Δες περισσότερα άρθρα του philenews όταν αναζητάς ειδήσεις στην Google

Add philenews.com on Google

Ο διεθνούς φήμης αρχιμουσικός και διευθυντής της Εθνικής Όπερας της Αρμενίας μιλά για το «Ελιξίριο του Έρωτα», τον κοινωνικό ρόλο της όπερας και τη δύναμη της τέχνης να γεννά αισιοδοξία.

Η επιστροφή του στην Κύπρο, 16 χρόνια μετά την πρώτη του συνεργασία με τη Συμφωνική Ορχήστρα Κύπρου, συνδέεται με την επιστροφή της μεθυστικής κωμικής όπερας του Γκαετάνο Ντονιτσέτι «Το Ελιξίριο του Έρωτα» στο Pafos Aphrodite Festival, τη φορά αυτή από την Εθνική Όπερα της Αρμενίας. O Καρέν Ντουργκαριάν, γενικός και καλλιτεχνικός διευθυντής του κορυφαίου αρμενικού λυρικού οργανισμού, επιστρέφει στο πόντιουμ της Σ.Ο.Κ. μπροστά από το Μεσαιωνικό Κάστρο της Πάφου και μιλά στον «Φ» για τη διαχρονικότητα και τις προκλήσεις της κλασικής τέχνης, τη μακρά συνεργασία με τη θρυλική ντίβα του αραβικού τραγουδιού Φαϊρούζ, αλλά και όσα εξακολουθούν να τον συγκινούν κάθε φορά που σηκώνει τη μπαγκέτα.

–Έχετε διευθύνει το «Ελιξίριο του Έρωτα» αρκετές φορές στην καριέρα σας. Τι εξακολουθεί να σας εκπλήσσει κάθε φορά που επιστρέφετε στην παρτιτούρα του Ντονιτσέτι; Έχω, όντως, παρουσιάσει το «Ελιξίριο του Έρωτα» σε διαφορετικές χώρες και με διαφορετικές διανομές. Αυτό που εξακολουθεί να με εκπλήσσει είναι ο τρόπος με τον οποίο κάθε καλλιτέχνης και κάθε τραγουδιστής προσεγγίζει τον ρόλο του και δίνει μια νέα διάσταση στο έργο. Πιστεύω ότι και η δική μας παραγωγή θα επιφυλάσσει ευχάριστες εκπλήξεις, όχι μόνο σε μένα αλλά και στο κυπριακό κοινό.

–Πόσο δύσκολο είναι να βρεθεί η ισορροπία ανάμεσα στο χιούμορ και στη βαθιά ανθρώπινη συγκίνηση που κρύβει το έργο; Ξέρετε, η παρουσίαση μιας κωμικής όπερας είναι πιο απαιτητική απ’ όσο φαίνεται, γιατί, όπως αναφέρατε, πίσω από το χιούμορ είναι περίπλοκο να αποδοθούν οι χαρακτήρες και οι συναισθηματικές αποχρώσεις που ο συνθέτης έχει ενσωματώσει σε κάθε ρόλο και απαιτούν μεγάλη ακρίβεια και ευαισθησία. Είμαι βέβαιος ότι η επαγγελματική καλλιτεχνική ομάδα που συμμετέχει στην παραγωγή αυτού του καταξιωμένου φεστιβάλ θα καταφέρει να αναδείξει αυτή την ισορροπία και να μεταφέρει αυτά τα συναισθήματα. Θα ήθελα να επιβεβαιώσω κατηγορηματικά ότι η κωμική όπερα είναι ακόμη πιο δύσκολη για τους καλλιτέχνες απ’ όσο φαντάζεται το κοινό.

–Η περίφημη άρια «Una furtiva lagrima» είναι από τις πιο αναγνωρίσιμες στην ιστορία της όπερας. Ως μαέστρος, πώς αποφεύγετε τον κίνδυνο να μετατραπεί σε μια «στιγμή επίδειξης» και να διατηρηθεί ως οργανικό μέρος της αφήγησης; Για μένα, η όπερα είναι πρωτίστως και πάνω απ’ όλα θέατρο. Είμαι βέβαιος ότι στη δική μας προσέγγιση αυτού του ρόλου και της συγκεκριμένης άριας το κοινό θα διαπιστώσει ότι δεν την παρουσιάζουμε απλώς ως μια όμορφη και πιασάρικη άρια, αλλά ως αναπόσπαστο μέρος της παράστασης, που ταυτόχρονα αναδεικνύει και την καλλιτεχνική δεξιοτεχνία και ποιότητα των ερμηνευτών μας.

