Με στόχο να μετατραπεί το Πολιτιστικό Χωριό Λέμπας σε έναν ζωντανό πυρήνα σύγχρονης καλλιτεχνικής δημιουργίας, ο εικαστικός και υπεύθυνος υλοποίησης του έργου Γιάννης Σακέλης παρουσιάζει το όραμά του για τη νέα εποχή του χώρου.
Μετά από σχεδόν δύο δεκαετίες, το Πολιτιστικό Χωριό Λέμπας περνά από την αναμονή στην υλοποίηση. Ο υπεύθυνος του έργου, εικαστικός Γιάννης Σακέλλης, ανοίγει τα χαρτιά του για το εγχείρημα που σχεδίασε και υλοποιεί ο Οργανισμός «Τεχνουργείο Λτδ», με στόχο να μετατρέψει τη Λέμπα σε ένα ζωντανό κέντρο καλλιτεχνικής δημιουργίας, εκπαίδευσης και διεθνών συνεργασιών, ενώ παράλληλα τοποθετείται για τις αντιδράσεις που α προέκυψαν μετά την ανακοίνωση της ανάληψης της διαχείρισης του χώρου.
–Το Πολιτιστικό Χωριό Λέμπας είναι ένα όραμα που χρειάστηκε σχεδόν δύο δεκαετίες για να φτάσει στη φάση υλοποίησης. Ποια είναι η σημασία αυτής της στιγμής; Για εμάς είναι μια στιγμή μεγάλης ευθύνης. Το γεγονός ότι ένα τόσο μεγάλο έργο παίρνει επιτέλους σάρκα και οστά σημαίνει ότι η Λέμπα, η Πάφος, αλλά και ολόκληρη η Κύπρος, αποκτούν μια υποδομή που έλειπε. Η υπογραφή αυτής της σύμβασης δεν είναι το τέλος μιας διαδρομής, αλλά η αφετηρία. Η σημασία της στιγμής έγκειται στο ότι περνάμε από τη θεωρία και τις προσδοκίες στην πράξη, στην καθημερινή δημιουργία.
–Όταν μιλάμε για «Πολιτιστικό Χωριό», ποια εικόνα θέλετε να έχει ένας επισκέπτης όταν περάσει την πόρτα του; Θέλουμε η πρώτη εικόνα να μην είναι αυτή ενός στείρου, “μουσειακού” χώρου, αλλά ενός ζωντανού χώρου. Να μπαίνει ο επισκέπτης και να βλέπει ανθρώπους να δουλεύουν: κάποιον στο πιεστήριο της χαρακτικής, άλλους στο εργαστήρι κεραμικής, δίπλα κάποιον να πειραματίζεται με 3D εκτυπωτές ή μηχανήματα κοπής λέιζερ. Θέλουμε να νιώθει τον παλμό της παραγωγής. Να καταλαβαίνει αμέσως ότι εδώ η τέχνη δεν είναι κάτι απρόσιτο, αλλά μια ζωντανή, χειροπιαστή διαδικασία στην οποία έχει κι ο ίδιος θέση.
–Πώς μετατρέπεται ένας χώρος με τόσο σημαντική ιστορία σε ένα ζωντανό εργαστήρι σύγχρονης δημιουργίας; Με το να μην αντιμετωπίζουμε την ιστορία ως βαρίδι ή ως κάτι στατικό. Η ιστορία δίνει τις ρίζες, αλλά η σύγχρονη δημιουργία χρειάζεται εργαλεία και ανοιχτό πνεύμα. Συνδυάζουμε τις παραδοσιακές τεχνικές, όπως η ζωγραφική και η χαρακτική, με τα πιο σύγχρονα ψηφιακά μέσα. Όταν δίνεις σε έναν καλλιτέχνη τις κατάλληλες υποδομές, την ελευθερία να πειραματιστεί και ένα σύστημα όπως το να κλείνει το στούντιό του για να εργαστεί όποτε το χρειάζεται, ο χώρος ζωντανεύει από μόνος του.
–Το Πολιτιστικό Χωριό Λέμπας είναι άμεσα συνδεδεμένο με την ιστορία του Στας Παράσκου. Με δεδομένες και τις ανησυχίες που έχουν εκφραστεί από την οικογένειά του για θέματα που αφορούν αυτή την κληρονομιά και τα πνευματικά δικαιώματα, πώς επιδιώκετε να διασφαλιστεί ένας ουσιαστικός διάλογος και μια σχέση εμπιστοσύνης με την οικογένεια Παράσκου; Ο σεβασμός στην ιστορία της Λέμπας και στην παρακαταθήκη του Στας Παράσκου είναι για εμάς δεδομένος και αυτονόητος. Όμως, ο καλύτερος τρόπος να τιμήσεις το παρελθόν ενός χώρου είναι να του δώσεις μέλλον, και όχι να τον μετατρέψεις σε ένα κλειστό, στατικό μνημείο. Από τη στιγμή που αναλάβαμε επίσημα τη διαχείριση, λειτουργούμε με απόλυτο επαγγελματισμό, με διαφάνεια και ακολουθώντας πιστά τη συμφωνία μας με το Υφυπουργείο Πολιτισμού και όσα προνοεί ο νόμος. Οι πόρτες μας είναι πάντα ανοιχτές για έναν ειλικρινή και εποικοδομητικό διάλογο με οποιονδήποτε θέλει να συμβάλει θετικά σε αυτή την προσπάθεια.
