Ο Αντόνιο Γκουτέρες δεν έχει «άγνοια κινδύνου» και ξέρει πολύ καλά πού στέκονται τα πράγματα στο Κυπριακό. Είναι, ωστόσο, αποφασισμένος με την ολοκλήρωση των επαφών του στο νησί, την ερχόμενη Τετάρτη, να υπάρξουν παραδοτέα τα οποία και θα ανακοινώσει.
Όπως είναι σε θέση να γνωρίζει ο Φιλελεύθερος από πηγές που έχουν γνώση των διαμειφθέντων στο παρασκήνιο, ο στόχος του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών είναι να πάνε σ’ ένα πλαίσιο «Γκουτέρες συν». Κάτι δηλαδή πιο πέρα από το πλαίσιο που ο ίδιος ο ΓΓ έθεσε ενώπιον των δύο πλευρών πριν από εννέα χρόνια στο Κραν Μοντανά.
Μεγαλύτερη ευκρίνεια ως προς τις προθέσεις του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών, όσο και ως προς τις προοπτικές επιτυχίας της αποστολής του, θα διαφανούν την ερχόμενη Δευτέρα.
Η Μαρία Άνχελα Ολγκίν θα έρθει στη Λευκωσία για να προετοιμάσει την κάθοδο Γκουτέρες. Σύμφωνα με πληροφορίες μας την ερχόμενη Δευτέρα το πρωί η προσωπική απεσταλμένη του ΓΓ ΟΗΕ θα βρεθεί στο Προεδρικό Μέγαρο όπου θα έχει συνάντηση με τον Πρόεδρο, Νίκο Χριστοδουλίδη.
Η συνάντηση Χριστοδουλίδη – Ολγκίν έχει τη σημασία της, καθώς θα διαφανούν:
- Πρώτον, εάν έχει εξασφαλίσει θετική ανταπόκριση από την Τουρκία, η οποία θα δώσει ώθηση στον Γκουτέρες για να προχωρήσει σε μια άτυπη πολυμερή διάσκεψη.
- Δεύτερον, θα διαφανεί για το ζητούμενο της αποστολής ΓΓ ΟΗΕ στο νησί. Στο βαθμό που η ίδια η απεσταλμένη του γνωρίζει επαρκώς τις προθέσεις του Αντόνιο Γκουτέρες.
Από τη συζήτηση στο Εθνικό Συμβούλιο αυτό που προκύπτει -σύμφωνα με τις πληροφορίες που έχει συγκεντρώσει ο Φιλελεύθερος- είναι πως ο Πρόεδρος, Νίκος Χριστοδουλίδης, πάει στις συναντήσεις με ΓΓ ΟΗΕ με όλα τα ενδεχόμενα ανοιχτά. Την ίδια ώρα ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας κατέστησε σαφές, ενώπιον των πολιτικών αρχηγών, πως δεν προτίθεται να δεχτεί οτιδήποτε που ξεφεύγει από τις αρχές πάνω στις οποίες εδράζονται οι διαχρονικές θέσεις της ελληνοκυπριακής πλευράς.
Ένας από τους πρώτους στόχους που έχει θέση ο Ν. Χριστοδουλίδης και τον οποίο έχει διατυπώσει με σαφήνεια κατά τις επαφές του με τα Ηνωμένα Έθνη, αλλά και δημοσίως με σειρά δηλώσεών του, ενώ το επανέλαβε και χθες στο Εθνικό Συμβούλιο, είναι πως πρώτος του στόχος παραμένει η επιβεβαίωση των συγκλίσεων και η συνέχιση των συνομιλιών στο Κυπριακό από το σημείο που είχαν διακοπεί.