–Όταν διευθύνετε σε μια υπαίθρια μη συμβατική λυρική σκηνή, όπως είναι το Μεσαιωνικό Κάστρο της Πάφου, πώς αλλάζει η προσέγγισή σας; Πρέπει να αντιληφθούμε για ακόμη μία φορά ότι η αρχιτεκτονική και η αρχαία ιστορία που χαρακτηρίζουν την Κύπρο και ιδιαίτερα το Μεσαιωνικό Κάστρο της Πάφου με την ατμόσφαιρα που δημιουργεί, έχουν μια οικουμενική διάσταση. Μ’ αρέσει να σκέφτομαι ότι ακόμη και στην εποχή που χτίστηκε αυτό το κάστρο υπήρχαν άνθρωποι που ερωτεύονταν και αναζητούσαν την ευτυχία, όπως ακριβώς και σήμερα. Γι’ αυτό και όλα όσα συμβολίζει είναι πραγματικά διαχρονικά και οικουμενικά και καθιστούν έναν τέτοιο χώρο ιδανικό για την όπερα.

–Έχετε συνεργαστεί ξανά με τη Συμφωνική Ορχήστρα Κύπρου, την οποία είχατε διευθύνει το 2010. Τι θυμάστε από εκείνη την εμπειρία και πώς βλέπετε σήμερα την εξέλιξη της μουσικής ζωής της Κύπρου; Καταρχάς, θεωρώ ότι σήμερα η φεστιβαλική δραστηριότητα στην Κύπρο είναι ιδιαίτερα ανεπτυγμένη, γεγονός που καθιστά ακόμη μεγαλύτερη τη χαρά και την τιμή για μένα να επιστρέφω ξανά στη χώρα και να συμμετέχω σ’ αυτόν τον διεθνώς αναγνωρισμένο θεσμό. Από την προηγούμενη παρουσία μου κρατώ πολύ όμορφες αναμνήσεις και είμαι βέβαιος ότι κι αυτή η επίσκεψη θα μου αφήσει το ίδιο όμορφα συναισθήματα.

–Από το 2023 βρίσκεστε ξανά στο τιμόνι της Εθνικής Όπερας και Μπαλέτου της Αρμενίας. Ποια ήταν η πρώτη σκέψη όταν αναλάβατε αυτή την ευθύνη; Κοιτάζοντας πίσω στα τρία αυτά χρόνια, ποιες θεωρείτε τις σημαντικότερες κατακτήσεις του οργανισμού και ποιες οι μεγαλύτερες προκλήσεις που εξακολουθούν να βρίσκονται μπροστά σας; Για μένα, το σημαντικότερο ήταν να δημιουργήσουμε ένα περιβάλλον όπου οι καλλιτέχνες και οι μουσικοί θα αισθάνονται δημιουργικά ολοκληρωμένοι και χαρούμενοι, ώστε να μπορούν να αφοσιώνονται με αγάπη στο έργο και στην αποστολή τους. Γιατί, στο τέλος της ημέρας, η δική μας αποστολή είναι μία: να προσφέρουμε χαρά στο κοινό.

–Οι Αρμένιοι έχουν να επιδείξουν μία από τις μεγαλύτερες και πιο δραστήριες διασπορές στον κόσμο. Πώς επηρεάζει αυτό τον τρόπο με τον οποίο μια εθνική όπερα αντιλαμβάνεται και προσεγγίζει το κοινό της; Τα τελευταία χρόνια διαπιστώνουμε με ιδιαίτερη χαρά ότι ολοένα και περισσότεροι Αρμένιοι της διασποράς επισκέπτονται καλλιτεχνικές εκδηλώσεις όταν βρίσκονται στην πατρίδα τους, κάτι ιδιαίτερα ενθαρρυντικό. Το γεγονός ότι επιλέγουν να εντάξουν την εθνική όπερα στην εμπειρία της επιστροφής τους στην Αρμενία είναι για εμάς ιδιαίτερα σημαντικό και το εκτιμούμε πραγματικά.

–Η Αρμενία έχει περάσει πολλές δύσκολες περιόδους στην ιστορία της, κάτι που συνέβη και τα τελευταία χρόνια. Σε εποχές συλλογικής αβεβαιότητας, ποιον ρόλο μπορεί πραγματικά να διαδραματίσει ένας οργανισμός όπως η Εθνική Όπερα; Ναι, η χώρα μας έχει δοκιμαστεί πολλές φορές κι έχουμε περάσει πολύ δύσκολες εποχές. Γι’ αυτό πιστεύω πως αποστολή μας είναι να προσφέρουμε στο κοινό στιγμές χαράς και να το βοηθήσουμε, έστω και για λίγο, να αφήνει πίσω του τις δυσκολίες της καθημερινότητας. Αν η τέχνη μπορεί να κάνει τους ανθρώπους να αντικρίζουν τη ζωή με περισσότερη αισιοδοξία και πιο φωτεινά χρώματα, τότε έχει ήδη επιτελέσει έναν πολύ σημαντικό σκοπό.

