Στα πολιτικά και κομματικά πηγαδάκια υπήρχε από καιρό μια υποβόσκουσα αντίδραση στην ανάδειξη, από πλευράς της Κυβέρνησης, των επιτυχιών της κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η τροπή που πήραν τα γεγονότα και η έκρηξη που προκλήθηκε εξαιτίας του κυβερνητικού αιτήματος για εξάμηνη παράταση της θητείας της Μαριλένας Ραουνά δείχνουν να έχουν βαθύτερα αίτια.

Το αίτημα της Κυβέρνησης να περάσει ως κατεπείγον η εξάμηνη παράταση, η άμεση απόρριψή του από τη Βουλή και η αντίδραση του Προέδρου Νίκου Χριστοδουλίδη, με αιχμές κατά του Δημοκρατικού Συναγερμού, άναψαν τη θρυαλλίδα. Ο ανοιχτός πόλεμος Λόφου και Πινδάρου αναμένεται να έχει ευρύτερες συνέπειες στο πολιτικό σκηνικό.

Τίτλοι τέλους για ΥΦΕΘ

Η πρώτη αρνητική εξέλιξη αφορά το ίδιο το Υφυπουργείο Ευρωπαϊκών Θεμάτων, για το οποίο υπήρχε σκέψη και έγιναν δηλώσεις από τη νυν Κυβέρνηση σχετικά με την αναγκαιότητα σύστασης και λειτουργίας του. Από τις δημόσιες τοποθετήσεις και όσα ανέφεραν στον «Φιλελεύθερο» στελέχη του ΔΗΣΥ, είναι εμφανές ότι η Πινδάρου δεν πρόκειται να συναινέσει στη σύσταση αυτού του υφυπουργείου, παρότι το ίδιο το κόμμα είχε ταχθεί υπέρ της δημιουργίας του.

Παράλληλα, η άρνηση της Βουλής να συζητήσει ως κατεπείγον την εξάμηνη παράταση, σημαίνει αυτομάτως ότι η σημερινή δομή τερματίζεται, όπως προβλέπει η ισχύουσα νομοθεσία, στις 31 Ιουλίου 2026. Οι αναφορές για συζήτηση σε μεταγενέστερο στάδιο είναι άνευ αντικειμένου, αφού η Βουλή θα διακόψει τις εργασίες της μετά τις 15 Ιουλίου και θα επανέλθει τον Σεπτέμβριο· μέχρι τότε δεν θα υφίσταται ΥΦΕΘ.

Επιπρόσθετα, στην ατζέντα της έκτακτης συνεδρίας που θα πραγματοποιηθεί την ερχόμενη Τρίτη, 14 Ιουλίου, δεν περιλαμβάνεται τίποτα σχετικό με το αίτημα της Κυβέρνησης. Τα τρία θέματα για τα οποία συγκαλείται εκτάκτως η ΒτΑ αφορούν τον Κυπριακό Οργανισμό Ανάπτυξης Επιχειρήσεων και τα απόβλητα.

Επιπρόσθετα, η Κυβέρνηση δεν έχει ακόμα ξεκαθαρίσει αν θα προχωρήσει σε μεταγενέστερο στάδιο σε νομοσχέδιο για τη σύσταση Υφυπουργείου Ευρωπαϊκών Θεμάτων.

Η ιστορία του αυγού και της κότας

Η αντιπολίτευση επέκρινε την Κυβέρνηση επειδή καθυστέρησε να φέρει το νομοσχέδιο στη Βουλή μέχρι την τελευταία στιγμή, υποστηρίζοντας ότι θα μπορούσε να το είχε πράξει έγκαιρα, ακόμα και με την ανάληψη της Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ. Η Κυβέρνηση, από τη δική της πλευρά, απορρίπτει αυτή τη θέση, υποδεικνύοντας ότι κανείς δεν εκτιμούσε ότι οι συζητήσεις για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο θα είχαν θετικά αποτελέσματα που θα απαιτούσαν ανάλογο χειρισμό και την παράταση της θητείας της Μαριλένας Ραουνά στη συγκεκριμένη θέση.

Η αντιπολίτευση δεν πείθεται από τη θέση της Κυβέρνησης, με την Πινδάρου να θεωρεί ότι δεν προκύπτει κανένα πρόβλημα από τη μη παραχώρηση παράτασης. Παράλληλα, αφήνονται αιχμές ότι ο Νίκος Χριστοδουλίδης θέλει να βολέψει τη Μαριλένα Ραουνά λόγω… κουμπαροκρατίας.

Τα φορτώνει στην προχειρότητα

Την επομένη της απόφασης της Βουλής, και απαντώντας στην έντονη επίκριση του ΠτΔ, ο Δημοκρατικός Συναγερμός πέρασε σε μετωπική επίθεση κατά του Λόφου, προτάσσοντας ως αιτία την «κυβερνητική προχειρότητα στους χειρισμούς».

«Λυπάμαι που ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας επιχειρεί να μετατρέψει μια δική του αποτυχία ή προχειρότητα σε πολιτική επίθεση κατά του Δημοκρατικού Συναγερμού», είπε η Αννίτα Δημητρίου, απαντώντας σε σχετική ερώτηση.

