονάσματα, δεν θα δανείζεται πλέον το κράτος. Αυτή είναι μία τεράστια δέσμευση και επίδραση στα δημόσια οικονομικά που θέτει το Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων, το συνταξιοδοτικό, στην πιο υψηλή προτεραιότητα για το κράτος», σημείωσε. Ερωτηθείς μέχρι πότε υπολογίζεται να επιστραφούν τα 12 δισ. που έχει δανειστεί το κράτος από το ΤΚΑ, ο κ. Σταυράκης είπε ότι με βάση ορισμένα σενάρια υπολογίζεται ότι θα γίνει σε 40 χρόνια, προσθέτοντας ότι αυτή η επιστροφή είναι πολύ μικρή σε σχέση με το τι θα συσσωρευτεί από τα μελλοντικά πλεονάσματα, για τα οποία υπάρχει δέσμευση ότι δεν θα κρατούνται από το κράτος.

Βασικές πρόνοιες

Με βάση το σημείωμα που επέδωσε στους κοινωνικούς εταίρους ο υπουργός Εργασίας και η ομάδα του, προκύπτουν οι βασικές αλλαγές μέσω της συνταξιοδοτικής μεταρρύθμισης. Συγκεκριμένα: (1) Αποφασίστηκε αύξηση για όλους τους συνταξιούχους, η οποία σε ορισμένες περιπτώσεις ανέρχεται μέχρι το 50%. (2) Θα προχωρήσει η μείωση του πέναλτι του 12% στο 7,5% για το κομμάτι που θα αφορά τη βασική σύνταξη. (3) Διευρύνεται η ασφαλιστική προστασία, πέραν της παραδοσιακής σύνδεσης με την απασχόληση. Ως εκ τούτου, επιδοτούνται εισφορές για: • Γυναίκες, για περιόδους που συνδέονται με τη φροντίδα τέκνων. • Άτυπους φροντιστές που παρέχουν πλήρη και χωρίς αμοιβή κατ’ οίκον φροντίδα, σε συγγενείς μέχρι 2ου βαθμού. • Άτομα με αναπηρία. • Φοιτητές. • Νεοεισερχόμενους στην αγορά εργασίας. (4) Εισάγεται νέα υποχρέωση καταβολής εισφοράς από μια νέα κατηγορία πολιτών με την ονομασία «εισοδηματίες». Πρόκειται για άτομα τα οποία ως εισόδημα θα λαμβάνεται υπόψη εισοδήματα από αξίωμα, μερίσματα, τόκοι, μισθώματα, δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας ή ευρεσιτεχνίας, αμοιβές και άλλα κέρδη από ιδιοκτησία. Παράλληλα, για μισθωτούς που είναι μέτοχοι της εταιρείας στην οποία εργάζονται, η μεταρρύθμιση  προβλέπει ότι, για τους σκοπούς του ορισμού των αποδοχών, περιλαμβάνονται και τα μερίσματα που λαμβάνουν από την εταιρεία στην οποία απασχολούνται. (5) Η θέσπιση ελάχιστης εγγυημένης αύξησης για τους υφιστάμενους συνταξιούχους του ΤΚΑ έως €600 μηνιαίως, προνοεί ελάχιστη αύξηση €30 μηνιαίως για όλους τους εν λόγω συνταξιούχους, η οποία θα καταβληθεί από τον  πρώτο μήνα εφαρμογής της μεταρρύθμισης.

