Ένα νέο όρο έβαλε στο τραπέζι ο κατοχικός ηγέτης Τουφάν Έρχιουρμαν κατά τις συζητήσεις για το άνοιγμα σημείων διέλευσης. Στην συμβιβαστική πρόταση Γκουτέρες για το δρόμο Αθηένου-Πυρόι, ο Έρχιουρμαν είπε πως για να δεχθεί θα πρέπει να ανοίξει ο δρόμος Άρσους-Πύλας,
Ένα κανονικό κράτος που είναι εντός του πλαισίου των ψηφισμάτων του ΣΑ ΟΗΕ και τις αρχές της ΕΕ υποστηρίζει και ο Αντόνιο Γκουτέρες (António Guterres).
Τι ευνοεί ο Γκουτέρες
Ο Γενικός Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών ευνοεί ένα κανονικό κράτος, το οποίο να μπορεί να λειτουργεί εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σύμφωνα με όσα ο ίδιος κατέγραψε στις συναντήσεις που πραγματοποίησε την περασμένη εβδομάδα στην Κύπρο. Η προσέγγιση του Αντόνιο Γκουτέρες βασίζεται σε επτά παραμέτρους, οι οποίες δείχνουν ότι το ζητούμενο για το Κυπριακό θα στηρίζεται σε δύο άξονες: τα ψηφίσματα του ΣΑ ΟΗΕ και τις αρχές της ΕΕ.
Ο Φιλελεύθερος έλαβε γνώση από πηγές που γνωρίζουν το παρασκήνιο των συνομιλιών που είχε ο ΓΓ ΟΗΕ στη Λευκωσία και αποκαλύπτει τις επτά παραμέτρους που ο Αντόνιο Γκουτέρες συνδέει με την περαιτέρω προσπάθειά του για το Κυπριακό. Πιο συγκεκριμένα:
- Η λύση του Κυπριακού θα πρέπει να οδηγεί σε ένα ομοσπονδιακό κράτος.
- Η λύση πρέπει να εδράζεται στα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας, «στα οποία δεσμεύομαι», όπως είπε ο ΓΓ.
- «Αποκλείω τα δύο κράτη», όπως ο ίδιος ανέφερε.
- «Συμφωνώ με τα τρία singles», δηλαδή μία κυριαρχία, μία διεθνής προσωπικότητα, μία ιθαγένεια.
- Η Κύπρος θα είναι κράτος μέλος της ΕΕ, με το ευρωπαϊκό κεκτημένο να εφαρμόζεται σε ολόκληρη την επικράτειά της.
- Κατάργηση των εγγυήσεων.
- Να αποσυρθούν τα ξένα στρατεύματα από το νησί.
Οι πιο πάνω θέσεις του Αντόνιο Γκουτέρες δείχνουν ότι ο ίδιος έδειξε στους συνομιλητές του πως το πλαίσιο μέσα στο οποίο κινείται, και θα συνεχίσει να κινείται, είναι αυτό των ψηφισμάτων του ΟΗΕ. Πηγή που γνωρίζει όσα λέχθηκαν στο δείπνο της 28ης Ιουλίου ανέφερε στον Φιλελεύθερο ότι ο Γενικός Γραμματέας, στη διάρκεια της συζήτησης, ξεκαθάρισε πως είναι δεσμευμένος από τα ψηφίσματα του ΣΑ ΟΗΕ και δεν μπορεί να πράξει διαφορετικά.
Στη συνάντηση ο κατοχικός ηγέτης Τουφάν Έρχιουρμαν (Tufan Erhürman) εμφανίστηκε ιδιαίτερα αρνητικός και εκνευρισμένος, και δεν αποκλείεται η συμπεριφορά του αυτή να σχετίζεται με τις θέσεις που εξέφρασε ο ΓΓ ΟΗΕ, οι οποίες κινούνταν στη γραμμή της ομοσπονδιακής λύσης, σύμφωνα με τα ψηφίσματα του ΣΑ και το ευρωπαϊκό κεκτημένο.