–Έχετε συνεργαστεί με την Φαϊρούζ σε μια σειρά ιστορικών συναυλιών που έχουν αποκτήσει σχεδόν μυθικές διαστάσεις στον αραβικό κόσμο. Τι σας δίδαξε η στάση της απέναντι στην τέχνη και στη δημόσια ζωή; Είχα την τιμή να συνεργαστώ με την κυρία Φαϊρούζ σε περισσότερες από σαράντα συναυλίες σε μεγάλες διεθνείς σκηνές. Πρόκειται για μια σπουδαία τραγουδίστρια και μια κορυφαία καλλιτέχνιδα, της οποίας η απήχηση ξεπερνά εδώ και χρόνια τα σύνορα του αραβικού κόσμου. Η αγάπη και η αφοσίωση που εμπνέει στο κοινό είναι η πιο ισχυρή απόδειξη ότι η τέχνη μπορεί πραγματικά να αλλάξει τους ανθρώπους και, τελικά, να κάνει τον κόσμο καλύτερο.

–Ζούμε σε μια εποχή όπου η εικόνα μοιάζει συχνά να επισκιάζει τη μουσική. Πιστεύετε ότι η σύγχρονη όπερα κινδυνεύει να μετατραπεί περισσότερο σε θέαμα αντί για μουσική εμπειρία; Αυτό εξαρτάται από εμάς τους ίδιους. Αν υπηρετούμε και αναδεικνύουμε σωστά και με πιστότητα το έργο των μεγάλων συνθετών, το κοινό δεν θα μένει μόνο εντυπωσιασμένο από το θέαμα, αλλά θα αναγνωρίζει και τη μουσική ιδιοφυΐα που κρύβεται πίσω από κάθε έργο. Σε κάθε περίπτωση, είμαι πεπεισμένος ότι η όπερα και το μπαλέτο, ιδιαίτερα το κλασικό τους ρεπερτόριο, θα συνεχίσουν να συγκινούν το κοινό και να διατηρούν τη θέση τους για πολλές ακόμη γενιές.

-Οι νεότερες γενιές φαίνεται να ανακαλύπτουν ξανά την όπερα μέσα από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και τις ψηφιακές πλατφόρμες. Πιστεύετε ότι πρόκειται για μια ουσιαστική ανανέωση του κοινού της όπερας ή απλώς για παροδική τάση; Δεν το βλέπω ως μια πρόσκαιρη μόδα. Βλέπουμε ολοένα και περισσότερους νέους να έρχονται σε επαφή με την κλασική τέχνη, να την παρακολουθούν και να την εκτιμούν πραγματικά. Αυτό με κάνει αισιόδοξο και ενισχύει την πεποίθησή μου ότι η κλασική τέχνη παραμένει διαχρονική.

–Έπειτα από τόσα χρόνια στο πόντιουμ, τι εξακολουθεί να σας συγκινεί τη στιγμή που σηκώνετε τη μπαγκέτα, λίγο πριν ακουστεί η πρώτη νότα; Κάθε φορά που ανεβαίνω στο πόντιουμ αισθάνομαι πως, μαζί με την ορχήστρα, τη χορωδία και όλους τους καλλιτέχνες, έχουμε το προνόμιο να δώσουμε ξανά ζωή στο εξαίσιο έργο ενός μεγάλου συνθέτη και να το μοιραστούμε με το κοινό. Και στο τέλος της παράστασης, όταν βλέπεις τον ενθουσιασμό στα πρόσωπα των θεατών, αντιλαμβάνεσαι ότι πέτυχες αυτό για το οποίο εργάστηκες.

–Οι μαέστροι αφιερώνουν αμέτρητες ώρες διαβάζοντας παρτιτούρες. Με τα χρόνια μαθαίνουν να «διαβάζουν» και τους ανθρώπους; Νομίζω πως ναι. Όσο μεγαλώνεις και ωριμάζεις κι όσο διατηρείς τη διάθεση και τη δύναμη να μαθαίνεις, αρχίζεις να κατανοείς τους ανθρώπους πολύ βαθύτερα. Έρχονται στιγμές που αρκεί ένα βλέμμα ή μια έκφραση του προσώπου για να αντιληφθείς τη συναισθηματική κατάσταση κάποιου.

Χορηγός επικοινωνίας: Ο Φιλελεύθερος

Ελεύθερα, 15.8.2026