Δες περισσότερα άρθρα του philenews όταν αναζητάς ειδήσεις στην Google
Add philenews.com on Google
Μια τεράστια επιχείρηση αναζήτησης βρίσκεται σε εξέλιξη στα Ιμαλάια, στα σύνορα Νεπάλ και Θιβέτ, καθώς οι διασώστες δίνουν μάχη με τον χρόνο για τον εντοπισμό εκατοντάδων ανθρώπων που αγνοούνται μετά τις καταστροφικές πλημμύρες και κατολισθήσεις που σάρωσαν ολόκληρες περιοχές.
Τα ορμητικά νερά, τα οποία σύμφωνα με εκτιμήσεις έφθασαν σε ύψος από 300 έως και 650 πόδια – περίπου 90 έως 200 μέτρα – άφησαν πίσω τους τουλάχιστον 353 νεκρούς, ενώ πάνω από 1.000 άνθρωποι εξακολουθούν να αγνοούνται.
Ο Μπισάλ Ναθ Ουπρέτι, γεωλόγος και ακαδημαϊκός στο Πανεπιστήμιο Τριμπουβάν στο Κατμαντού, έκανε λόγο για «μία από τις μεγαλύτερες καταστροφές στην ιστορία του Νεπάλ». Όπως εξήγησε, η κατάρρευση του παγετώνα προκάλεσε ένα «τσουνάμι από τον ουρανό» και απελευθέρωσε περίπου 20 εκατομμύρια κυβικά μέτρα επιπλέον νερού.
Οι εικόνες από την πληγείσα περιοχή αποτυπώνουν το μέγεθος της καταστροφής, με οικισμούς και υποδομές να έχουν καλυφθεί από νερό, λάσπη και τεράστιες ποσότητες φερτών υλικών.
Η φονική ξαφνική πλημμύρα που σάρωσε την περιοχή κοντά στα σύνορα του Νεπάλ με το Θιβέτ χθές Τετάρτη ενδέχεται να προκλήθηκε όταν τμήμα ενός παγετώνα αποκολλήθηκε και έπεσε στην κοιλάδα εκατοντάδες μέτρα χαμηλότερα, λένε ειδικοί επικαλούμενοι δορυφορικές εικόνες από το Planet Labs.
Δεν είναι σαφές τι ακριβώς προκάλεσε την κατάρρευση του παγετώνα, όμως αξιωματούχοι στο Νεπάλ έκαναν λόγο για μια σεισμική δόνηση που σημειώθηκε στην περιοχή λεπτά νωρίτερα ως πιθανή αιτία. Ωστόσο, η Αμερικανική Γεωλογική Υπηρεσία ανακοίνωσε πως στην περιοχή ανιχνεύτηκε δόνηση που δεν ήταν σεισμός αλλά προκλήθηκε από κατολίσθηση. Η δόνηση καταγράφηκε ως ισοδύναμη με σεισμό μεγέθους 5,2 Ρίχτερ.
Η αρχή του ολέθρου στα 5.200 μέτρα
Η εικόνα για το τι ακριβώς συνέβη το πρωί της Τετάρτης αρχίζει πλέον να ξεκαθαρίζει. Οι πρώτες αναλύσεις δορυφορικών εικόνων δείχνουν ότι η μάζα πάγου έπεσε περίπου 1.200 μέτρα προς την κοιλάδα, παρασύροντας στην πορεία της βράχους και άλλα υλικά. Η κατολίσθηση πάγου και πετρωμάτων έφτασε στον ποταμό Λέντε, στην περιοχή του Θιβέτ, περίπου 20 χιλιόμετρα από το συνοριακό πέρασμα με το Νεπάλ.
Εκεί φαίνεται πως ξεκίνησε μια αλυσιδωτή αντίδραση.
Η τεράστια ποσότητα υλικών έφραξε προσωρινά τη ροή του ποταμού. Πίσω από το φυσικό φράγμα άρχισε να συγκεντρώνεται νερό. Και κάποια στιγμή, το φράγμα δεν άντεξε.
Η συσσωρευμένη μάζα απελευθερώθηκε απότομα, μετατρέποντας το νερό σε έναν εξαιρετικά ταχύ χείμαρρο από λάσπη, βράχους, πάγο και φερτά υλικά που κινήθηκε προς τις κατοικημένες περιοχές.
9 μέτρα μέσα σε 30 λεπτά
Τα υδρολογικά δεδομένα αποτυπώνουν την πρωτοφανή ταχύτητα του φαινομένου. Στο Γκάλτσι, η στάθμη του Τρισούλι ανέβηκε έως και εννέα μέτρα μέσα σε μόλις 30 λεπτά. Στο Μαλέκου, περίπου στο ίδιο χρονικό διάστημα, η άνοδος έφτασε τα επτά μέτρα.