Στη Λευκωσία είναι αρκούντως ξεκάθαρο το ότι ο Γενικός Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών δεν θα θελήσει να οδηγήσει το Κυπριακό σε μια νέα διεθνή διάσκεψη εάν δεν είναι σαφές πως σ’ αυτήν θα υπάρξει αποτέλεσμα. Την ίδια ώρα για την ίδια τη Λευκωσία παραμένει στόχος της η σύγκληση μιας διάσκεψης για επανέναρξη διαπραγματεύσεων.
Τι μπορεί να πάρει η Άγκυρα
Τόσο τα Ηνωμένα Έθνη, όσο και η Ευρωπαϊκή Ένωση εκτιμούν ότι μπορεί να υπάρξει πρόοδος σε Κυπριακό, αλλά και σε κάποια θέματα της ευρωτουρκικής ατζέντας. Σύμφωνα με πληροφορίες μας ένα κεφάλαιο στα ευρωτουρκικά που μπορούν να προκύψουν θετικά βήματα είναι στην κατεύθυνση της τελωνειακής ένωσης μέσω αναβάθμισης.
Ωστόσο, η Ευρωπαϊκή Ένωση κατά τη συνάντηση των Αντόνιο Κόστα και Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν με τον Χακάν Φιντάν, κατέστησε σαφές ότι για να υπάρξει πρόοδος στα ευρωτουρκικά πρέπει πρώτα να προηγηθεί πρόοδος στο Κυπριακό.
Όμως, η Άγκυρα δείχνει με συγκεκριμένες κινήσεις, όπως η έκδοση NAVTEX, ότι περισσότερο θέλει ένταση παρά να διευκολύνει τον Γενικό Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών σ’ αυτή του την αποστολή.
Το κοινό ανακοινωθέν
Τη στήριξή τους στις προσπάθειες του Προέδρου της Δημοκρατίας για επανέναρξη των διαπραγματεύσεων προς επίτευξη συνολικής επίλυσης του Κυπριακού εκφράζουν σε κοινό ανακοινωθέν, που εξέδωσαν την Παρασκευή, τα μέλη του Εθνικού Συμβουλίου, μετά την ολοκλήρωση της συνεδρίασης στο Προεδρικό Μέγαρο.
Όπως αναφέρεται, κατά τη διάρκεια της χθεσινής τους συνάντησης με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, Νίκο Χριστοδουλίδη, τα μέλη του Εθνικού Συμβουλίου ενημερώθηκαν για τις τελευταίες εξελίξεις στο Κυπριακό μετά την τελευταία συνεδρίαση του Εθνικού Συμβουλίου στις 22/6/2026.
- «Το Εθνικό Συμβούλιο καλωσορίζει την επίσκεψη του ΓΓ ΟΗΕ στην Κύπρο, γεγονός που αποτελεί έμπρακτη απόδειξη της προσωπικής του προσήλωσης στις προσπάθειες για επίλυση του Κυπριακού. Το Εθνικό Συμβούλιο χαιρετίζει επίσης το διορισμό του κ. Ραφαέλε Φίτο, εκτελεστικού αντιπροέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ως ειδικού απεσταλμένου της ΕΕ για το Κυπριακό», σημειώνεται σχετικά.
- «Σεβόμενοι τις διαχρονικές θέσεις των πολιτικών δυνάμεων, τα μέλη του Εθνικού Συμβουλίου εκφράζουν την στήριξή τους στις προσπάθειες του Προέδρου της Δημοκρατίας για επανέναρξη των διαπραγματεύσεων προς επίτευξη συνολικής επίλυσης του Κυπριακού», καταλήγει το ανακοινωθέν.
Δυσφορία για την… «κοινωνία των πολιτών»
Μία από τις τρεις συναντήσεις που θα έχει ο Γενικός Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών -πέραν εκείνων με τους δύο ηγέτες- θα είναι με την «κοινωνία των πολιτών», οι άλλες δύο είναι με τη Διερευνητική Επιτροπή Αγνοουμένων και τεχνικές επιτροπές. Η κίνηση αυτή του Αντόνιο Γκουτέρες και το γεγονός ότι έχει αποκλείσει τα κόμματα προκαλεί δυσφορία ανάμεσα στις πολιτικές δυνάμεις.
