Τον δημόσιο διάλογο για την ανάγκη ανάπτυξης εναλλακτικών μορφών αξιοπρεπούς στέγασης για άτομα μεγαλύτερης ηλικίας στην Κύπρο, όπως η συλλογική στέγαση, άνοιξε η μη κυβερνητική οργάνωση «55 συν/πλην μαζί» με την ημερίδα που οργάνωσε στις 2 Ιουλίου στη Λευκωσία (σχετικό ρεπορτάζ στην αυριανή κυριακάτικη έκδοση).
Κυρίαρχη ιδέα είναι ότι το κράτος πρέπει να αναλάβει πρωτοβουλία προς αυτή την κατεύθυνση. Όπως είπε στην κεντρική εισήγηση της εκδήλωσης ο καθηγητής Βύρων Ιωάννου, πρόεδρος του Τμήματος Αρχιτεκτόνων Μηχανικών στο Πανεπιστήμιο Frederick, η συλλογική στέγαση (collaborative/collective housing) είναι ένα στεγαστικό μοντέλο στο οποίο οι κάτοικοι επιλέγουν συνειδητά να ζήσουν μαζί ως κοινότητα, διατηρώντας την ιδιωτικότητα τους, ενώ μοιράζονται σημαντικούς κοινόχρηστους χώρους, πόρους και κυρίως τη λήψη αποφάσεων και τη διακυβέρνηση του χώρου τους. Υπογράμμισε ότι βασική διαφορά από μια συμβατική πολυκατοικία είναι η συνειδητή συνεργασία και η συλλογική διακυβέρνηση, αφού οι κάτοικοι δεν συνυπάρχουν τυχαία στο ίδιο κτήριο, αλλά σχεδιάζουν και διαχειρίζονται τη ζωή τους συλλογικά, βασισμένοι στις αρχές της αλληλεγγύης και των «αστικών κοινών» («urban commons»).
Άλλοι ομιλητές ανέφεραν τα παραδείγματα άλλων ευρωπαϊκών κρατών (Δανία, Νορβηγία, Ιρλανδία, Ελβετία) όπου έχουν ήδη αναπτυχθεί εναλλακτικές μορφές στέγασης με τη στήριξη κυβερνήσεων, δημοτικών Αρχών και ιδιωτικού τομέα. Τόνισαν ότι «στόχος είναι να υιοθετηθούν και στην Κύπρο νέα σύγχρονα μοντέλα στέγασης, ώστε κάθε άτομο να έχει επιλογή για τη στέγασή του, που να του προσφέρει αξιοπρέπεια, ανεξαρτησία και κοινωνική ένταξη. Μεταξύ άλλων, πρέπει να αλλάξει το νομοθετικό πλαίσιο, να δοθούν φορολογικά, χρηματοδοτικά ή πολεοδομικά κίνητρα, να αξιοποιηθεί κρατική γη και κονδύλια από την Ευρωπαϊκή Ένωση».
Αναφέρθηκε, επίσης, στη διάρκεια της ημερίδας ότι «δυστυχώς, μεγάλο μέρος του οικιστικού αποθέματος της Κύπρου, δεν έχει σχεδιαστεί με γνώμονα τη γήρανση. Πολλά άτομα ζουν σε κτήρια χωρίς ανελκυστήρες, σε κατοικίες ενεργειακά αναποτελεσματικές, δύσκολες στη συντήρηση ή απλώς μη ασφαλείς. Πολλοί δυσκολεύονται με υψηλά ενοίκια, βασιζόμενοι σε περιορισμένες συντάξεις. Σε πολλές περιπτώσεις στην Κύπρο άτομα μεγαλύτερης ηλικίας ζουν μόνα τους σε μεγάλα οικογενειακά σπίτια, αφού τα παιδιά τους έχουν φύγει. Το φαινόμενο αυτό κρύβει σοβαρά προβλήματα όπως χαμηλή προσβασιμότητα, υψηλό ενεργειακό κόστος, αυξανόμενη απομόνωση και κινδύνους για την υγεία».
Τονίσθηκε ότι «η συλλογική στέγαση δεν έχει μόνο κοινωνική αξία, αλλά έχει και αστική, περιβαλλοντική και οικονομική σημασία. Μπορεί να συμβάλει στην αξιοποίηση άδειων ή εγκαταλελειμμένων κτιρίων, να μειώσει το ενεργειακό αποτύπωμα μέσα από κοινές υποδομές και κοινή χρήση πόρων και να δημιουργήσει μικρές κοινότητες αλληλοϋποστήριξης που μειώνουν την ανάγκη για πιο βαριές και δαπανηρές παρεμβάσεις αργότερα. Και μπορεί να ξαναδώσει ζωή στις γειτονιές».
