Συζήτηση για τον αντίκτυπο της τουρκικής εισβολής του 1974 στις γυναίκες και τα κορίτσια της Κύπρου, τα εγκλήματα που διαπράχθηκαν από τις τουρκικές δυνάμεις και τις συνέπειες για την ισότητα των φύλων πραγματοποιήθηκε την Τρίτη στην Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στο Στρασβούργο.
Σημειώνεται ότι την Τετάρτη αναμένεται να τεθεί ενώπιον της Ολομέλειας σχετικό Ψήφισμα, με εισηγήτρια την Ευρωβουλεύτρια της Νέας Δημοκρατίας, Ελεονώρα Μελέτη.
Κατά την παρέμβασή της, η κα. Μελέτη ανέφερε ότι το Ψήφισμα αφορά «την ιστορία πίσω από το Ψήφισμα», δηλαδή τις γυναίκες και τα κορίτσια της Κύπρου που υπέστησαν βία, κακοποίηση και ταπείνωση κατά την τουρκική εισβολή του 1974.
Η εισηγήτρια αναφέρθηκε σε γυναίκες που συναντήθηκαν με αντιπροσωπεία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου κατά την αποστολή στην Κύπρο πριν από έναν χρόνο και οι οποίες μίλησαν για πρώτη φορά ύστερα από δεκαετίες για όσα βίωσαν.
Η κα. Μελέτη είπε ότι πολλές από τις γυναίκες αυτές δεν είχαν μιλήσει προηγουμένως λόγω ντροπής ή φόβου, επισημαίνοντας ότι οι συνέπειες συνεχίστηκαν, όπως ανέφερε, μέσα από το στίγμα, την απομόνωση, την περιθωριοποίηση και τη μοναξιά.
Η Ευρωβουλεύτρια σημείωσε ότι οι γυναίκες που κατέθεσαν τις μαρτυρίες τους μίλησαν και εκ μέρους όσων δεν θα μιλήσουν ποτέ δημόσια. Όπως ανέφερε, κατά την αποστολή στην Κύπρο δόθηκε υπόσχεση ότι οι εμπειρίες και ο πόνος τους θα ακουστούν.
Η κα. Μελέτη ζήτησε την αναγνώριση των θυμάτων ως θυμάτων εγκλημάτων πολέμου, καθώς και την αναγνώριση του βιασμού ως όπλου πολέμου. Παράλληλα, αναφέρθηκε στην ανάγκη αποζημιώσεων προς τα θύματα και στη διατήρηση της μνήμης των γεγονότων.
Από την πλευρά των Σοσιαλιστών και Δημοκρατών, η Ευρωβουλεύτρια Τσετσίλια Στράντα ανέφερε ότι το 1974 αποτέλεσε χρονιά πρωτοφανούς βίας για τον κυπριακό πληθυσμό, κάνοντας λόγο για σφαγές, τρόμο και χρήση του βιασμού ως όπλου πολέμου κατά γυναικών και κοριτσιών.
Η κα. Στράντα είπε ότι οι τουρκικές δυνάμεις διέπραξαν ομαδικούς βιασμούς και αναφέρθηκε σε θύματα ηλικίας από 12 έως 70 ετών. Πρόσθεσε πως και η ΕΟΚΑ β΄ επίσης διέπραξε βιασμούς και δεν τιμωρήθηκαν οι ένοχοι.
Η Ευρωβουλεύτρια των Σοσιαλιστών και Δημοκρατών υπογράμμισε ότι τα γεγονότα του 1974 στην Κύπρο δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται μεμονωμένα, αλλά ως μέρος ενός ευρύτερου κύκλου χρήσης του βιασμού ως όπλου πολέμου σε ένοπλες συγκρούσεις.
Η κα. Στράντα ανέφερε ότι η αντιμετώπιση της έμφυλης βίας σε συνθήκες πολέμου απαιτεί δικαιοσύνη και ουσιαστική στήριξη των θυμάτων. Έκανε επίσης αναφορά στα σημερινά θύματα βιασμού στην Ουκρανία και στην Παλαιστίνη, τα οποία ζητούν δικαιοσύνη και βοήθεια.
Κλείνοντας, η κα. Στράντα δήλωσε ότι η ατιμωρησία για τον βιασμό οδηγεί σε περισσότερους βιασμούς και ζήτησε δικαιοσύνη για όσα συνέβησαν στην Κύπρο το 1974, αλλά και για αντίστοιχα εγκλήματα που διαπράττονται σήμερα.
Εκ μέρους της πολιτικής ομάδας «Πατριώτες για την Ευρώπη», η Ευρωβουλεύτρια Αφροδίτη Λατινοπούλου ανέφερε ότι τα γεγονότα του καλοκαιριού του 1974 στην Κύπρο παραμένουν έντονα στη μνήμη, κάνοντας λόγο για ανθρώπους που έχασαν τα σπίτια τους, τραυματίστηκαν ή δέχθηκαν βίαιες επιθέσεις.
