Η Ευρώπη προετοιμάζει αντεπίθεση για τη στεγαστική κρίση που πλήττει όλα τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Στην Κύπρο βρίσκονται οι 27 Υπουργοί Οικονομικών και οι Κεντρικοί Τραπεζίτες, οι οποίοι θα συμμετάσχουν σήμερα και αύριο στη συνεδρία του Eurogroup και του ECOFIN, στο πλαίσιο της κυπριακής προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Στο Eurogroup θα συζητηθούν οι μακροοικονομικές εξελίξεις στην ευρωζώνη, βάσει των εαρινών προβλέψεων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, καθώς και οι εξελίξεις στις διεθνείς αγορές ενέργειας, υπό το βάρος της παρατεταμένης κρίσης στη Μέση Ανατολή. Ιδιαίτερη έμφαση αναμένεται να δοθεί στις επιπτώσεις στον πληθωρισμό.
Κοινή λύση
Κατά τη σημερινή άτυπη συνεδρία του Eurogroup, στο πλαίσιο της συζήτησης για την ανταγωνιστικότητα, θα τεθεί και το στεγαστικό πρόβλημα. Από τη μία, το υψηλό κόστος για την απόκτηση ιδιόκτητης κατοικίας ή διαμερίσματος και τα ενοίκια που εκτοξεύονται και από την άλλη η έλλειψη διαθέσιμης στέγης σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες και οι επιπτώσεις από την αύξηση των βραχυχρόνιων μισθώσεων τύπου airbnb, προκαλούν έντονες πιέσεις στις χώρες της ευρωζώνης. Στη σημερινή συνεδρία θα καταβληθεί προσπάθεια για την εξεύρεση πανευρωπαϊκής λύσης.
Μέσα ενημέρωσης στην Ελλάδα μετέδωσαν πως ο πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης, ενώπιον των 21 ομολόγων του από τις χώρες της ευρωζώνης θα ανοίξει διάλογο για τη διαμόρφωση κοινών πολιτικών σε πανευρωπαϊκό επίπεδο.
Παρέμβαση Κεραυνού
Ο Υπουργός Οικονομικών, Μάκης Κεραυνός, μιλώντας στον «Φ», δήλωσε πως το στεγαστικό αποτελεί μεγάλο θέμα που επηρεάζει την Ευρώπη. Όπως σημείωσε, θα γίνει ανταλλαγή απόψεων και θα εξεταστούν τα μέτρα που έλαβαν τα άλλα κράτη μέλη, ώστε να διαμορφωθεί πρόταση για την αντιμετώπιση του προβλήματος.
Σύμφωνα με τον κ. Κεραυνό, το ζήτημα οφείλεται στην έλλειψη ικανοποιητικής προσφοράς προσιτής στέγης, προσθέτοντας πως στο πλαίσιο της συνεδρίας θα παρουσιάσει τις θέσεις της Κύπρου και τα μέτρα που εφαρμόζονται στη χώρα μας.
Ισπανία, Ιρλανδία και Κροατία
Στη συζήτηση του Eurogroup θα παρουσιαστούν τα μοντέλα στεγαστικής πολιτικής της Ισπανίας, της Ιρλανδίας και της Κροατίας. Τα σχέδια των τριών χωρών συνδυάζουν μέτρα όπως η επιβολή φόρων, δημόσιες επενδύσεις για κοινωνικές κατοικίες, επιδοτήσεις για την πρώτη κατοικία, καθώς και αυστηρούς κανόνες και πλαφόν για τις airbnb.
Ν Η Ισπανία εφαρμόζει κρατικό σχέδιο στέγασης 2026-2030 ύψους €7 δισ., το οποίο τριπλασιάζει τις δημόσιες επενδύσεις για την αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης και των υψηλών ενοικίων. Το 40% του προϋπολογισμού δαπανάται για την επέκταση της δημόσιας στέγης. Παράλληλα, προωθείται η κατασκευή νέων κοινωνικών κατοικιών, ανεγείρονται επιδοτούμενες κατοικίες που δεν μπορούν να πωληθούν σε ιδιώτες και ενεργοποιείται νέο σύστημα προσιτής μακροχρόνιας ενοικίασης, με το ενοίκιο να κυμαίνεται στο 30% του εισοδήματος των δικαιούχων. Επιπλέον, κατασκευάζονται κατοικίες σε απομακρυσμένες περιοχές, ενώ για τις βραχυχρόνιες μισθώσεις επιβάλλεται πλαφόν και δεν επιτρέπεται η λειτουργία μη αδειοδοτημένων τουριστικών καταλυμάτων.