Όπως είμαστε σε θέση να γνωρίζουμε, από πηγές που ξέρουν αρκετά καλά το περιεχόμενο της χθεσινής συνεδρίας του Εθνικού Συμβουλίου, το σύνολο των πολιτικών αρχηγών εξέφρασαν δυσφορία για το γεγονός ότι η πλευρά των Ηνωμένων Εθνών απέκλεισε τα κόμματα.
Φαίνεται πως και κατά την επίσκεψη Γκουτέρες ακολουθήθηκε από πλευράς ΟΗΕ η ίδια συνταγή επαφών όπως και με την περίπτωση Ολγκίν. Από τις τοποθετήσεις των πολιτικών αρχηγών, εντός του Ε.Σ., διαφάνηκε ότι σε συναντήσεις που είχαν με την προσωπική απεσταλμένη του ΓΓ είχαν τονίσει την ανάγκη σε τέτοιες συναντήσεις να συμμετέχουν και τα κόμματα. Υποδεικνύοντας συνάμα και το ρόλο που αυτά παίζουν μέσα στην ίδια την κοινωνία της Κύπρου.
Ευρύτερα, ωστόσο, προκύπτει το ερώτημα γιατί, τόσο στην περίπτωση της επίσκεψης Γκουτέρες, όσο και κατά τις επαφές Ολγκίν στο νησί, σε καμιά περίπτωση δεν προσκλήθηκαν οργανωμένα σύνολα όπως π.χ. η Ένωση Κατεχόμενων Δήμων ή προσφυγικά σωματεία κ.λπ.
Οι τοποθετήσεις των πολιτικών αρχηγών
Στις δηλώσεις τους, μετά τη συνεδρία του Εθνικού Συμβουλίου, οι αρχηγοί των πολιτικών κομμάτων στάθηκαν στη σημασία που έχει η επικείμενη επίσκεψη του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών, αλλά και στη στήριξή τους προς τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας.
Παράλληλα, φρόντισαν να καταθέσουν και δημοσίως τις θέσεις τους ευρύτερα όσον αφορά τις εξελίξεις στο Κυπριακό.
Τη σημασία να διαφυλαχθεί το διαπραγματευτικό πλαίσιο και το κεκτημένο, τόνισε χθες Παρασκευή, σε δηλώσεις της μετά τη συνεδρία του Εθνικού Συμβουλίου, η πρόεδρος του Δημοκρατικού Συναγερμού, Αννίτα Δημητρίου. Μίλησε για «πολύ σημαντικές στιγμές», αναφερόμενη στην επικείμενη επίσκεψη στην Κύπρο του ΓΓ του ΟΗΕ, και διαβεβαίωσε ότι ο ΔΗΣΥ θα λειτουργεί «υποστηρικτικά εκεί και όπου απαιτείται».
Απαντώντας σε ερωτήσεις, είπε ότι δεν είναι θέμα αισιοδοξίας ή απαισιοδοξίας. Είναι πολύ σημαντικό όμως το ότι έχουμε την επίσκεψη του Γενικού Γραμματέα. Γι’ αυτό ελπίζουμε ότι θα έχουμε το αποτέλεσμα το οποίο επιδιώκουμε.
Στην ανάγκη να διαφυλαχθούν οι συγκλίσεις που έχουν επιτευχθεί στο Κυπριακό, αναφέρθηκε ο γενικός γραμματέας του ΑΚΕΛ, Στέφανος Στεφάνου. Παράλληλα, εμφανίστηκε συγκρατημένος ως προς τις προοπτικές επανέναρξης των συνομιλιών, σημειώνοντας ότι με τα μέχρι στιγμής δεδομένα δεν μπορεί να καθοριστεί ο βαθμός αισιοδοξίας. Ανέφερε ότι «οι συγκλίσεις είναι πολλές και σημαντικές σε σημαντικά κεφάλαια και πτυχές του Κυπριακού».