Η κα. Λατινοπούλου σημείωσε ότι τον Ιούλιο του 2026 συμπληρώνονται 52 χρόνια από την τουρκική εισβολή στην Κύπρο και αναφέρθηκε σε βιασμούς γυναικών, δολοφονίες ανδρών και αγνοούμενους, για τους οποίους οικογένειες εξακολουθούν να περιμένουν απαντήσεις.
Η Ευρωβουλεύτρια ανέφερε ότι γυναίκες, μητέρες και κορίτσια βιάστηκαν και βασανίστηκαν από Τούρκους στρατιώτες, ενώ κατηγόρησε την Τουρκία ότι συνεχίζει να επιτίθεται στην Ελλάδα, στην Κύπρο και στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η κα. Λατινοπούλου επέκρινε τη στάση απέναντι στην Τουρκία, υποστηρίζοντας ότι, σε άλλες περιπτώσεις, η ΕΕ πράττει και λέει «το σωστό», ενώ όταν πρόκειται για την Τουρκία «κάνει τα στραβά μάτια».
Κλείνοντας, αναφέρθηκε στην Κερύνεια, στην Αμμόχωστο, στη Μόρφου, στην Καρπασία και στον Καραβά, λέγοντας ότι η γη αυτή εξακολουθεί να κρατείται όμηρη από τους Τούρκους εισβολείς.
Ο Ευρωβουλευτής του ΕΛΑΜ, Γεάδης Γεάδη, εκπροσωπώντας την πολιτική ομάδα των Ευρωπαίων Συντηρητικών και Μεταρρυθμιστών, ανέφερε ότι η συζήτηση αφορά ένα έγκλημα πολέμου που έμεινε ξεχασμένο, τους βιασμούς, σημείωσε και τη σεξουαλική βία που υπέστησαν οι γυναίκες και τα κορίτσια της Κύπρου κατά την τουρκική εισβολή του 1974.
Ο κ. Γεάδη σημείωσε ότι, 52 χρόνια μετά, σε κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, «ο πόνος εξακολουθεί να είναι έντονος», προσθέτοντας ότι το δράμα παραμένει νωπό στη μνήμη και ότι η κατοχή συνεχίζεται.
Ο Ευρωβουλευτής επέκρινε τις αναφορές της Κάγια Κάλας και της Μάρτα Κος που χαρακτήρισαν την Τουρκία ως «βασικό στρατηγικό εταίρο», χαρακτηρίζοντας τη θέση αυτή προσβλητική για τις γυναίκες της Κύπρου και αντίθετη, όπως είπε, με τις αξίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ο κ. Γεάδης ανέφερε ότι οι γυναίκες της Κύπρου αξίζουν λογοδοσία και δικαιοσύνη και δεν θα έπρεπε να υπόκεινται σε υποκρισία.
Η Ευρωβουλεύτρια του Renew, Τζάνα Τουμ, υπογράμμισε ότι τα δεινά των γυναικών της Κύπρου μετά την τουρκική εισβολή του 1974 και οι διαρκείς συνέπειές τους δεν πρέπει να ξεχαστούν.
Η κα. Τουμ ανέφερε ότι οι γυναίκες αυτές δέχθηκαν επίθεση «για τον απλό λόγο ότι ήταν γυναίκες» και ότι η βία σε βάρος τους χρησιμοποιήθηκε ως μέσο αποθάρρυνσης και ηθικής κατάρρευσης του πληθυσμού, καθώς και για την επίτευξη στρατιωτικού στόχου.
Η Ευρωβουλεύτρια τόνισε την ανάγκη δημόσιας αναγνώρισης της βλάβης που υπέστησαν οι γυναίκες της Κύπρου, καθώς και την ανάγκη για καλύτερο σύστημα στήριξης, το οποίο θα μπορεί να βοηθήσει τις γυναίκες να αντιμετωπίσουν το τραύμα.
Παράλληλα, σημείωσε ότι πρέπει να συνεχιστεί η στήριξη προς μία μόνιμη λύση για την Κύπρο. Επισήμανε επίσης ότι η σεξουαλική βία που συνδέεται με συγκρούσεις εξακολουθεί να χρησιμοποιείται ως εργαλείο πολέμου και σήμερα, σε άλλες συγκρούσεις.
Η Ευρωβουλεύτρια των Πρασίνων, Ιζαμπέλα Λόβιν, ανέφερε ότι οι εμπειρίες των γυναικών στον πόλεμο συχνά παραμένουν ξεχασμένες ή αποσιωπημένες, επικαλούμενη τη Λευκορωσίδα νομπελίστρια Σβετλάνα Αλεξίεβιτς.