Δεν επρόκειτο δηλαδή για μια συμβατική πλημμύρα που σταδιακά «φούσκωσε» τα ποτάμια. Ήταν μια σχεδόν στιγμιαία απελευθέρωση τεράστιου όγκου νερού και υλικών.
Ειδικοί περιγράφουν αυτό το είδος ροής σαν «υγρό τσιμέντο»: η λάσπη και το νερό κινούνται με τέτοια ταχύτητα και μεταφέρουν τόσο βαριά υλικά, ώστε άνθρωποι, αυτοκίνητα και κτήρια έχουν ελάχιστες πιθανότητες να αντισταθούν.
Στο πέρασμά του, το κύμα κατέστρεψε σπίτια, γέφυρες, δρόμους και ενεργειακές υποδομές, ενώ παρέσυρε ακόμη και σταθμούς παρακολούθησης της στάθμης των ποταμών.
Τα δέκα λεπτά που δεν υπήρχαν
Η ταχύτητα της καταστροφής αποκαλύπτει όμως και ένα δεύτερο, κρίσιμο πρόβλημα: οι προειδοποιήσεις ήρθαν όταν για πολλούς ήταν ήδη αργά.
Σύμφωνα με Νεπαλέζους υδρολόγους, η πλημμύρα πέρασε από το Θιβέτ στο Νεπάλ περίπου στις 08:40 το πρωί.
Μόλις δέκα λεπτά αργότερα είχε φτάσει στη Σιαμπρουμπέσι, περίπου 14 χιλιόμετρα νοτιότερα.
Η αρμόδια υπηρεσία υδρολογίας του Νεπάλ ενημερώθηκε για την καταστροφή αφού το κύμα είχε ήδη περάσει τα σύνορα. Περίπου στις 08:50 σταμάτησε να μεταδίδει δεδομένα ο πρώτος σταθμός μέτρησης της στάθμης του νερού και λίγο αργότερα ακολούθησαν και άλλοι.
Περισσότερα από 600.000 προειδοποιητικά SMS εστάλησαν στη συνέχεια στους κατοίκους περιοχών κατά μήκος των ποταμών, όμως το πρώτο και πιο καταστροφικό κύμα είχε ήδη ξεκινήσει την πορεία του.
Το περιστατικό αποκαλύπτει ένα επικίνδυνο κενό στην ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των δύο πλευρών των Ιμαλαΐων. Νεπάλ και Κίνα είχαν μάλιστα συμφωνήσει μετά από ανάλογη καταστροφή πέρυσι να δημιουργήσουν μηχανισμό ανταλλαγής δεδομένων για διασυνοριακούς υδρολογικούς κινδύνους.
Το «φράγμα» που δεν έχει φύγει
Και εδώ βρίσκεται πλέον η μεγαλύτερη ανησυχία. Η πρώτη έκρηξη του φυσικού φράγματος μπορεί να προκάλεσε την καταστροφή της Τετάρτης, όμως η κοίτη δεν έχει καθαρίσει πλήρως.
Σύμφωνα με το ICIMOD, παραμένει απόφραξη ανάντη, κοντά στα σύνορα Νεπάλ και Κίνας. Οι επιστήμονες προσπαθούν να εξακριβώσουν το μέγεθος, την ακριβή θέση και κυρίως τη σταθερότητά της.
Και στην κινεζική πλευρά οι αρχές παρακολουθούν στενά μια φραγμένη λίμνη που έχει σχηματιστεί ανάντη, φοβούμενες ότι μια νέα υποχώρηση των υλικών θα μπορούσε να περιπλέξει ακόμη περισσότερο τις επιχειρήσεις διάσωσης.
Το σενάριο είναι ουσιαστικά το ίδιο με εκείνο που εξετάζεται ως μηχανισμός της πρώτης καταστροφής: το νερό συσσωρεύεται πίσω από βράχους, πάγο και χώμα, αυξάνοντας σταδιακά την πίεση. Εάν το φυσικό φράγμα σπάσει απότομα, η αποθηκευμένη ποσότητα μπορεί να απελευθερωθεί μέσα σε ελάχιστο χρόνο.
Δεν ήταν σεισμός
Τις πρώτες ώρες μετά την καταστροφή, οι αρχές εξέταζαν το ενδεχόμενο να είχε προηγηθεί σεισμός που προκάλεσε την κατολίσθηση.
