Χάνοντας τη νιότη σώζοντας ζωές

Δεν είμαι φανατικός των medico-dramas, δηλαδή των τηλεοπτικών σειρών με πρωταγωνιστές γιατρούς και βασικό σκηνικό ένα νοσοκομείο. Στο παρελθόν έχω ξεκινήσει μερικές από τις πιο γνωστές του είδους, αλλά σύντομα έβρισκα αφόρητο τον συνδυασμό της πορνογραφικής αναπαράστασης εγχειρήσεων (που έχουν τόσο σχέση με τον ρεαλισμό όσο οι σεξουαλικές πράξεις στις ερωτικές βιντεοταινίες), τη μελούρα στις συναισθηματικές σχέσεις των ηρώων και τη σαπουνόπερα στα παιχνίδια εξουσίας.

Η μόνη μέχρι πρότινος σειρά του είδους που είχα ολοκληρώσει ήταν το «This Is Going to Hurt» (BBC, 2021), ακριβώς γιατί φώτιζε ισόρροπα την αλληλεξάρτηση ανάμεσα στο κοινωνικό, το επαγγελματικό και το προσωπικό. Αλλά το καλοκαίρι ξεκίνησα το γαλλικό «Hippocrate» (Canal+, 2018- ) και… αρρώστησα.

Ο δημιουργός της σειράς, ο Τομά Λιλτί, ήταν ο ίδιος γιατρός μέχρι που έκανε θεαματική έξοδο γυρίζοντας μια ταινία μυθοπλασίας βασισμένη στις εμπειρίες του. Χάρη στη θετική υποδοχή της, κατάφερε να εξασφαλίσει συμβόλαιο για να αναπτύξει τις ιδέες του στο πιο ευρύχωρο πλαίσιο μιας τηλεοπτικής σειράς. Επιχείρησε να πατήσει ταυτόχρονα σε μια προσέγγιση που στοχεύει στην αντικειμενικότητα ενός ντοκιμαντέρ, και σε μια στοχαστική οπτική που επιτρέπει τη διερεύνηση υπαρξιακών ερωτημάτων σχετικά με τη φύση και τα όρια του συγκεκριμένου επαγγέλματος, αλλά και γενικότερα της βολονταριστικής αυτοθυσίας για τον ευάλωτο Άλλο.

Δεν αντιμετωπίζει υπεροπτικά τις συμβάσεις του μέσου. Παρά τον πλούτο των λεπτομερειών και τον οργανικό ρυθμό της αφήγησης, φροντίζει να κρατά αμείωτη την προσοχή του θεατή με πιο άμεσα χυμώδεις δευτερεύουσες πλοκές, δίχως όμως ποτέ να εκβιάζει αντιδράσεις ή να χάνει τον κεντρικό του στόχο.

Βασική διαφορά από αντίστοιχες αμερικάνικες σειρές είναι το ότι οι πρωταγωνιστές δεν είναι μεγαλογιατροί σε ιδιωτικό, αλλά τρεις ασκούμενοι γιατροί που λόγω μιας καραντίνας στο δημόσιο νοσοκομείο που πήγαν να κάνουν την πρακτική τους πέφτουν απότομα στα βαθιά, αναλαμβάνοντας ευθύνες που ξεπερνούν τις ιατρικές τους γνώσεις και τις αντοχές της ψυχολογικής τους συγκρότησης.

Με τη συνδρομή ενός πιο έμπειρου αλλά αδιόρατα προβληματικού γιατρού που ανεβαίνει από το νεκροτομείο, συγκροτούν μια ιδιότυπη ομάδα. Μέσα στην επόμενη δεκαετία και παρά τις αποκλίνουσες ατομικές τους διαδρομές, τα μέλη της θα σφυρηλατήσουν δεσμούς που ξεπερνούν τη φιλία και την ερωτική έλξη, γινόμενοι συνένοχοι σε τραγικά λάθη και συνεργοί σε σωτήριες υπερβάσεις καθήκοντος.

