Ο Δώρος στόχος εκείνων που θεωρούσαν πως οι σφαίρες μπορούν να αντικαταστήσουν τα επιχειρήματα

Την ερχόμενη Κυριακή είναι το μνημόσυνο του ήρωα Δώρου Λοΐζου.

Παρήλθε μισός αιώνας και τρία χρόνια. Ούτε λίγα ούτε πολλά. Μου φαίνονται αμέτρητα. Άλλες φορές νιώθω σαν να ήταν χθες. Με αυτό θέλω να τονίσω ευθύς εξαρχής ότι ο χρόνος της ιστορίας δεν έχει μικρά και μεγάλα μεγέθη. Για να το πω διαφορετικά, τα μεγέθη του συναρτώνται με την ποιότητα των γεγονότων.

Η δολοφονία του Δ. Λοΐζου δεν υπήρξε ένα απλό και ασήμαντο γεγονός. Υπήρξε το αποκορύφωμα μιας αποτρόπαιας αδελφοκτόνου πράξης.

Οι δολοφόνοι γνωστοί· κανείς δεν τιμωρήθηκε εντούτοις.

Το δεύτερο στοιχείο που κάνει το γεγονός σημαντικό είναι ο άνθρωπος. Ο Δώρος Λοΐζου δεν ήταν μονάχα μαχητής. Ήταν πρωτίστως δημοκράτης, αντιστασιακός και ελεύθερος άνθρωπος. Πάνω και πριν απ’ όλα ήταν ένας μεγάλος ποιητής, ένας διανοούμενος με βαθιές πολιτιστικές καταβολές και ρίζες.

Για το ποιητικό του ταλέντο δεν είμαι αρμόδιος να μιλήσω. Εντούτοις κατανοώ πως, αν δεν του είχαν κόψει το νήμα οι δολοφόνοι, θα ήταν σήμερα ίσως ένας από τους πιο σημαντικούς μας ποιητές και λόγιους.

Ο Δώρος Λοΐζου υπήρξε άνθρωπος των ιδεών. Πίστευε ότι η πολιτική δεν είναι τέχνη εξόντωσης του αντιπάλου αλλά αγώνας για τον άνθρωπο. Και γι’ αυτό ακριβώς έγινε στόχος εκείνων που θεωρούσαν πως οι σφαίρες μπορούν να αντικαταστήσουν τα επιχειρήματα.

Υπάρχουν άνθρωποι που πεθαίνουν από το χέρι ενός εξωτερικού εχθρού. Υπάρχουν όμως και άνθρωποι που πέφτουν από χέρι ομόεθνο και ομόθρησκο, από χέρι εμφύλιο.

Στη δεύτερη περίπτωση δεν δοκιμάζεται μόνο η ισχύς του δικαίου· δοκιμάζεται η ποιότητα ολόκληρης της κοινωνίας, σε σχέση κυρίως με τη δημοκρατία και την ελευθερία.

Ο Δώρος Λοΐζου δεν υπήρξε μόνο θύμα μιας εγκληματικής ενέργειας.

Υπήρξε θύμα μιας εποχής που είχε χάσει το μέτρο.

Μιας εποχής κατά την οποία πολλοί έπαψαν να ακούν, γιατί είχαν μάθει μόνο να φωνάζουν.

Έπαψαν να σκέφτονται, γιατί αρκούνταν να πιστεύουν.

Έπαψαν να βλέπουν ανθρώπους και έβλεπαν μόνο εχθρούς.

Το αληθινό μέτρο ενός ανθρώπου είναι οι αξίες. Αυτό ήταν και το μέτρο του Δώρου Λοΐζου.

Ο θάνατός του απλώς αποκάλυψε το μέγεθος του ήθους του.

Γιατί ηρωισμός δεν είναι η αναζήτηση της θυσίας.

Είναι η άρνηση της υποχώρησης όταν η συνείδηση δεν καταδέχεται να διαπραγματευθεί τις αξίες. Αναρωτιέμαι πολλές φορές ποιο είναι το πραγματικό χρέος απέναντι στους νεκρούς.

Να τους τιμούμε; Βεβαίως.

Να τους δοξάζουμε; Ίσως.

Να τους μιμούμαστε; Ασφαλώς.

Αλλά πάνω απ’ όλα, να οικοδομούμε μια κοινωνία που θα γεννά ανθρώπους έτοιμους να μαρτυρήσουν υπέρ της Ελευθερίας.

Αυτό είναι το μεγαλύτερο μνημόσυνο.