Πώς μπορεί ένας γονέας να προστατεύσει το παιδί του από τις εξαρτήσεις και πώς θα αντιληφθεί ότι το παιδί του κάνει χρήση ουσιών;  Ήταν μια από τις ερωτήσεις που τέθηκαν στην κλινική διευθύντρια της κλειστής θεραπευτικής κοινότητας απεξάρτησης «Αγία Σκέπη», ψυχολόγο Τίνα Παύλου, στην ανοικτή συζήτηση με τίτλο «Ενημέρωση γονέων – ενδυνάμωση παιδιών» στην οποία αναφέρθηκα στο χθεσινό κείμενο της στήλης. Η εκδήλωση έγινε με την ευκαιρία της Παγκόσμιας Ημέρας κατά των Ναρκωτικών και της Παράνομης Διακίνησης τους που έχει καθιερώσει ο ΟΗΕ την 26η Ιουνίου κάθε έτους.

«Η πιο δύσκολη ερώτηση…», είπε η Τίνα Παύλου και πρόσθεσε: «Το πιο σημαντικό είναι η επικοινωνία – θέμα πολύπλοκο και δύσκολο, γιατί το κάθε παιδί είναι διαφορετικό και με το κάθε παιδί έχουμε διαφορετικό τρόπο επικοινωνίας. Πρέπει να ξέρω τι συμβαίνει στη ζωή του, να καταλαβαίνω πώς νιώθει, ακόμα και χωρίς να μου το πει. Στην εφηβεία, είναι πολύ σημαντικό να ξέρω πάντα πού βρίσκεται το παιδί μου και με ποιους. Ο έλεγχος βέβαια και η σωστή επικοινωνία ξεκινά από πολύ νωρίς, από τα 2 ή 3 χρόνια και όχι από τα 13 ή τα 15, για να μπορεί να αντέχει περισσότερα όρια στα 13 και στα 15.

Όσο για τα χαρακτηριστικά κάποιου στη χρήση, όντως στα πρώτα στάδια, μπορεί να κρυφτεί. Πώς; Οι πολλές ώρες που εργάζονται οι γονείς, η απόσταση με τα παιδιά εξαιτίας των συνθηκών, επιτρέπουν την απόκρυψη σε μεγάλο βαθμό. Αν το παιδί μπει σε πιο συστηματική χρήση, εκείνο που εντοπίζουμε είναι την αλλαγή στη συμπεριφορά – γίνεται πιο μυστικοπαθής, απομονώνεται περισσότερο, δεν εκφράζεται, αντιδρά. Επίσης, χάνονται λεφτά, χάνονται μαθήματα, αλλάζει η παρέα, πέφτουν οι βαθμοί, κοιμάται περισσότερο ή λιγότερο, τρώει περισσότερο ή λιγότερο.

Όσο πιο κοντά μπορεί ένας γονιός να είναι στο παιδί του, τόσο μειώνει την πιθανότητα έλλειψης επικοινωνίας. Δεν μπορούμε καμιά φορά να αποφύγουμε το λάθος, ούτε μπορούμε να το προστατεύσουμε πάντα. Το σημαντικό είναι να αντέχουμε σαν γονείς, να είμαστε εκεί σε οποιαδήποτε στιγμή, όσο δύσκολη κι οδυνηρή μπορεί να είναι. Αν το παιδί νιώθει ότι το αντέχει ο γονιός, πολύ πιο γρήγορα θα επικοινωνήσει μαζί του και θα πάρει βοήθεια από το σπίτι του. Και επιπλέον –αυτό αφορά τους ενήλικες– οι άνθρωποι χρειαζόμαστε συστήματα στήριξης, όπως η οικογένεια, οι φίλοι, οι πνευματικοί. Είναι πάρα πολύ δύσκολη η ζωή σήμερα και δεν μπορούμε να αντέξουμε μόνοι μας. Οπότε πρέπει να έχουμε ένα δίκτυο στήριξης στο παιδί μας από μικρή ηλικία – να μη θεωρούμε ότι εμείς είμαστε αρκετά επαρκείς για να το καλύψουμε».