Η κα. Λόβιν χαρακτήρισε τη σεξουαλική βία ένα από τα πιο καταστροφικά όπλα πολέμου, σημειώνοντας ότι μπορεί να πλήξει όχι μόνο τις ζωές των θυμάτων, αλλά και ολόκληρες κοινότητες.
Η Ευρωβουλεύτρια υπογράμμισε ότι το στίγμα οδηγεί πολλές γυναίκες και κορίτσια σε απομόνωση, χωρίς θεραπεία και χωρίς δυνατότητα να μιλήσουν, με αποτέλεσμα να κουβαλούν τα τραύματα για δεκαετίες.
Αναφερόμενη στην Κύπρο, είπε ότι τα γεγονότα του 1974 εντάσσονται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο χρήσης της σεξουαλικής βίας σε συγκρούσεις. Σημείωσε ότι σήμερα περισσότερες από μισό δισεκατομμύριο γυναίκες και κορίτσια ζουν σε ζώνες συγκρούσεων, όπου, όπως ανέφερε, τα σώματά τους χρησιμοποιούνται ως στόχοι.
Η κα. Λόβιν αναφέρθηκε επίσης σε συγκρούσεις στο Κονγκό, στη Γάζα, στην Ουκρανία και στο Σουδάν, επισημαίνοντας ότι η σεξουαλική βία που συνδέεται με πολέμους και συγκρούσεις βρίσκεται σε άνοδο.
Ο Ευρωβουλευτής του ΑΚΕΛ και της πολιτικής ομάδας της Αριστεράς, Γιώργος Γεωργίου, τόνισε ότι οι έμφυλες συνέπειες του πολέμου, τις οποίες χαρακτήρισε μία από τις πιο ανατριχιαστικές πτυχές του, συχνά αποκρύβονται.
Ο κ. Γεωργίου ανέφερε ότι οι τουρκικές ένοπλες δυνάμεις το 1974 στην Κύπρο άσκησαν, όπως είπε, συστηματικά και οργανωμένα σεξουαλική βία σε βάρος Ελληνοκύπριων γυναικών, αλλά και ανδρών, κάθε ηλικίας.
Ο Ευρωβουλευτής έκανε λόγο για στυγερό έγκλημα για το οποίο η Τουρκία παραμένει ατιμώρητη. Πρόσθεσε, ωστόσο, ότι βαρβαρότητες διαπράχθηκαν και από ελληνοκυπριακές παραστρατιωτικές ομάδες σε βάρος Τουρκοκύπριων γυναικών.
«Ο βιασμός δεν έχει χρώμα, φυλή και θρησκεία», ανέφερε ο κ. Γεωργίου, σημειώνοντας ότι τα τραύματα δύσκολα επουλώνονται και ότι, τώρα που αρχίζουν να ομολογούνται, μπορούν να λειτουργήσουν λυτρωτικά.
Υπογράμμισε ότι η Κύπρος και η Ευρωπαϊκή Ένωση έχουν υποχρέωση να διασφαλίσουν την αξιοπρέπεια, τα δικαιώματα και την ιστορική μνήμη όλων των γυναικών της Κύπρου που υπέστησαν σεξουαλική βία και απάνθρωπη συμπεριφορά.
Ανέφερε επίσης ότι ο κοινός πόνος πρέπει να γίνει κινητήρια δύναμη για τη δικοινοτική συνεργασία και την ειρήνη στην Κύπρο.
Η Ευρωβουλεύτρια της πολιτικής ομάδας «Ευρώπη των Κυρίαρχων Εθνών», Ιρμχίλντ Μπόντορφ, εξέφρασε επιφυλάξεις για το Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με τη βία που ασκήθηκε από τις τουρκικές ένοπλες δυνάμεις σε βάρος γυναικών και κοριτσιών το 1974. Όπως είπε, χωρίς να υποβαθμίζεται ο πόνος ή τα δεινά, πρόκειται, κατά την ίδια, για προσπάθεια να προσεγγιστεί η συνεχιζόμενη σύγκρουση μέσα από «έμφυλο πρίσμα».
Ο Ευρωβουλευτής του ΔΗΚΟ και των Σοσιαλιστών και Δημοκρατών, Κώστας Μαυρίδης, ανέφερε ότι η χρήση του όρου «σύγκρουση» για την Κύπρο είναι λανθασμένη.
Υπογράμμισε ότι στην Κύπρο δεν υπάρχει σύγκρουση μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας ούτε σύγκρουση μεταξύ των δύο κοινοτήτων. Πρόκειται, σημείωσε, για εισβολή της Τουρκίας κατά της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Ο Ευρωβουλευτής σημείωσε επίσης ότι πρόκειται για συνεχιζόμενη κατοχή εδάφους της Ευρωπαϊκής Ένωσης από την Τουρκία στην Κύπρο.
ΚΥΠΕ
