Η σαφής άρνηση του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν να προχωρήσει σε κίνηση που θα βοηθούσε στο Κυπριακό, απαιτώντας την εκ των προτέρων ικανοποίηση των δικών του απαιτήσεων, φέρνει, όπως ήταν φυσιολογικό, ανατροπή στον μέχρι τώρα σχεδιασμό για σύγκληση άτυπης πενταμερούς. Το σκηνικό πάντως θα ξεκαθαρίσει όταν ολοκληρώσει τις επαφές της η Ολγκίν, η οποία δεν αποκλείεται να αναζητά κάτι από το οποίο να πιαστεί, προκειμένου να πείσει τον Γενικό Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών να συγκαλέσει συνάντηση 5+1 ακόμα και εντός καλοκαιριού.
Οι πληροφορίες από την Αθήνα, σύμφωνα με τις οποίες δεν αναμένεται να συγκληθεί πενταμερής διάσκεψη για το Κυπριακό μέσα στο καλοκαίρι, αποτελούν ουσιαστικά μια απολύτως φυσιολογική εκτίμηση για το τι προέκυψε από τη συνάντηση Ερντογάν-Φιντάν με τους επικεφαλής των θεσμών της ΕΕ. Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, η Άγκυρα δείχνει να επιμένει στις θέσεις της, χωρίς ενδείξεις μεταβολής στη στάση της.
Θα περιμένει να δει και την Ολγκίν
Στη Λευκωσία ο Πρόεδρος Νίκος Χριστοδουλίδης δεν βιάζεται να προεξοφλήσει τη μη πραγματοποίηση συνάντησης 5+1 εντός του καλοκαιριού, καθώς θέλει πρώτα να ακούσει όσα θα έχει να του μεταφέρει η Μαρία Άνχελα Ολγκίν. Η προσωπική απεσταλμένη προγραμματίζει τουρνέ στις Βρυξέλλες και σε άλλες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, πέραν από την κάθοδό της στο νησί.
Όπως σημείωναν διπλωματικές πηγές με τις οποίες μίλησε το philenews, δεν αποκλείεται η Ολγκίν να αναζητά κάτι από το οποίο να πιαστεί, ώστε να μπορέσει να πείσει τον ΓΓ ΟΗΕ να συγκαλέσει την άτυπη πολυμερή. Η ίδια πηγή υπογράμμισε πως, σε κάθε περίπτωση, εκείνο που έχει σημασία είναι να έχουν ωριμάσει οι συνθήκες, ώστε η 5+1 να δώσει αποτέλεσμα όταν πραγματοποιηθεί.
Και ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης, στις δηλώσεις του, σημείωσε πως «είναι πολύ νωρίς, και το πότε θα πραγματοποιηθεί εξαρτάται από τα αποτελέσματα, γιατί θέλουμε η διευρυμένη διάσκεψη να γίνει όταν θα έχουμε θετικά αποτελέσματα. Επικεντρωνόμαστε αυτή τη στιγμή στη δημιουργία των θετικών αποτελεσμάτων και, αναλόγως των εξελίξεων, θα καθοριστεί και η ημερομηνία».
Θα φανεί στην πράξη
Παρά την αρνητική εντύπωση που δημιουργούν οι πληροφορίες από την Άγκυρα για τη στάση Ερντογάν, ο Χριστοδουλίδης δεν μιλά για αδιέξοδο. Σχολιάζοντας τη συνάντηση των προέδρων του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με τον Πρόεδρο της Τουρκίας, είπε ότι «θα το δούμε πολύ σύντομα στην πράξη», αν υπήρξαν θετικά αποτελέσματα.
Ο ίδιος εμφανίστηκε ικανοποιημένος από τη στάση που τήρησε η ευρωπαϊκή πλευρά. Ευχαρίστησε τον Αντόνιο Κόστα και την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, γιατί με δική τους πρωτοβουλία τον πήραν νωρίς το πρωί, για να τον ενημερώσουν για όσα συζητήθηκαν στο δείπνο.
Όπως ανέφερε, είναι σημαντικό ότι μεταφέρθηκαν «αυτά ακριβώς που είχαμε συμφωνήσει», δηλαδή οι κοινές θέσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Κυπριακής Δημοκρατίας, σε σχέση με το πώς μπορούν να υπάρξουν θετικές εξελίξεις στα ευρωτουρκικά. Όπως σημείωσε, «το να δούμε θετικές εξελίξεις στα ευρωτουρκικά προϋποθέτει να εκπληρώσει η Τουρκία τις υποχρεώσεις της, και μία βασική προϋπόθεση εξ αυτών είναι να δούμε ουσιαστικές εξελίξεις στο Κυπριακό».
Άκουγε χωρίς να δεσμεύεται
Από την ενημέρωση της Λευκωσίας – και για την οποία το philenews έλαβε γνώση – ο Ερντογάν άκουσε όσα είχαν να του πουν οι συνομιλητές του σε σχέση με το Κυπριακό και τα ευρωτουρκικά, χωρίς ωστόσο να τοποθετείται.
Ο Τούρκος Πρόεδρος φαίνεται να ξεκαθάρισε στους υψηλόβαθμους προσκεκλημένους του πως πρώτα θα πρέπει να υπάρξουν απτά δείγματα γραφής από πλευράς Βρυξελλών, ώστε στη συνέχεια να υπάρξουν βήματα στο Κυπριακό.