Το στοιχείο που με ενδιαφέρει προσωπικά είναι η πραγμάτευση του κλειστού χώρου μέσα στον οποίο ο βίος των μόνιμων συντελεστών είναι τόσο πυκνός και απόλυτος που δίνει την ηδονική (ψευδ)αίσθηση του υπερανθρώπου: οι τέσσερις γιατροί και ο χορός εκείνων των συναδέλφων τους στο ανώτερο και κατώτερο προσωπικό που ασπάζονται τη λογική τους βρίσκουν ένα είδος ελευθερίας στην άρνηση της δυνατότητας διατήρησης του δικαιώματος να πουν όχι στο να προσφέρουν βοήθεια σε κάποιον που έχει ανάγκη ιατρικής φροντίδας.

Κινούνται πέρα από τα πρωτόκολλα, τους διαθέσιμους πόρους, τα γραφειοκρατικά και διοικητικά εμπόδια, τις εργατικές συμβάσεις, τη στοιχειώδη μέριμνα για την ξεκούρασή τους. Μόνο η κραυγή του δικού τους πάσχοντος σώματος  μπορεί καθυστερημένα να αποκαταστήσει ένα μέτρο (που και αυτό, με κάποια αλήθεια ποιητική αδεία στην αρχή του δεύτερου κύκλου, δεν αποδεικνύεται οριστικό).

Ελάχιστες είναι οι εξωτερικές σκηνές. Αυτό δεν σημαίνει ότι το δημόσιο νοσοκομείο μετατρέπεται σε σύμβολο για καταγγελτικούς λόγους. Ενώ το έδαφος είναι ευεπίφορο για μια τέτοια, πιο ευθέως διδακτική, κατεύθυνση, οι τέσσερις πρωταγωνιστές δεν παραπονιούνται ποτέ. Φαίνεται να αντιμετωπίζουν την ασταμάτητη ροή των ασθενών σαν ένα φυσικό φαινόμενο απέναντι στο οποίο οφείλουν να μην απελπίζονται αλλά να εφευρίσκουνε λύσεις με οποιοδήποτε προσωπικό κόστος.

Με μια ορθόδοξη αριστερή ερμηνεία θα μπορούσαν να ιδωθούν ως ιδανικά θύματα του συστήματος, φρέσκο κρέας για τα κανόνια του νεοφιλελευθερισμού που, υπό το μανδύα του εκσυγχρονισμού, μειώνει τις δαπάνες για τη δημόσια υγεία. Ιδιωτικοποιούν εσωτερικά τη δομική βία καταπίνοντας τις αντιφάσεις της, λες και είναι οι ίδιοι υπόλογοι.

Επίσης, υπό μια εξίσου ορθόδοξη ψυχολογική ερμηνεία, οι ήρωες της σειράς αποτελούν εμβληματικά παραδείγματα burn-out και ιδρυματισμού (βγάζει μάτια το πώς ξεφορτώνονται πάντα τις αλλογενείς επιρροές και καταλήγουν κάθε φορά να επιστρέφουν στο ίδιο κυριολεκτικά πεδίο μάχης).

Παρά τη δυνατότητα αυτών των έγκυρων κριτικών που λαμβάνουν υπόψη επιστημονικά τα δεδομένα, οι ήρωες του Όρκου του Ιπποκράτη κερδίζουν τον θεατή προκαλώντας τον οίκτο για το απύθμενο πηγάδι των παθών του σώματος και τον θαυμασμό για τους γιατρούς που μεγαλουργούν ακόμα και σε αντίξοες συνθήκες.

Η συγκινησιακή δύναμη όμως της σειράς είναι ευρύτερη: λειτουργεί παρηγορητικά για την κόπωση που νιώθουμε καθημερινά όταν δίνουμε ενέργεια για έναν σκοπό που ξεπερνά τον στενό ορίζοντα των ατομικών μας αναγκών και επιθυμιών, χωρίς να περιμένουμε ουσιαστική εξωτερική επιβράβευση, και το επόμενο πρωί ξεκινάμε πάλι σχεδόν από το μηδέν.

* Η σειρά «Hippocrate» (αγγλικός τίτλος «Interns») είναι διαθέσιμη στο Cinobo. Τα γυρίσματα του 4^ου κύκλου βρίσκονται σε εξέλιξη.

Ελεύθερα, 1.11.2026