Ως προς τη συνέχεια, ο ΓΓ ΟΗΕ ενημέρωσε τους συνομιλητές του ότι την Τετάρτη, στη δημοσιογραφική διάσκεψη, θα ανακοινώσει την πρόθεσή του για σύγκληση διεθνούς διάσκεψης, χωρίς να αναφέρει ημερομηνία. Ξεκαθάρισε, ωστόσο, πως το αποτέλεσμα της διάσκεψης πρέπει να είναι η επανέναρξη των διαπραγματεύσεων.
Θα διαφανούν αποκλίσεις
Η καταγραφή των συγκλίσεων από τα Ηνωμένα Έθνη θα αναδείξει δύο σημαντικά στοιχεία:
- Πρώτον, αν η καταγραφή αυτή θα περιοριστεί στις συγκλίσεις προ του 2017 –όπως θέλει η τουρκική πλευρά– ή αν θα περιλαμβάνει και το Κραν Μοντανά, όπως ζητά η ελληνοκυπριακή πλευρά.
- Δεύτερον, θα φανούν, πέρα από τις συγκλίσεις, και οι αποκλίσεις ανάμεσα στις θέσεις των εμπλεκομένων μερών, βάσει των οποίων θα ετοιμαστεί η διαπραγματευτική ατζέντα.
Οι αποκλίσεις αυτές θα χωρίζονται σε δύο κατηγορίες: σε εκείνες που αφορούν τις εσωτερικές πτυχές και θα συζητηθούν ανάμεσα στην ελληνοκυπριακή και την τουρκοκυπριακή πλευρά, και σε εκείνες που αφορούν τις διεθνείς πτυχές και θα συζητηθούν με τη συμμετοχή και των εγγυητριών δυνάμεων.
Οι όροι του Έρχιουρμαν και της Τουρκίας
Από τις συνομιλίες που διεξήχθησαν στη διάρκεια της επίσκεψης του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών στην Κύπρο προκύπτουν ακόμα δύο σημαντικά στοιχεία, τα οποία αφορούν τους όρους που έθεσαν στον Αντόνιο Γκουτέρες ο Τουφάν Έρχιουρμαν και η Τουρκία.
- Ο όρος του Έρχιουρμαν: Κατά τη συζήτηση για το άνοιγμα σημείων διέλευσης, ο κατοχικός ηγέτης, απαντώντας στην πρόταση Γκουτέρες για τον δρόμο Αθηένου-Πυροΐου, είπε πως θα τη δεχθεί εάν ανοίξει και ο δρόμος Άρσους-Πύλας, μαζί με τη Μία Μηλιά. Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας είπε στον ΓΓ ΟΗΕ ότι δέχεται τη συμβιβαστική πρόταση για Αθηένου-Πυρόι, μαζί με τη Μία Μηλιά.
- Ο όρος της Τουρκίας: Ζήτησε από τον ΓΓ ΟΗΕ να προηγηθεί πρόοδος στα ΜΟΕ, πριν από την ανακοίνωση για σύγκληση διεθνούς διάσκεψης. Δεν το αποδέχθηκε ο ΓΓ, με τον Αντόνιο Γκουτέρες να αναφέρει στους δύο Κύπριους συνομιλητές του πως ο ίδιος θα αποφασίσει τι θα πει στη δήλωσή του, και δεν θα του το επιβάλουν.
Θα περάσουν και από την ΕΕ
Το έγγραφο των συγκλίσεων που θα ετοιμάσουν τα Ηνωμένα Έθνη δεν θα πάει μόνο στα ενδιαφερόμενα μέρη, αλλά θα περάσει και από τον έλεγχο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αυτό που προκύπτει από τη χθεσινή ενημέρωση της πολιτικής ηγεσίας από τον Πρόεδρο Νίκο Χριστοδουλίδη είναι ότι ο Ραφαέλε Φίτο (Raffaele Fitto) ανέφερε πως θέλει να υπάρξει έλεγχος της συμβατότητας των συγκλίσεων με το ευρωπαϊκό κεκτημένο. Προς αυτή την κατεύθυνση, ο απεσταλμένος της ΕΕ για το Κυπριακό προτίθεται να ετοιμάσει ομάδα ειδικών.