Στη συνέχεια, παρέδωσε τη σκυτάλη στον Υπουργό Εξωτερικών του, γιατί, όπως τους είπε, είναι κουρασμένος από τις εξοντωτικές επαφές που είχε με ηγέτες κρατών στο περιθώριο της συνόδου του ΝΑΤΟ, που πραγματοποιήθηκε στην Άγκυρα.
Την ερχόμενη Δευτέρα ο Πρόεδρος Νίκος Χριστοδουλίδης θα συζητήσει και διά ζώσης με την Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, τόσο για τα αποτελέσματα της επίσκεψης στην Άγκυρα, όσο και για τις κινήσεις που θα μπορούσαν να γίνουν στον άξονα του Κυπριακού.
Στις Βρυξέλλες θα βρεθεί τις αμέσως επόμενες ημέρες και η Μαρία Άνχελα Ολγκίν, για να συζητήσει πώς η ΕΕ μπορεί να συμβάλει στις προσπάθειες για το Κυπριακό και τη σύγκληση άτυπης πενταμερούς. Η προσωπική απεσταλμένη αναμένεται να συναντήσει τον Κόστα και τη φον ντερ Λάιεν, πριν έρθει στη Λευκωσία για νέο κύκλο επαφών.
Θα πρέπει να σημειωθεί ότι η Ολγκίν είχε τροποποιήσει το αρχικό της πρόγραμμα, προκειμένου να πάει στις Βρυξέλλες μετά τη συνάντηση της Άγκυρας, προφανώς ελπίζοντας ότι θα προκύψει κάτι θετικό από τη συνάντηση των τριών προέδρων.
Το τι θα συζητήσει και τι θα ζητήσει η Ολγκίν από τον Κόστα και τη φον ντερ Λάιεν είναι ένα ακόμα ζήτημα που μπαίνει στο παζλ του Κυπριακού. Στις επαφές της το προηγούμενο διάστημα, έδειξε να ευνοεί την ικανοποίηση κάποιων τουρκικών αιτημάτων, ώστε η Άγκυρα να είναι πιο θετική στο Κυπριακό. Ωστόσο, με τη συνολική προσέγγισή της, έδειξε να μην έχει ξεκάθαρη εικόνα ως προς τον τρόπο λειτουργίας της ΕΕ και το πώς αυτή λαμβάνει τις αποφάσεις της.
Μετέφεραν την κοινή γραμμή
Ο Κυβερνητικός Εκπρόσωπος, Κωνσταντίνος Λετυμπιώτης, αναφέρθηκε εκ νέου στα μηνύματα που θα μετέφεραν οι επικεφαλής των δύο θεσμών, όπως είχε προηγηθεί σχετική συνεννόηση με τον Πρόεδρο Χριστοδουλίδη: «η θέση που με σαφήνεια έχει επικοινωνηθεί από πλευράς Ευρωπαϊκής Επιτροπής και Ευρωπαϊκού Συμβουλίου είναι ότι τα ζητήματα τα οποία αφορούν, ενδιαφέρουν και επιθυμεί η Τουρκία να δει πρόοδο στις σχέσεις της με την Ευρωπαϊκή Ένωση, σχετίζονται άμεσα με την πρόοδο στο Κυπριακό».
Είπε επίσης ότι «αυτό διαφαίνεται και μέσα από τις δηλώσεις των ίδιων των Τούρκων αξιωματούχων, το ενδιαφέρον που η Τουρκία επιδεικνύει στις σχέσεις Ευρωπαϊκής Ένωσης – Τουρκίας», προσθέτοντας ότι, για να υπάρξει πρόοδος σε αυτά τα ζητήματα που θέτει η Τουρκία, πρέπει να επιδειχθεί η εποικοδομητική και αποφασιστική βούληση της Τουρκίας προς την πρόοδο στο Κυπριακό. «Αυτή είναι η θέση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αυτή είναι η θέση που επικοινωνούμε. Αυτή είναι η θέση που τα είκοσι επτά κράτη-μέλη και, βεβαίως, οι θεσμοί της Ευρωπαϊκής Ένωσης επικοινωνούν και στηρίζουν από την πρώτη στιγμή», πρόσθεσε.
Σε ερώτηση για την ανταπόκριση του Τούρκου Προέδρου και του υπουργού Εξωτερικών της Τουρκίας, ο κ. Λετυμπιώτης είπε ότι «αυτό το οποίο έχει καταστεί κατανοητό, μέσα από την επαφή και την επικοινωνία, είναι ότι θα συνεχιστεί αυτή η επαφή της Ευρωπαϊκής Ένωσης με την Τουρκία σε όλα τα επίπεδα».
Πρόσθεσε πως η Τουρκία δείχνει να ενδιαφέρεται για πρόοδο σε σημεία τα οποία, όπως είπε, είναι πολύ γνωστό ποια κεφάλαια αφορούν. Σημείωσε ότι «μέσα από τη σαφήνεια των μηνυμάτων, τόσο της συνάντησης της προηγούμενης εβδομάδας της Ύπατης Εκπροσώπου και των δύο Επιτρόπων, όσο περισσότερο του Προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, της Προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, των συμπερασμάτων του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, των ανακοινώσεων και της κοινής επιστολής της Προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και του Προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, αυτό το μήνυμα έχει πλέον καταστεί σαφές με απόλυτη ευκρίνεια».
