Μια ήπειρος της οποίας ο πληθυσμός αυξάνεται. Αλλά την ίδια ώρα, μια ήπειρος όπου οι θάνατοι υπερβαίνουν τις γεννήσεις από το 2012. Μια ήπειρος που γερνά και κάθε χρόνο αντιμετωπίζει ολοένα και μεγαλύτερες προκλήσεις. Αυτή είναι η εικόνα της Ευρώπης -της Ευρωπαϊκής Ένωσης για να είμαστε πιο σωστοί- σύμφωνα με στοιχεία που δημοσιοποίησε προ ημερών η Ευρωπαϊκή Στατιστική Υπηρεσία (Eurostat).
Την ίδια ώρα, στην Κύπρο η κατάσταση στο ευρύτερο της πλαίσιο παρουσιάζεται ελαφρώς καλύτερη σε σχέση με το σύνολο της ΕΕ. Το στοιχείο που ξεχωρίζει, ωστόσο, είναι ότι η Κύπρος περιλαμβάνεται στις χώρες με τη μεγαλύτερη σχετική αύξηση πληθυσμού την περίοδο 2005–2025, με άνοδο περίπου 34%. Αριθμοί και ποσοστά τα οποία θα πρέπει να ληφθούν πολύ σοβαρά υπόψη, καθώς θα αποτελέσουν τις μεγάλες προκλήσεις της χώρας μας τα αμέσως επόμενα χρόνια. Σε επίπεδο έλλειψης κατοικιών, σε επίπεδο δημιουργίας υποδομών, σε επίπεδο αναγκών νερού, σε επίπεδο παραχώρησης συντάξεων και πάει λέγοντας.
Ας δούμε ορισμένα ενδιαφέροντα στοιχεία, τα οποία δημοσιοποίησε προ ημερών η Eurostat, στο πλαίσιο της ετήσιας δημογραφικής αποτύπωσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η Κύπρος κατέγραψε πληθυσμό 982.966 κατοίκων την 1η Ιανουαρίου 2025, αυξημένο από 966.365 το 2024. Η Κύπρος περιλαμβάνεται στις χώρες με τη μεγαλύτερη αύξηση πληθυσμού την περίοδο 2005–2025, με άνοδο περίπου 34%. Η χώρα μας παραμένει μεταξύ των λιγότερο πολυπληθών κρατών μελών της Ένωσης, αντιπροσωπεύοντας περίπου το 0,2% του συνολικού πληθυσμού της.
Περαιτέρω, σημειώνεται ότι στην Ευρωπαϊκή Ένωση τα παιδιά και οι έφηβοι κάτω των 15 ετών αποτελούν το 14% του πληθυσμού, ενώ στην Κύπρο το ποσοστό διαμορφώνεται στο 15,2%. Το ποσοστό των ατόμων 80 ετών και άνω ανέρχεται στο 6% σε επίπεδο ΕΕ. Η διάμεση ηλικία στην ΕΕ διαμορφώθηκε το 2025 στα 44,9 έτη, έναντι 39,6 το 2005, επιβεβαιώνοντας τη συνεχιζόμενη γήρανση του πληθυσμού. Στην Κύπρο, η διάμεση ηλικία ανέρχεται σε 41 έτη, κάτω από τον μέσο όρο της ΕΕ.
Τι συμβαίνει την ίδια ώρα στην ΕΕ; Ο πληθυσμός ανήλθε το 2025 σε 451 εκατομμύρια κατοίκους, σημειώνοντας αύξηση περίπου ενός εκατομμυρίου σε σχέση με το 2024. Παράλληλα, σε διάστημα 20 ετών, ο πληθυσμός της ΕΕ έχει αυξηθεί από 435 εκατομμύρια το 2005 σε 451 εκατομμύρια το 2025, καταγράφοντας άνοδο περίπου 4%.
Όπως αναφέρει η Eurostat, η ΕΕ συνεχίζει να καταγράφει οριακή πληθυσμιακή άνοδο. Την ίδια ώρα, υπογραμμίζεται ότι από το 2012, οι θάνατοι υπερβαίνουν τις γεννήσεις στην ΕΕ, με τον ακαθάριστο ρυθμό φυσικής μεταβολής να διαμορφώνεται το 2024 στο −2,8%. Το 2024, περίπου 6 εκατομμύρια άτομα μετανάστευσαν προς την Ευρωπαϊκή Ένωση, με το 74% να προέρχεται από τρίτες χώρες και το 26% από άλλα κράτη μέλη της ΕΕ. Παράλληλα, περίπου 3,1 εκατομμύρια άτομα μετανάστευσαν εκτός της ΕΕ το ίδιο έτος.
Ας επικεντρωθούμε για λίγο στην χώρα μας, καθότι καταγράφονται αλλαγές, την ίδια ώρα, κατά την οποία τροχιοδρομούνται αποφάσεις, οι οποίες θα πρέπει να λάβουν υπόψη τις αλλαγές αυτές. Όπως είναι γνωστό, αυτή τη στιγμή βρίσκεται σε εξέλιξη η συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση, η οποία μεταξύ άλλων έχει στόχο να διατηρήσει ή και να ενισχύσει τη βιωσιμότητα του Ταμείου Κοινωνικών Ασφαλίσεων, να διαφοροποιήσει την επενδυτική πολιτική, καθιστώντας την περισσότερο αποδοτική και να αυξήσει τις χαμηλές συντάξεις.
Συναφώς, βρίσκεται σε εξέλιξη το σχέδιο «προσιτή κατοικία» από την κυβέρνηση, με στόχο να ενισχυθεί το υφιστάμενο οικιστικό απόθεμα. Απώτερος στόχος να αυξηθεί η προσφορά κατοικιών και εν τέλει να μειωθούν οι τιμές τόσο των ακινήτων όσο και των ενοικίων. Στην εξίσωση θα ήταν ενδεχομένως χρήσιμο να προσθέσουμε τις ελλείψεις νερού και τις προσπάθειες που γίνονται για την αύξηση των μονάδων αφαλάτωσης. Όλα αυτά λοιπόν, δεν είναι άσχετα με την μεγάλη αύξηση του πληθυσμού που καταγράφηκε τα τελευταία χρόνια στη χώρα μας. Και στην περίπτωση που η τάση αυτή ενισχυθεί, τότε θα πρέπει οι όποιες αποφάσεις ή μεταρρυθμίσεις πραγματοποιηθούν να λάβουν σοβαρά υπόψη τον παράγοντα αύξησης του πληθυσμού.