Τα νεότερα δεδομένα άλλαξαν την εικόνα. Το Αμερικανικό Γεωλογικό Ινστιτούτο κατέληξε ότι το σεισμικό σήμα που καταγράφηκε δεν προήλθε από σεισμό, αλλά από την ίδια την κατάρρευση του παγετώνα και τη ροή των υλικών.
Το φαινόμενο ήταν μάλιστα τόσο ισχυρό ώστε καταγράφηκε ως σεισμικό γεγονός μεγέθους 5,2 Ρίχτερ.
Το μεγάλο ερώτημα για τα Ιμαλάια
Οι επιστήμονες είναι προς το παρόν προσεκτικοί στο ζήτημα της κλιματικής αλλαγής.
Είναι γνωστό ότι η άνοδος της θερμοκρασίας μεταβάλλει γρήγορα τους παγετώνες, το χιόνι, το μόνιμα παγωμένο έδαφος και τη σταθερότητα των ορεινών πλαγιών στα Ιμαλάια. Ωστόσο, το ICIMOD τονίζει ότι είναι ακόμη νωρίς για να αποδοθεί η συγκεκριμένη καταστροφή ευθέως στην κλιματική αλλαγή.
Η ανησυχία είναι ευρύτερη. Ο ποταμός Λέντε έχει πλημμυρίσει δύο φορές μέσα σε μόλις 14 μήνες. Οι ειδικοί μιλούν πλέον για «αλυσιδωτούς κινδύνους»: ένα γεγονός ψηλά στην κρυόσφαιρα –μια κατάρρευση πάγου ή βράχων– μπορεί μέσα σε ελάχιστο χρόνο να μετατραπεί σε καταστροφική πλημμύρα δεκάδες χιλιόμετρα χαμηλότερα.
Και αυτή τη φορά, τα χρονικά περιθώρια ήταν τρομακτικά μικρά. Δέκα λεπτά μέχρι τον πρώτο οικισμό. Τριάντα λεπτά για να ανέβει το νερό εννέα μέτρα. Και τώρα, ένα νέο φυσικό φράγμα κρατά ολόκληρη την περιοχή σε αγωνία για το εάν ο όλεθρος έχει πραγματικά τελειώσει.
Δαλάι Λάμα για την τραγωδία σε Νεπάλ και Θιβέτ: «Προσεύχομαι για όσους έχασαν τη ζωή τους»
Τη βαθιά θλίψη του για τις καταστροφικές πλημμύρες και κατολισθήσεις που έπληξαν την περιοχή των συνόρων Νεπάλ και Θιβέτ, αφήνοντας πίσω τους εκατοντάδες νεκρούς και αγνοούμενους, εξέφρασε ο Δαλάι Λάμα.
Σε δήλωσή του το πρωί της Πέμπτης, ο πνευματικός ηγέτης του θιβετιανού βουδισμού ανέφερε ότι πληροφορήθηκε με θλίψη την έκταση της καταστροφής και εξέφρασε τα συλλυπητήριά του στις οικογένειες των θυμάτων.
«Προσεύχομαι για όλους όσοι έχασαν τη ζωή τους και εκφράζω τη συμπαράσταση και τα ειλικρινή συλλυπητήριά μου στους πενθούντες και σε όλους όσοι επλήγησαν από αυτή την τραγωδία», ανέφερε.
Ο Δαλάι Λάμα στάθηκε παράλληλα στα αίτια τέτοιων ακραίων καταστροφών, επισημαίνοντας ότι η συγκεκριμένη περιοχή έχει δοκιμαστεί και στο παρελθόν.
Το μεγάλο ερώτημα για τα Ιμαλάια
Οι επιστήμονες είναι προς το παρόν προσεκτικοί στο ζήτημα της κλιματικής αλλαγής.
Είναι γνωστό ότι η άνοδος της θερμοκρασίας μεταβάλλει γρήγορα τους παγετώνες, το χιόνι, το μόνιμα παγωμένο έδαφος και τη σταθερότητα των ορεινών πλαγιών στα Ιμαλάια. Ωστόσο, το ICIMOD τονίζει ότι είναι ακόμη νωρίς για να αποδοθεί η συγκεκριμένη καταστροφή ευθέως στην κλιματική αλλαγή.
Η ανησυχία είναι ευρύτερη. Ο ποταμός Λέντε έχει πλημμυρίσει δύο φορές μέσα σε μόλις 14 μήνες. Οι ειδικοί μιλούν πλέον για «αλυσιδωτούς κινδύνους»: ένα γεγονός ψηλά στην κρυόσφαιρα –μια κατάρρευση πάγου ή βράχων– μπορεί μέσα σε ελάχιστο χρόνο να μετατραπεί σε καταστροφική πλημμύρα δεκάδες χιλιόμετρα χαμηλότερα.
