Έφυγε από τη ζωή τη Δευτέρα σε ηλικία 66 ετών ο συγγραφέας, ποιητής, θεατρικός συγγραφέας και σεναριογράφος Αλέξης Σταμάτης, έπειτα από πολυετή μάχη με σπάνια αιματολογική ασθένεια.
Η είδηση του θανάτου του προκάλεσε θλίψη στον χώρο των ελληνικών γραμμάτων και του πολιτισμού, καθώς ο Σταμάτης υπήρξε μία από τις πιο παραγωγικές και πολυσχιδείς δημιουργικές παρουσίες της σύγχρονης ελληνικής λογοτεχνίας.
Γιος της σπουδαίας ηθοποιού Μπέτυς Αρβανίτη και του αρχιτέκτονα Κώστα Σταμάτη, γεννήθηκε στην Αθήνα το 1960. Σπούδασε Αρχιτεκτονική στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο και συνέχισε μεταπτυχιακές σπουδές στο Λονδίνο, πριν αφοσιωθεί στη συγγραφή.
Από τις αρχές της δεκαετίας του 1990 ανέπτυξε μια αδιάκοπη συγγραφική πορεία, υπηρετώντας σχεδόν κάθε μορφή του λόγου: μυθιστόρημα, διήγημα, ποίηση, θέατρο, παιδικό βιβλίο και κινηματογραφικό σενάριο. Εξέδωσε συνολικά 34 βιβλία, μεταξύ των οποίων 20 μυθιστορήματα, αρκετά από τα οποία μεταφράστηκαν και κυκλοφόρησαν στο εξωτερικό.
Έργα του όπως Ο έβδομος ελέφαντας, Μπαρ Φλωμπέρ και Αμερικάνικη Φούγκα συγκαταλέγονται στα πιο γνωστά της εργογραφίας του, ενώ η τελευταία τιμήθηκε στις Ηνωμένες Πολιτείες με το International Literature Award του National Endowment for the Arts.
Παράλληλα με τη λογοτεχνία, έγραψε θεατρικά έργα που παρουσιάστηκαν σε ελληνικές σκηνές, σενάρια για τον κινηματογράφο και την τηλεόραση, ενώ αρθρογραφούσε συστηματικά στον Τύπο, παρεμβαίνοντας με συνέπεια στον δημόσιο διάλογο για τον πολιτισμό και την κοινωνία.
Το έργο του χαρακτηρίζεται από έντονη υπαρξιακή αναζήτηση, ψυχογραφική διεισδυτικότητα και έναν λόγο λιτό αλλά πυκνό, που συχνά αντλούσε υλικό από προσωπικά βιώματα, χωρίς να εγκλωβίζεται στην αυτοβιογραφία. Η διαρκής διάθεση πειραματισμού και η άνεσή του να κινείται ανάμεσα σε διαφορετικά λογοτεχνικά είδη τον κατέστησαν μια ξεχωριστή φυσιογνωμία της σύγχρονης ελληνικής λογοτεχνίας.
Ο Αλέξης Σταμάτης συγκαταλέγεται στους σημαντικούς εκπροσώπους της μεταπολιτευτικής γενιάς των Ελλήνων πεζογράφων, κατακτώντας μια διακριτή θέση με ένα έργο που κινήθηκε με άνεση ανάμεσα στη λογοτεχνία, το θέατρο και τον κινηματογράφο. Χωρίς να επιδιώξει εντυπωσιασμούς ή να ακολουθήσει τις εκάστοτε λογοτεχνικές τάσεις, παρέμεινε πιστός σε μια γραφή εσωτερική, υπαρξιακή και βαθιά ανθρωποκεντρική, η οποία του χάρισε τόσο την εκτίμηση της κριτικής όσο και ένα σταθερό αναγνωστικό κοινό.
Τα τελευταία χρόνια, παρά τα σοβαρά προβλήματα υγείας που αντιμετώπιζε, δεν σταμάτησε να γράφει και να δημοσιεύει, παραμένοντας ενεργός στον δημόσιο διάλογο μέσα από άρθρα, συνεντεύξεις και δημόσιες παρεμβάσεις.
Με αφορμή την απώλειά του, η Υπουργός Πολιτισμού της Ελλάδας Λίνα Μενδώνη χαρακτήρισε τον Αλέξη Σταμάτη «σημαντική φωνή των Γραμμάτων μας», σημειώνοντας ότι άφησε πίσω του ένα πλούσιο και πολυσήμαντο έργο, ενώ τόνισε πως υπήρξε από τις σπάνιες περιπτώσεις δημιουργών που συνδύασαν την αγάπη του αναγνωστικού κοινού με τη θεσμική αναγνώριση. Παράλληλα εξέφρασε τα συλλυπητήριά της στη μητέρα του Μπέτυ Αρβανίτη, στη σύζυγό του Εύα Σιμάτου και στους οικείους του.
