Εισερχόμαστε σε τροχιά των βουλευτικών εκλογών του Μάϊου, με έντονη τη σφραγίδα τους, σε στάσεις, συμπεριφορές, ακόμα και πολιτικές που παρακολουθούμε ήδη να διαμορφώνονται ή και να εδραιώνονται. Και σε προηγούμενες διαδικασίες, βέβαια, αλλά πολύ περισσότερο τώρα οι επερχόμενες βουλευτικές εκλογές, θα φέρουν πολύ πιο έντονο αποτύπωμα ιδιαιτεροτήτων και το σίγουρο είναι ότι δεν θ’ αποτελέσουν ακόμα μια τυπική εκλογική αναμέτρηση.
Ένα από τα κυρίαρχα ερωτήματα που αναδεικνύονται είναι το πώς και σε ποιο βαθμό η ψήφος διαμαρτυρίας, αλλά και η αποχή, θα είναι καθοριστικοί παράγοντες του τελικού αποτελέσματος. Η απάντηση, πέραν των όποιων στατιστικών διαφαίνονται, εστιάζει και σε μια βαθιά κοινωνική μεταβολή που φαίνεται να συντελείται αθόρυβα αλλά τόσο αισθητά.
Τέλος στους «δεδομένους» ψηφοφόρους;
Άρχισε προ πολλού να διαφαίνεται ότι η κυπριακή κοινωνία αντικρίζει σαν ευπρόσδεκτους τους καιρούς απογαλακτισμού από τις παραδοσιακές κομματικές δομές. Οι πολίτες παύουν σιγά-σιγά να σύρονται δέσμιοι σε τεχνητά σκηνικά έντασης, τα οποία στήνονται διαχρονικά στη βάση προσωπικών και κομματικών φιλοδοξιών. Οι εποχές που οι ψηφοφόροι εγκλωβίζονταν σε «στεγανά» για να εξυπηρετούν στρατηγικούς σχεδιασμούς ηγεσιών ή και να εργαλειοποιούνται προς αυτή την κατεύθυνση, παρέρχονται ανεπιστρεπτί. Σήμερα, η ψήφος διαμαρτυρίας δεν είναι μια τυφλή τιμωρία, αλλά κάτι βαθύτερο και ουσιαστικότερο.
Με νόημα και η αποχή
Ταυτόχρονα, εισέρχεται δυναμικότερα στο κάδρο και ο παράγοντας της αποχής, η οποία ολοένα και περισσότερο έρχεται να λειτουργεί ως ο «βουβός ρυθμιστής» της κάλπης. Όσο κι αν επιχειρούν κάποιοι να την ερμηνεύουν με βολικά ανάλογα σκεπτικά, δεν πρόκειται έτσι απλά για αδιαφορία, αλλά για μια συνειδητή άρνηση συμμετοχής σε προδιαγεγραμμένα παιχνίδια. Και εκκωφαντικά ηχεί κάθε φορά το μήνυμα ότι όσο το πολιτικό σύστημα αδυνατεί να εμπνεύσει και να πείσει, η αποχή θα διογκώνεται, αλλοιώνοντας παραδοσιακές ισορροπίες και ανατρέποντας ακόμα και προγνωστικά δημοσκοπήσεων.
Καταζητούμενο… η υπεύθυνη πολιτική
Το διακύβευμα των εκλογών θα είναι ακόμα πιο ξεκάθαρο: ζητούνται επειγόντως υπεύθυνες πολιτικές και κατ’ επέκταση υπεύθυνοι πολιτικοί, με επίκεντρο τον ίδιο τον πολίτη. Η εποχή του φλύαρου, ανέξοδου και στείρου συνθηματολογικού λόγου έχει προκαλέσει φοβερή κόπωση. Προ παντός έχει απογοητεύσει. Οι πολίτες απαιτούν εδώ και τώρα λύσεις στα μεγάλα και ακανθώδη προβλήματα της καθημερινότητας, από την οικονομική πίεση μέχρι την κοινωνική δικαιοσύνη. Μακριά από λαϊκισμούς και επικοινωνιακά πυροτεχνήματα που τόσο ευδοκιμούν.
Στις 24 Μαΐου, η κάλπη είναι σχεδόν βέβαιο ότι θ’ αντικατοπτρίσει την ωριμότητα ενός εκλογικού σώματος που δεν αρκείται πια σε φλύαρες υποσχέσεις, αλλά και ούτε ανέχεται… Αυτό που τόσο ξεκάθαρα απαιτεί είναι ν’ επανακτηθεί επιτέλους η χαμένη αξιοπιστία της πολιτικής ζωής. Να αναγκαστούν τα κόμματα είτε να εκσυγχρονιστούν με την πραγματική έννοια του όρου, είτε ν’ αποδεχθούν την φθορά και την κατρακύλα τους…