Οι κυριότερες ενστάσεις

Μιλώντας στον «Φ» οι αξιωματούχοι των κοινωνικών εταίρων εξέφρασαν κατ’ αρχήν ικανοποίηση για την παρουσίαση της μεταρρύθμισης, η οποία έγινε σε καλό κλίμα όπως σημείωσαν. Ωστόσο, στάθηκαν σε ορισμένα σημεία στα οποία είτε διαφωνούν, είτε χρειάζονται περαιτέρω διευκρινήσεις, ή δεν περιλήφθηκαν καν στη μεταρρύθμιση. Κατ’ αρχήν όλοι συμφωνούν ότι πλέον τα περιθώρια είναι πολύ στενά και θα πρέπει να υπάρξει αγώνας δρόμου για να τηρηθούν τα χρονοδιαγράμματα. Ο ΓΓ της ΣΕΚ Ανδρέας Μάτσας ανέφερε στον «Φ» ότι είναι θετικό πως δεν υπήρξαν μειώσεις στις συντάξεις. Από την άλλη, σημείωσε ότι η μείωση στο πέναλτι του 12% αφορά το βασικό κομμάτι της σύνταξης και επομένως το όφελος θα είναι μικρότερο απ’ ότι παρουσιάζεται. Ακόμα και με τη μεταρρύθμιση, συνέχισε, θα υπάρχουν συνταξιούχοι κάτω από το όριο της φτώχειας, ενώ κατέληξε λέγοντας ότι εάν δεν καλυφθεί ο δεύτερος πυλώνας, τότε δεν μπορεί να ονομάζεται συνολικός σχεδιασμός του συνταξιοδοτικού. Η ΓΓ της ΠΕΟ Σωτηρούλα Χαραλάμπους στάθηκε με τη σειρά της στο γεγονός ότι τα ποσά που αναγράφονται στο σχετικό σημείωμα του Υπουργείου σε σχέση με τις αυξήσεις στις συντάξεις αφορούν την επόμενη πενταετία. Επομένως, όταν αναγράφεται αύξηση της τάξης των €200 ευρώ για παράδειγμα, σημαίνει ότι κάποιος θα λάβει αυτό το ποσό σε βάθος πενταετίας και όχι άμεσα. Πρόσθεσε ότι θα αναμένουμε να δούμε το σχέδιο για τους χαμηλοσυνταξιούχους και πώς θα διαμορφωθεί η τελική τους σύνταξη, ενώ τόνισε ως πολύ σημαντικό σημείο το κομμάτι των Ταμείων Προνοίας. Η κ. Χαραλάμπους κάκισε τη σπουδή του Προέδρου της Δημοκρατίας να προβεί σε δηλώσεις προτού ολοκληρωθεί το Εργατικό Συμβουλευτικό Σώμα, δείχνοντας όπως είπε ασέβεια στους κοινωνικούς εταίρους. Προβληματικό χαρακτήρισε και το γεγονός ότι η μείωση του πέναλτι του 12% αφορά μόνο το βασικό μέρος της σύνταξης, ενώ μέχρι σήμερα η αποκοπή αφορούσε το σύνολο της σύνταξης. Ο Πρόεδρος της ΔΕΟΚ, Στέλιος Χριστοδούλου, είπε ότι πρόκειται για μια πολύ σοβαρή μεταρρύθμιση με αρκετές παραμέτρους οι οποίες πρέπει να εξεταστούν εις βάθος για το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα. «Η μεταρρύθμιση γίνεται κάθε 40-45 χρόνια. Πρέπει να στοχεύσουμε στην επάρκεια των συντάξεων για τις επόμενες γενιές, και όταν λέμε επάρκεια δεν σημαίνει μόνο από το Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων, αλλά και το κεφάλαιο των Ταμείων Προνοίας», είπε.

Ο ΓΓ του ΚΕΒΕ Φιλόκυπρος Ρουσουνίδης σημείωσε ότι το Επιμελητήριο θα επιδιώξει να καταστεί ωφέλιμο ως προς την υλοποίηση της συνταξιοδοτικής μεταρρύθμισης. Τόνισε ότι μετά την παρουσίαση στο Εργατικό Συμβουλευτικό Σώμα, έχουν δημιουργηθεί πολλές απορίες, την ίδια ώρα που τα χρονοδιαγράμματα έχουν καταστεί πολύ στενά. Σε σχέση με τον δεύτερο πυλώνα, τόνισε ότι θα ήταν καλό να προχωρήσει μαζί με τον πρώτο πυλώνα ωστόσο, δεν θα πρέπει να αποτελέσει τροχοπέδη για την υλοποίηση της μεταρρύθμισης. Διευκρίνισε εκ νέου ότι σε καμιά περίπτωση δεν θα αποδεχτούν υποχρεωτική καταβολή εισφορών για τα Ταμεία Προνοίας. Ο Γενικός Διευθυντής της ΟΕΒ Μιχάλης Αντωνίου τόνισε ότι θα αναμένουν περισσότερες λεπτομέρειες της προσεχείς μέρες για τη μεταρρύθμιση, ενώ εξέφρασε ορισμένους προβληματισμούς για τη χρηματοδότηση του Ταμείου μετά τις αυξήσεις και τις άλλες παροχές που ανακοινώθηκαν. Οι συνταξιούχοι θα πρέπει να επιδείξουν υπομονή σημείωσε, καθώς υπάρχει ακόμα αρκετός δρόμος να διανύσουμε μέχρι να υπάρξει κατάληξη.

ΠτΔ: Δικαιοσύνη, επάρκεια και ασφάλεια

Η συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση στοχεύει σε περισσότερη δικαιοσύνη, επάρκεια και ασφάλεια για κάθε γενιά, είπε σε οπτικογραφημένο μήνυμα ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Νίκος Χριστοδουλίδης την Τετάρτη. Πρόσθεσε ότι πρόκειται «για τη μεγαλύτερη και πιο ουσιαστική μεταρρύθμιση στο Συνταξιοδοτικό από το 1980». «Το μήνυμά μας σε κάθε συνταξιούχο, σε κάθε εργαζόμενο, σε κάθε νέο και νέα είναι ξεκάθαρο: Αυτή η Μεταρρύθμιση γίνεται για εσάς», σημειώνει ακόμη ο Προέδρος. Γίνεται για τον συνταξιούχο που αξίζει καλύτερη ποιότητα ζωής, για τον εργαζόμενο που θέλει να διασφαλίσει το μέλλον του, για τη μητέρα που διέκοψε την εργασία της για να μεγαλώσει τα παιδιά της, για τον συμπολίτη μας με αναπηρία που δεν είχε ίσες ευκαιρίες ασφαλιστικής συμμετοχής, για τους νέους που σπουδάζουν και ετοιμάζονται να μπουν στην αγορά εργασίας, και για τις επόμενες γενιές που χρειάζονται ένα ασφαλές Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων, είπε ακόμη.