«Είναι πάρα πολύ σημαντικό λοιπόν να διαφυλάξουμε όσα επιτεύχθηκαν για να ξεκινήσουμε από εκεί που ο ΓΓ ΟΗΕ θεωρεί ότι είναι ένα μίλι μόνο μακριά από την επίτευξη στρατηγικής συναντίληψης, που σύμφωνα με τον ίδιο αποτελεί και το δρόμο χωρίς επιστροφή για την επίτευξη μιας συνολικής λύσης στο Κυπριακό», σημείωσε.
Τη θέση του ΕΛΑΜ ότι διαφωνεί με τη λύση διζωνικής, δικοινοτικής ομοσπονδίας, επειδή μια τέτοια λύση δεν διασφαλίζει την επιβίωση του κυπριακού ελληνισμού, εξέφρασε ο πρόεδρος του, Χρίστος Χρίστου. Είπε επίσης ότι θεωρούν υποχρέωση του ΓΓ του ΟΗΕ, με την κάθοδό του την ερχόμενη εβδομάδα στην Κύπρο, να καταδικάσει τις ενέργειες της κατοχικής Τουρκίας που αφορούν την παραβίαση της Πράσινης Γραμμής, καθώς επίσης και την έκδοση NAVTEX για θαλάσσιες έρευνες σε σχέση με αγωγό φυσικού αερίου που θα κατασκευάσει η Τουρκία προς τα κατεχόμενα εδάφη της ΚΔ.
Την ελπίδα οι επαφές στο νησί του ΓΓ του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, να διαμορφώσουν συνθήκες για σύγκληση διευρυμένης διεθνούς διάσκεψης που θα έχει ως στόχο την επανέναρξη των διαπραγματεύσεων στο Κυπριακό, στο συμφωνημένο πλαίσιο που καθορίζουν τα ψηφίσματα του ΟΗΕ, εξέφρασε ο πρόεδρος του ΔΗΚΟ, Νικόλας Παπαδόπουλος.
Συγκεκριμένα, ο πρόεδρος του ΔΗΚΟ χαιρέτισε την επίσκεψη του ΓΓ του ΟΗΕ στην Κύπρο και εξέφρασε την ελπίδα «οι επαφές που θα έχει στο νησί να διαμορφώσουν τέτοια δεδομένα και τέτοιες συνθήκες που θα επιτρέψουν τη σύγκληση μιας διευρυμένης διεθνούς διάσκεψης, η οποία θα έχει ως στόχο την επανέναρξη των διαπραγματεύσεων πάνω στο συμφωνημένο πλαίσιο που καθορίζουν τα ψηφίσματα των ΗΕ».
Ο πρόεδρος του Άλματος, Οδυσσέας Μιχαηλίδης, καλωσόρισε «την κινητικότητα που υπάρχει και η οποία εκφράζεται από το γεγονός ότι έρχεται στην Κύπρο ο ΓΓ του ΟΗΕ και από το διορισμό του εκπροσώπου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το Κυπριακό». Ενώ εξέφρασε υποστήριξη στην προσπάθεια του Προέδρου της Δημοκρατίας.
Στο δρόμο της λύσης μέχρι τέλους
Έχουμε επιλέξει το δρόμο της λύσης και είμαστε αποφασισμένοι να το διανύσουμε μέχρι τέλους, δήλωσε την Παρασκευή ο κυβερνητικός Εκπρόσωπος, Κωνσταντίνος Λετυμπιώτης, μετά τη συνεδρία του Εθνικού Συμβουλίου, εκφράζοντας ελπίδα να υπάρχει «η ανάλογη ειλικρινής πολιτική βούληση και από την άλλη πλευρά». Είναι η στιγμή όλοι μας να αρθούμε στο ύψος των περιστάσεων και να στηρίξουμε έμπρακτα τον ίδιο τον Γενικό Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών, αλλά και τους όρους εντολής του, είπε ακόμη.
