Θέλουν να βγάλουν δουλειά και αποτέλεσμα πριν τη Νέα Υόρκη οι δύο ηγέτες – Πληροφορίες από τη σημερινή συνάντηση

Μέσα από μια εφ’ όλης της ύλης συζήτηση που διήρκεσε γύρω στις τρεις ώρες, Νίκος Χριστοδουλίδης και Τουφάν Έρχιουρμαν κατέβαλαν ουσιαστική προσπάθεια να σπάσει μια αδιέξοδη κατάσταση, η οποία το τελευταίο διάστημα έγινε ακόμη πιο δύσκολη λόγω δημόσιων δηλώσεων από την τουρκοκυπριακή πλευρά. Οι ηγέτες συζήτησαν επί όλων των θεμάτων, με το μεγαλύτερο βάρος να πέφτει στα ζητήματα εκείνα που βρίσκονται στην ατζέντα των δύο πλευρών.

Πηγές που γνωρίζουν πολύ καλά όσα συζητήθηκαν δίνουν, μιλώντας στον «Φιλελεύθερο», θετικό πρόσημο στη συνάντηση των δύο ηγετών, λαμβάνοντας υπόψη το κλίμα και την κατάσταση όπως είχαν διαμορφωθεί το τελευταίο διάστημα, μετά και την επίσκεψη του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών. Σημειώνουν παράλληλα το γεγονός ότι διεξήχθη μια εφ’ όλης της ύλης συζήτηση για όλα τα ζητήματα.

Στα θετικά που κρατά η ελληνοκυπριακή πλευρά είναι το γεγονός ότι καθορίστηκαν συναντήσεις σε εβδομαδιαία βάση. Κι αυτό λαμβάνοντας υπόψη ότι μέχρι και χθες δεν διαφαινόταν κάτι θετικό στον ορίζοντα, ενώ θα πρέπει να σημειωθεί ότι ο αρχικός προγραμματισμός ήταν για μια συνάντηση που θα διαρκούσε πάνω-κάτω μία ώρα.

Στόχος είναι μέχρι και τις επαφές στη Νέα Υόρκη, όπου όλα τα εμπλεκόμενα μέρη θα έχουν χωριστές συναντήσεις με τον Γενικό Γραμματέα, να υπάρξει αποτέλεσμα, τουλάχιστον στο επίπεδο των δύο ηγετών.

Στην όλη εξίσωση της κινητικότητας μέχρι και τις 18 Σεπτεμβρίου, οπότε ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης θα αναχωρήσει για τη Νέα Υόρκη προκειμένου να παραστεί στη Γενική Συνέλευση, μπαίνουν η επίσκεψη του Προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και η επάνοδος της Μαρίας Άνχελα Ολγκίν. Δεν αποκλείεται η κ. Ολγκίν να προλάβει και να είναι παρούσα στην επόμενη συνάντηση Χριστοδουλίδη–Έρχιουρμαν την ερχόμενη εβδομάδα.

Η ανακοίνωση των Ηνωμένων Εθνών

«Ο Ελληνοκύπριος ηγέτης Νίκος Χριστοδουλίδης και ο Τουρκοκύπριος ηγέτης Τουφάν Ερχιουρμάν πραγματοποίησαν σήμερα εποικοδομητική συνάντηση υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Εθνών, στην Προστατευόμενη Περιοχή των Ηνωμένων Εθνών.

Οι δύο ηγέτες επαναβεβαίωσαν την ύψιστη εκτίμησή τους προς τον Γενικό Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών, Α.Ε. κ. Αντόνιο Γκουτέρες, για την πρόσφατη επίσκεψή του στο νησί, καθώς και για τη συνεχιζόμενη στήριξη και δέσμευσή του στις προσπάθειες για επίλυση του Κυπριακού προβλήματος.