Ν Το σχέδιο της Ιρλανδίας είναι ύψους €11,3 δισ. για φέτος και προβλέπει την κατασκευή 300 χιλ. νέων κατοικιών έως το 2030. Από τον Μάρτιο επιβάλλεται πλαφόν 2% στις αυξήσεις των ενοικίων ή σύμφωνα με τον πληθωρισμό. Ο ΦΠΑ για την πώληση έτοιμων διαμερισμάτων μειώθηκε από 13,5% σε 9% έως το 2030. Θα επιβάλλεται 7% φόρος επί της εμπορικής αξίας των ακινήτων στους ιδιοκτήτες αδρανών υποστατικών. Εταιρείες που επενδύουν στο κρατικό μοντέλο Cost Rental απαλλάσσονται πλήρως από τον εταιρικό φόρο για τα αντίστοιχα έσοδα. Ποσό €2,9 δισ. διατίθεται για την κατασκευή 10.200 νέων κοινωνικών κατοικιών και την αγορά υφιστάμενων ακινήτων από το κράτος.
Ν Η Κροατία εφαρμόζει το Εθνικό Σχέδιο Στεγαστικής Πολιτικής έως το 2030, στο πλαίσιο του οποίου θεσπίστηκε νέος ετήσιος φόρος ακινήτων, από 0,60 έως 8 ευρώ ανά τ.μ. για αχρησιμοποίητες ή κενές οικοδομές.
Στο επίκεντρο η ανταγωνιστικότητα
Κατά το γεύμα εργασίας θα γίνει ανταλλαγή απόψεων για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της ΕΕ, μετά την παρουσίαση του Διευθύνοντος Συμβούλου του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας, Pierre Gramegna και του Καθηγητή Ανδρέα Θεοφάνους. Οι 21 Υπουργοί θα τονίσουν την ανάγκη μεγαλύτερης πολιτικής αποφασιστικότητας και την επιτάχυνση της προόδου σε βασικές μεταρρυθμίσεις σε επίπεδο ΕΕ.
Στην Κύπρο η Λαγκάρντ
Στη συνέχεια, οι Υπουργοί Οικονομικών και οι Κεντρικοί Τραπεζίτες, παρουσία της προέδρου της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, Κριστίν Λαγκάρντ, θα συζητήσουν την αυξανόμενη χρήση των stablecoins, εξετάζοντας τον ρόλο τους στο διεθνές χρηματοπιστωτικό σύστημα και τις προκλήσεις για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα και το κανονιστικό πλαίσιο.
Θα γίνει ανταλλαγή απόψεων σχετικά με τη χρήση των σταθερών κρυπτονομισμάτων, βάσει παρουσίασης του Bruegel, με έμφαση στα βασικά χαρακτηριστικά και τις οικονομικές λειτουργίες τους.
Αύριο στο ECOFIN ο Μάκης Κεραυνός
Αύριο, ο Κύπριος Υπουργός Οικονομικών θα προεδρεύσει του ECOFIN. Οι υπουργοί θα ανταλλάξουν απόψεις για τον τρόπο που η ΕΕ μπορεί να καλύψει τις αυξανόμενες δαπάνες χωρίς να υπονομευθεί η μακροπρόθεσμη δημοσιονομική βιωσιμότητα.
Η συζήτηση θα βασιστεί στην παρουσίαση μελέτης του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (ΔΝΤ) και της συμβολής του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου (ECA).
Ο Μάκης Κεραυνός σημείωσε πως η ανταγωνιστικότητα αποτελεί καθοριστικό παράγοντα για το μέλλον της οικονομίας, προσθέτοντας ότι το μότο της κυπριακής προεδρίας είναι ότι η στρατηγική αυτονόμηση περνά από τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας.
Τόνισε επίσης ότι σημαντικό είναι και το θέμα των παραγωγικών επενδύσεων για την αντιμετώπιση της ενεργειακής κρίσης και της πράσινης μετάβασης, χωρίς να κινδυνεύει η βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών.