–Ποια θα είναι τα πρώτα προγράμματα και οι πρώτες δράσεις που θα γνωρίσει το κοινό; Ξεκινάμε άμεσα με τη λειτουργία των βασικών εργαστηρίων μας —ζωγραφικής, χαρακτικής, φωτογραφίας με σκοτεινό θάλαμο και ψηφιακού σχεδιασμού. Παράλληλα, ενεργοποιούμε τα πρώτα αυτοτελή σεμινάρια και σύντομους κύκλους μαθημάτων, όπου οι πολίτες θα μπορούν να δηλώνουν συμμετοχή. Πολύ σύντομα θα ανακοινώσουμε και τις πρώτες συνεργασίες για την Πινακοθήκη και το Αρχείο Κυπριακής Μονογραφίας, καθώς και το πρόγραμμα των πρώτων διαλέξεων και προβολών στον ειδικά διαμορφωμένο χώρο μας.
–Οι καλλιτεχνικές φιλοξενίες αποτελούν βασικό κομμάτι του σχεδιασμού. Τι είδους δημιουργούς θέλετε να προσελκύσετε και από ποιους καλλιτεχνικούς τομείς; Θέλουμε να φέρουμε δημιουργούς από όλο το φάσμα των εικαστικών και των εφαρμοσμένων τεχνών —ζωγράφους, χαράκτες, γλύπτες, αλλά και σχεδιαστές, δημιουργούς ψηφιακών μέσων ή θεωρητικούς της τέχνης. Το κλειδί για εμάς δεν είναι μόνο η καταγωγή ή το πεδίο τους, αλλά η διάθεσή τους για διάλογο. Κάθε καλλιτέχνης που έρχεται μέσω του προγράμματος φιλοξενίας θα έχει την υποχρέωση να αφήσει κάτι πίσω του: ένα εργαστήρι, μια παρουσίαση, μια έκθεση. Θέλουμε δημιουργούς που θα “μπολιάσουν” την τοπική κοινότητα με νέες ιδέες.
–Θα υπάρχει ιδιαίτερος χώρος για νέους Κύπριους καλλιτέχνες που συχνά αναζητούν υποδομές, φιλοξενία και ευκαιρίες παρουσίασης του έργου τους; Απόλυτα. Οι νέοι Κύπριοι καλλιτέχνες είναι η προτεραιότητά μας. Ξέρουμε καλά πόσο δύσκολο είναι να βρεις πλήρως εξοπλισμένα εργαστήρια χαρακτικής, σκοτεινό θάλαμο ή εξειδικευμένα μηχανήματα λέιζερ και 3D εκτύπωσης. Όλος ο χώρος σχεδιάστηκε με τη φιλοσοφία να τους δώσει στέγη, εργαλεία και βήμα για να δείξουν τη δουλειά τους, μειώνοντας το κόστος παραγωγής του έργου τους και προσφέροντάς τους ένα δίκτυο διεθνών επαφών μέσω των προγραμμάτων φιλοξενίας.
–Ποια θεωρείτε ότι είναι η μεγαλύτερη πρόκληση στη λειτουργία ενός τέτοιου χώρου; Η μεγαλύτερη πρόκληση είναι να παραμείνουμε ένας χώρος υψηλού επιπέδου, χωρίς όμως να γίνουμε ελιτιστές, διατηρώντας παράλληλα ένα μοντέλο λειτουργίας που αυτοσυντηρείται και δεν εξαρτάται αποκλειστικά από κρατικές χορηγίες. Η πραγματική επιτυχία θα μετρηθεί από το αν σε μερικά χρόνια από τώρα, η Λέμπα θα έχει καταφέρει να δημιουργήσει μια ζωντανή καλλιτεχνική κοινότητα. Αν δούμε νέους ανθρώπους να ξεκινούν από εδώ και να εξελίσσονται, αν δούμε τους πολίτες της Πάφου να νιώθουν τον χώρο ως δικό τους, τότε θα έχουμε πετύχει. Η ουσιαστική πολιτιστική παρέμβαση μετριέται με το βάθος της αποτύπωσης στην κοινωνία, όχι με τα στατιστικά.
–Μπορεί η Λέμπα να γίνει ένας διεθνής τόπος συνάντησης καλλιτεχνών, όπως οραματίστηκαν οι άνθρωποι που έθεσαν τις βάσεις αυτού του εγχειρήματος; Όχι μόνο μπορεί, αλλά έχει όλα τα φόντα να το πετύχει. Ήδη βρισκόμαστε σε επικοινωνία με ιδρύματα, πανεπιστήμια και σχολές του εξωτερικού για την ανάπτυξη κοινών εκπαιδευτικών προγραμμάτων και ανταλλαγών. Η γεωγραφική θέση της Κύπρου, η ιστορικότητα του τοπίου της Λέμπας και οι σύγχρονες υποδομές που προσφέρουμε πλέον, δημιουργούν ένα μοναδικό πακέτο που μπορεί να προσελκύσει σημαντικούς δημιουργούς από όλο τον κόσμο.
–Ποιο είναι το προσωπικό σας όραμα για το Πολιτιστικό Χωριό; Πού θα θέλατε να βρίσκεται σε πέντε ή δέκα χρόνια; Θα ήθελα σε πέντε ή δέκα χρόνια η Λέμπα να αναφέρεται διεθνώς ως ένα πρότυπο μοντέλο διαχείρισης πολιτιστικού οργανισμού και καλλιτεχνικής δημιουργίας. Να είναι ένας χώρος αυτονόητος για την καθημερινότητα της Πάφου. Το προσωπικό μου όραμα είναι να βλέπω τη Λέμπα γεμάτη ζωή.
Ελεύθερα, 26.07.2026