Κατά τη συνάντησή τους, εξέτασαν την πρόοδο σε σχέση με τα επόμενα βήματα, όπως αυτά καθορίστηκαν κατά την πρόσφατη επίσκεψη του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών στο νησί, και συμφώνησαν να εντατικοποιήσουν τις συναντήσεις τους και να συναντώνται μία φορά την εβδομάδα και συχνότερα, εφόσον το απαιτούν οι περιστάσεις.

Συμφώνησαν επίσης να ανακοινώσουν αύριο τα μέλη της Συντονιστικής Επιτροπής του Συμβουλευτικού Σώματος της Κοινωνίας των Πολιτών.»

Θετικό πρόσημο από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας

Θετικό πρόσημο στη σημερινή, σχεδόν τρίωρη συνάντησή του με τον Τουρκοκύπριο ηγέτη έδωσε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Νίκος Χριστοδουλίδης, αναφέροντας ότι άρχισε η προετοιμασία στη βάση όσων ανέφερε δημόσια ο Γενικός Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών και ότι συζητήθηκαν, μεταξύ άλλων, οι συγκλίσεις, η μεθοδολογία των συνομιλιών και τα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης.

«Ήταν μια καλή συνάντηση, γι’ αυτό κράτησε σχεδόν τρεις ώρες.

Ξεκίνησε η προετοιμασία στη βάση των όσων ανέφερε δημόσια ο Γενικός Γραμματέας. Συζητήσαμε θέματα ουσίας, και αναφέρομαι στις συγκλίσεις. Είναι ιδιαίτερα σημαντικό η διαφύλαξη του διαπραγματευτικού κεκτημένου. Συζητήσαμε μεθοδολογία, υπέβαλε τις θέσεις του, υπέβαλα κάποιες δικές μας προσεγγίσεις για διασταυρούμενη διαπραγμάτευση».

Σε ό,τι αφορά τα ΜΟΕ, ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης ανέφερε ότι η συζήτηση δεν περιορίστηκε στα γνωστά ζητήματα που αφορούν τα οδοφράγματα, αλλά επεκτάθηκε και σε άλλα θέματα.

«Συζητήσαμε ΜΟΕ. Στα οδοφράγματα δεν περιοριστήκαμε στο γνωστό θέμα για Μια Μηλιά και Πυρόι Αθηένου. Συζητήσαμε και για τα άλλα τρία που είχαμε συμφωνήσει με τον ΓΓ τον Μάρτιο του 2025 στη Γενεύη. Δηλαδή Πυρόι – Αθηένου, Κόκκινα, Μια Μηλιά και Λουρουτζίνα. Υπέβαλα κάποιες προτάσεις. Κάποιες είναι επανάληψη, αναμένουμε απάντηση σε σχέση με εγκλωβισμένους και αγνοούμενους. Αιτήματα που αφορούν την μαρωνιτική κοινότητα, αιτήματα που αφορούν την αρμενική κοινότητα, αιτήματα για πινακίδες σε κατεχόμενες περιοχές.

Μετέφερα στον Τουρκοκύπριο ηγέτη ότι τα όποια ΜΟΕ θα πρέπει να μας φέρνουν πιο κοντά στη λύση και όχι να κανονικοποιούν τη σημερινή απαράδεκτη κατάσταση πραγμάτων».

Παράλληλα, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας εξέφρασε ετοιμότητα για εξέταση και άλλων μονομερών μέτρων από πλευράς Κυπριακής Δημοκρατίας, υπό την προϋπόθεση επανέναρξης των συνομιλιών, ενώ γνωστοποίησε ότι οι συναντήσεις με τον Τουρκοκύπριο ηγέτη θα συνεχιστούν σε εβδομαδιαία βάση.

«Εξέφρασα την ετοιμότητα αν και εφόσον επαναρχίσουν οι συνομιλίες να δούμε και άλλα μονομερή μέτρα από πλευράς ΚΔ. Ήταν μια καλή συζήτηση. Συμφωνήσαμε να βρεθούμε και την άλλη βδομάδα. Θα βρεθόμαστε κάθε βδομάδα, κάποιες περισσότερο από μία φορά. Θα διορίσουμε μέλη στο συμβουλευτικό σώμα.