Και αυτή τη φορά, τα χρονικά περιθώρια ήταν τρομακτικά μικρά. Δέκα λεπτά μέχρι τον πρώτο οικισμό. Τριάντα λεπτά για να ανέβει το νερό εννέα μέτρα. Και τώρα, ένα νέο φυσικό φράγμα κρατά ολόκληρη την περιοχή σε αγωνία για το εάν ο όλεθρος έχει πραγματικά τελειώσει.
Φόβοι για δεύτερο πλημμυρικό κύμα
Το Διεθνές Κέντρο για την Ολοκληρωμένη Ανάπτυξη των Ορεινών Περιοχών δημοσιοποίησε λεπτομερή εκτίμηση για την καταστροφή, προειδοποιώντας ότι υπάρχει κίνδυνος να ακολουθήσει και δεύτερο πλημμυρικό επεισόδιο.
Οι τεράστιες ποσότητες βράχων, λάσπης και άλλων φερτών υλικών που παρασύρθηκαν στα ποτάμια της περιοχής ενδέχεται να έχουν δημιουργήσει επικίνδυνα σημεία απόφραξης.
Οι ειδικοί εξετάζουν εάν ο ποταμός Τρισούλι έχει αποκλειστεί προσωρινά στα στενότερα τμήματά του. Εφόσον αυτό επιβεβαιωθεί, τα συσσωρευμένα υλικά θα μπορούσαν να σχηματίσουν ένα φυσικό φράγμα κατολίσθησης, πίσω από το οποίο θα συγκεντρωθούν μεγάλες ποσότητες νερού. Μια ενδεχόμενη αιφνίδια κατάρρευση αυτού του φράγματος θα μπορούσε να προκαλέσει νέο, ισχυρό πλημμυρικό κύμα στις περιοχές που βρίσκονται χαμηλότερα, προς τις εκβολές. Οι Αρχές παρακολουθούν την κατάσταση, ενώ κάτοικοι παραποτάμιων οικισμών καλούνται να παραμείνουν σε ασφαλή σημεία.
Είχαν σταλεί σχεδόν 680.000 προειδοποιητικά μηνύματα
Οι υπηρεσίες αντιμετώπισης καταστροφών του Νεπάλ ανακοίνωσαν ότι πριν από τις πλημμύρες είχαν σταλεί συνολικά 679.295 προειδοποιητικά μηνύματα σε κατοίκους πόλεων και χωριών κατά μήκος των ποταμών Μποτεκόσι και Τρισούλι.
Η αποστολή των μηνυμάτων άρχισε στις 09:15 το πρωί της Πέμπτης, τοπική ώρα. Με αυτά, οι πολίτες καλούνταν να μετακινηθούν σταδιακά προς ασφαλέστερες τοποθεσίες.
Παρά την έγκαιρη ενεργοποίηση του συστήματος προειδοποίησης, η πρωτοφανής ορμή και ταχύτητα των νερών φαίνεται ότι περιόρισαν δραματικά τον χρόνο αντίδρασης των κατοίκων και των επισκεπτών.
Διεθνής κινητοποίηση για βοήθεια
Χώρες και διεθνείς οργανισμοί έχουν αρχίσει να αποστέλλουν οικονομική βοήθεια, υγειονομικό υλικό και είδη πρώτης ανάγκης στο Νεπάλ.
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν δήλωσε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι έτοιμη να «κινητοποιήσει περαιτέρω ευρωπαϊκή βοήθεια».
Η Ινδία απέστειλε δέκα μετρικούς τόνους υλικού αντιμετώπισης καταστροφών, μεταξύ των οποίων προσωρινά καταλύματα, κουβέρτες, είδη ατομικής υγιεινής, ηλιακά φωτιστικά και φάρμακα.
Η Διεθνής Ομοσπονδία Ερυθρού Σταυρού και Ερυθράς Ημισελήνου αποδέσμευσε ένα εκατομμύριο ελβετικά φράγκα ως επείγουσα χρηματοδότηση για τη στήριξη των επιχειρήσεων του Ερυθρού Σταυρού του Νεπάλ.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες στέλνουν σύμβουλο αντιμετώπισης καταστροφών και παρέχουν οικονομική ενίσχυση ύψους 500.000 δολαρίων, σύμφωνα με το Στέιτ Ντιπάρτμεντ.
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας έχει επίσης αποστείλει βασικό επείγον υγειονομικό υλικό, μεταξύ του οποίου φάρμακα και σκηνές πολλαπλών χρήσεων, καθώς οι Αρχές προετοιμάζονται για την κάλυψη των αυξανόμενων αναγκών των πληγέντων.
