Η επίσκεψη του Προέδρου Νίκου Χριστοδουλίδη στην Αστάνα – η πρώτη Κύπριου Προέδρου στο Καζακστάν – σηματοδοτεί «μια νέα εποχή στις σχέσεις των δύο χωρών» και «διεύρυνση του διπλωματικού αποτυπώματος της Κυπριακής Δημοκρατίας σε μια περιοχή αυξημένου ενδιαφέροντος», σύμφωνα με διπλωματική πηγή με την οποία μίλησε ο «Φιλελεύθερος».
«Έχει διαμορφωθεί μια ατζέντα με το Καζακστάν και προσβλέπουμε στη συνέχισή της κατά τρόπο που να υπηρετεί αμοιβαία συμφέροντα», σημείωσε η ίδια πηγή, επισημαίνοντας ότι το άνοιγμα των πρεσβειών, η εγκαθίδρυση απευθείας αεροπορικής σύνδεσης Λάρνακα–Αστάνα και η επίσκεψη με την απονομή διάκρισης στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας «συνιστούν ένδειξη της ενδυνάμωσης των σχέσεων των δύο χωρών».
Κυπριακό: Ρητή δέσμευση με βάρος ΟΗΕ
Στο πολιτικό πεδίο, αυτό που κρατά η Λευκωσία είναι η ρητή αναφορά του Προέδρου Τοκάγιεφ στο Κυπριακό κατά τις συνομιλίες, δηλώνοντας ότι το Καζακστάν σέβεται την ανεξαρτησία, την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα της Κυπριακής Δημοκρατίας και επικαλούμενος ρητά τον Χάρτη και τα Ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών.
Διπλωματικές πηγές υπογραμμίζουν την ιδιαίτερη βαρύτητα της τοποθέτησης: ο Τοκάγιεφ υπηρέτησε σε υψηλή θέση ως στέλεχος των Ηνωμένων Εθνών, και η επίκληση του Χάρτη και των Ψηφισμάτων ΟΗΕ από τον ίδιο δεν είναι τυπική διπλωματική γλώσσα – είναι διατύπωση με βάρος και περιεχόμενο.
Οικονομική ατζέντα: Οδικός χάρτης, επενδύσεις και logistics
Στο οικονομικό πεδίο, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, ο Τοκάγιεφ πρότεινε κατά τις διευρυμένες συνομιλίες την ανάπτυξη οδικού χάρτη για την οικονομική συνεργασία των δύο χωρών, με το follow-up να αναλαμβάνουν οι υπουργοί Εξωτερικών. Στο επίκεντρο της ατζέντας τέθηκαν ψηφιοποίηση και χρηματοοικονομικές υπηρεσίες, αλλά και η σύναψη συμφωνίας προστασίας επενδύσεων – στη γραμμή αντίστοιχων συμφωνιών που η Κύπρος διατηρεί με άλλες χώρες.
Ο Καζάκος Πρόεδρος έκανε ειδική αναφορά στον ρόλο της Κύπρου ως κόμβου logistics για τη νοτιοανατολική Μεσόγειο και εξέφρασε την επιδίωξη η χώρα να αναδειχθεί σε πύλη για την ευρύτερη περιοχή. Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η πρόταση για συμμετοχή της Κύπρου στο έργο του Διακασπιακού Διαδρόμου (Trans-Caspian Corridor), που θα σύνδεε τις χερσαίες υποδομές του Καζακστάν με τις ναυτιλιακές δυνατότητες της Κύπρου, δημιουργώντας ένα πολυτροπικό δίκτυο από την Κεντρική Ασία ώς τη Μεσόγειο.
Χριστοδουλίδης: «Κοινή αποφασιστικότητα για εμβάθυνση»
Στη δήλωσή του μετά τις συνομιλίες, ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης εξέφρασε εκτίμηση για «τη θέση αρχών του Καζακστάν στο Κυπριακό και τη συνεπή υποστήριξή του στην κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα της Κυπριακής Δημοκρατίας», επαναλαμβάνοντας την ετοιμότητά του για επανέναρξη διαπραγματεύσεων «βάσει του συμφωνημένου πλαισίου των Ηνωμένων Εθνών και των σχετικών ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας».
«Αλλά το πιο σημαντικό, μια επίσκεψη που αντικατοπτρίζει την κοινή μας αποφασιστικότητα να ενισχύσουμε περαιτέρω τους δεσμούς μας και να εμβαθύνουμε τη συνεργασία μας σε τομείς κοινού ενδιαφέροντος», είπε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, τονίζοντας ότι με τον ομόλογό του επιβεβαίωσαν «ισχυρή πολιτική βούληση» και ότι «οι σχέσεις συνεχίζουν να δυναμώνουν πολιτικά, οικονομικά και στρατηγικά».
Ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης εγκαινίασε επίσης την Πρεσβεία της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Αστάνα, η οποία λειτουργεί παράλληλα με την Πρεσβεία του Καζακστάν που άνοιξε στη Λευκωσία το 2025. Στο πλαίσιο της κυπριακής Προεδρίας στο Συμβούλιο της ΕΕ, τόνισε παράλληλα ότι η Κύπρος υποστηρίζει σθεναρά την ενίσχυση της στρατηγικής σχέσης ΕΕ–Καζακστάν σε τομείς όπως η ενέργεια, η συνδεσιμότητα, ο ψηφιακός μετασχηματισμός και οι κρίσιμες πρώτες ύλες. Αναχωρώντας από την Αστάνα, δήλωσε ότι αποχωρεί «με έντονο αίσθημα αισιοδοξίας».
Τοκάγιεφ: «Ιστορικό γεγονός» η επίσκεψη
Ο Πρόεδρος Τοκάγιεφ χαρακτήρισε την επίσκεψη «ιστορικό γεγονός που θα αναβαθμίσει τις διμερείς σχέσεις», ευχαριστώντας τον Πρόεδρο Χριστοδουλίδη που αποδέχθηκε την πρόσκλησή του. Υπενθύμισε ότι πριν από επτά χρόνια ο Κύπριος Πρόεδρος είχε επισκεφθεί την Αστάνα ως υπουργός Εξωτερικών, είχε δε δηλώσει τότε ότι η Κυπριακή Δημοκρατία ήταν έτοιμη να προωθήσει τα συμφέροντα του Καζακστάν εντός της ΕΕ.
Ο Καζάκος Πρόεδρος πρότεινε επίσης τη σύσταση διακυβερνητικής επιτροπής και επιχειρηματικού συμβουλίου, ενώ κάλεσε τους Κύπριους επιχειρηματίες να επωφεληθούν από το πρόγραμμα «χρυσής βίζας» (Altyn visa).
Παράλληλα, υπογράφηκαν Μνημόνια Συνεργασίας σε τριτοβάθμια εκπαίδευση, επιστημονική έρευνα, πολιτισμό, αθλητισμό, καινοτομία, ψηφιακή διακυβέρνηση και τεχνολογίες πληροφοριών. Η μετάβαση στην Αστάνα έγινε με την πρώτη απευθείας πτήση από τη Λάρνακα – γεγονός που ο Τοκάγιεφ χαρακτήρισε «ιδιαίτερα συμβολικό» – ενώ ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης παρασημοφορήθηκε με το κρατικό παράσημο Τάγμα της Φιλίας.