Θα έδινα ένα θετικό πρόσημο στη σημερινή συνάντηση».

Αναφερόμενος στις συγκλίσεις και στα επόμενα βήματα, ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης είπε ότι την πρώτη εβδομάδα του Σεπτεμβρίου θα βρίσκεται στην Κύπρο η προσωπική απεσταλμένη του ΓΓ των Ηνωμένων Εθνών, Μαρία Άνχελα Ολγκίν.

«Συζητήσαμε το θέμα των συγκλίσεων. Πρώτη βδομάδα του Σεπτέμβρη θα είναι στην Κύπρο η κ. Ολγκίν. Ανταλλάξαμε απόψεις για τις θέσεις μας. Σε γενικές γραμμές ήταν μια καλή συζήτηση για τις συγκλίσεις».

Σε σχέση με τη μεθοδολογία, αναφέρθηκε στα τέσσερα σημεία του Τουρκοκύπριου ηγέτη και επανέλαβε τη θέση της ελληνοκυπριακής πλευράς για διαφύλαξη του διαπραγματευτικού κεκτημένου μέχρι και το Κραν Μοντανά.

«Για τη μεθοδολογία υπάρχουν τα 4 σημεία του κ. Έρχιουρμαν. Το έχω αναφέρει κατ’ επανάληψη. Για τις συγκλίσεις το αποδεχόμαστε και επιμένουμε σε κεκτημένο μέχρι και το τελευταίο βράδυ στο Κραν Μοντανά.

Για τον χρόνο, εξαρτάται αν ξεκινήσαμε από εκεί που μείναμε για να τερματίσουμε το τελευταίο μίλι, όπως ο ΓΓ έχει αναφέρει. Αν αρχίσουμε από την αρχή αντιλαμβάνεστε ότι δεν μπορούμε να μιλάμε για τελευταίο μίλι.

Το τέταρτο θέμα είναι των προκαθορισμένων αποτελεσμάτων που δεν μπορώ να αποδεχτώ. Είναι αντικίνητρο για να φτάσουμε σε λύση».

Ο Πρόεδρος αναφέρθηκε επίσης στην πρότασή του για συζήτηση θεμάτων ουσίας σε ζεύγη, δίνοντας συγκεκριμένα παραδείγματα.

«Συζητήσαμε πως θα πρέπει να συζητηθούν και σε ζεύγη τα θέματα ουσίας. Για παράδειγμα εδαφικό μαζί με περιουσιακό. Ασφάλεια μαζί με διακυβέρνηση. Εισηγήθηκα πολύ συγκεκριμένα πράγματα και ανταλλάξαμε απόψεις.

Προσβλέπω στην επόμενη συνάντηση, είναι καθοριστική η παρουσία της κ. Ολγκίν εδώ».

Ως άτυπο ορόσημο για την πορεία της διαδικασίας υπέδειξε την εβδομάδα της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών στη Νέα Υόρκη, σημειώνοντας ότι θα πρόκειται για ευκαιρία απολογισμού της μέχρι τότε προσπάθειας.

«Το άτυπο ορόσημο είναι η εβδομάδα της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών. Θέλω να θυμίσω ότι ο ΓΓ αναφέρθηκε και στον ρόλο των εγγυητριών δυνάμεων. Όλοι θα είναι στη Νέα Υόρκη για τη Γενική Συνέλευση. Είναι μια καλή ευκαιρία εκεί να γίνει ο απολογισμός.

Δεν τέθηκε ακόμα ενδεχόμενο για τριμερή στη Νέα Υόρκη, αλλά είμαστε έτοιμοι ακόμα και για διευρυμένη.

Όποτε είναι στην Κύπρο η κ. Ολγκίν θα είναι παρούσα στις συναντήσεις μας με τον Τουρκοκύπριο ηγέτη».