Σε δηλώσεις του μετά τη συνεδρία του Εθνικού Συμβουλίου, ο Εκπρόσωπος ανέφερε ότι ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας ενημέρωσε για τις τελευταίες εξελίξεις στο Κυπριακό, τις διπλωματικές διαβουλεύσεις και ότι έγινε μια «εκτενής» ανταλλαγή απόψεων ενόψει της επικείμενης επίσκεψης του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών, «η πρώτη επίσκεψη Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών εδώ και 16 χρόνια».
«Μια επίσκεψη υψηλής σημασίας, υψηλού συμβολισμού και για την αξία των επαφών, αλλά και των ενεργειών που ο ΓΓ προσανατολίζεται προς την επίτευξη του στόχου που έχει θέσει ο ίδιος για τη σύγκληση μιας διευρυμένης διάσκεψης, η οποία θα οδηγήσει στην επανέναρξη ουσιαστικών διαπραγματεύσεων από το σημείο που είχαν διακοπεί στο Κραν Μοντανά το 2017», πρόσθεσε.
Αποδείχτηκε για ακόμα μια φορά, είπε, η σημασία του Εθνικού Συμβουλίου ως ο θεσμικός χώρος συλλογικής αποτίμησης των δεδομένων γύρω από το κορυφαίο εθνικό ζήτημα «και, όπως και το ίδιο το κοινό ανακοινωθέν αποδεικνύει, ότι είναι οι στιγμές κρίσιμες». «Ευελπιστούμε το επόμενο διάστημα η κινητικότητα να αυξηθεί ακόμη περισσότερο και αυτό το οποίο προϋποθέτουν τέτοιες στιγμές είναι η ενότητα», πρόσθεσε, σημειώνοντας ότι η ενότητα δεν σημαίνει ταύτιση απόψεων.
Σημείωσε ότι έχει αναγνωριστεί το γεγονός ότι ο Γενικός Γραμματέας των ΗΕ «επενδύει ο ίδιος προσωπικά χρόνο, αλλά και το θεσμικό κύρος που προσδίδει ο ρόλος που υπηρετεί ο Γενικός Γραμματέας των ΗΕ είναι έμπρακτη απόδειξη του ότι ο ίδιος βλέπει πως υπάρχει προοπτική στην προσπάθεια που έχει αναλάβει από τον περασμένο Μάρτιο, την οποία είχε συζητήσει, είχε ανακοινώσει στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας στη συνάντησή τους στις Βρυξέλλες».
«Προσπάθεια και κινητικότητα, η οποία οφείλεται σε μεγάλο βαθμό και στις δικές μας πρωτοβουλίες που έχουμε αναλάβει και ιδιαίτερα μέσα από την ενεργοποίηση, μέσα από την ενεργότερη πρωταγωνιστική εμπλοκή της ΕΕ, με τελευταία την πολύ σημαντική εξέλιξη με το διορισμό του κ. Φίτο», ανέφερε.
Συνεχίζοντας, επεσήμανε ότι δεν υποτιμούν τις δυσκολίες. «Γνωρίζουμε ότι η αδιαλλαξία της κατοχικής Τουρκίας τα τελευταία πολλά χρόνια είναι μια πρόκληση. Σε κάθε περίπτωση, όμως, προσερχόμαστε και σε αυτές τις συναντήσεις, στη σειρά συναντήσεων που θα έχει ο ΓΓ των ΗΕ με την άφιξή του στην Κύπρο, με σαφείς θέσεις, με τεκμηριωμένες απόψεις, πάντοτε με πρωτοβουλίες, πάντοτε μαζί με εκείνη την ειλικρινή πολιτική βούληση, η οποία έχει συμβάλει και θα συμβάλει ακόμη περισσότερο στις προσπάθειες του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών», πρόσθεσε.