Στην ανακοίνωση που εξέδωσε λίγο πριν από τις δηλώσεις της προέδρου του κόμματος, ο ΔΗΣΥ υποστήριξε πως «η δημιουργία νέων δομών, η παράταση θητειών και η επιβάρυνση του δημοσίου με νέες ανελαστικές δαπάνες αποτελούν σοβαρές πολιτικές αποφάσεις». Το κόμμα πρόσθεσε πως «δεν μπορούν να εμφανίζονται την τελευταία στιγμή και να ζητείται από τη Βουλή να τις εγκρίνει χωρίς την απαραίτητη τεκμηρίωση».

Το κόμμα διερωτάται ακόμα «γιατί δεν ενσωματώθηκε εξαρχής στη σχετική νομοθεσία, όπως συνέβη σε προηγούμενη κυπριακή Προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης».

Θυσία στον βωμό της αντιπολίτευσης

Ο κυβερνητικός Εκπρόσωπος, Κωνσταντίνος Λετυμπιώτης, απάντησε έντονα στις αναφορές του εκπροσώπου Τύπου του ΔΗΣΥ, κάνοντας λόγο για θυσία στρατηγικών επιδιώξεων της Δημοκρατίας στον βωμό της αντιπολίτευσης.

Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα «Χ», ο κ. Λετυμπιώτης σημείωσε ότι το νομοσχέδιο ήταν μόλις δύο σελίδων και η μοναδική ουσιαστική τροποποίηση αφορούσε την αλλαγή της ημερομηνίας λήξης της θητείας της υφυπουργού από τις 31 Ιουλίου 2026 στις 31 Δεκεμβρίου 2026.

Όπως σημείωσε, «ένα νομοσχέδιο δύο σελίδων, με μεγάλη όμως σημασία για τη χώρα και τις εθνικές της επιδιώξεις, απορρίφθηκε», σχολιάζοντας ότι το επιχείρημα του ΔΗΣΥ περί έλλειψης χρόνου για μελέτη της πρότασης δεν ευσταθεί, αφού, όπως επεσήμανε, «η ουσιαστική αλλαγή που είχαν να μελετήσουν ήταν μία: η αντικατάσταση της ημερομηνίας 31 Ιουλίου 2026 με την ημερομηνία 31 Δεκεμβρίου 2026».

Ο κυβερνητικός Εκπρόσωπος απέρριψε επίσης τη θέση του εκπροσώπου Τύπου του ΔΗΣΥ ότι δεν χρειάζεται Υφυπουργείο Ευρωπαϊκών Θεμάτων.

«Προφανώς τα 22 κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που έχουν οργανωμένη πολιτική δομή για τα ευρωπαϊκά θέματα, κάτι δεν έχουν αντιληφθεί σωστά», ανέφερε.

Διερωτήθηκε εάν «η Κύπρος δεν χρειάζεται μια τέτοια δομή, παρότι είναι μια χώρα με ανοιχτό εθνικό ζήτημα, με κρίσιμες ευρωπαϊκές διαπραγματεύσεις μπροστά της και με την ευρωπαϊκή διάσταση του Κυπριακού να αποκτά όλο και μεγαλύτερη σημασία».

«Και αυτά, δυστυχώς, από την ηγεσία ενός κόμματος διαχρονικά με σαφή ευρωπαϊκό προσανατολισμό», πρόσθεσε.

Όπως ανέφερε, το επιχείρημα ότι η Κυπριακή Δημοκρατία βρίσκεται εδώ και 22 χρόνια στην ΕΕ χωρίς τη συγκεκριμένη δομή είναι «τουλάχιστον αναχρονιστικό», προσθέτοντας ότι «τα κράτη εξελίσσονται» και ότι η ευρωπαϊκή πολιτική απαιτεί πλέον «γνώση, συνέχεια, επαφές, παρουσία και οργανωμένο χειρισμό».

«Στον βωμό της σπουδής κάποιων να αποδείξουν ότι είναι αντιπολίτευση, θυσιάζονται κρίσιμες στρατηγικές επιδιώξεις της Κυπριακής Δημοκρατίας. Σε τέτοιες στιγμές οι ψήφοι δεν μετρώνται. Ζυγίζονται. Και χθες ζυγίστηκαν προτεραιότητες, κρίση και κίνητρα. Δυστυχώς, επικράτησαν άλλα», ανέφερε.

Καταλήγοντας, σημείωσε ότι στις 14 Ιουλίου θα πραγματοποιηθεί νέα συνεδρία της Ολομέλειας της Βουλής, προσθέτοντας πως «σίγουρα προλαβαίνουν να μελετήσουν» και ότι το ζητούμενο είναι «αν πραγματικά ενστερνίζονται μια βαθιά ουσιαστική πολιτική προσέγγιση».

Και ο καυγάς συνεχίστηκε

Ο Εκπρόσωπος του ΔΗΣΥ επανήλθε κάνοντας λόγο για «βόλεμα και κουμπαροκρατία που βαφτίζεται δημόσιο συμφέρον». Ανέφερε ακόμα: «Ο Πρόεδρος επιλέγει να δημιουργήσει νέες δομές για να βολέψει κόσμο. Όλα τα άλλα είναι εκ του πονηρού». Και πρόσθεσε: «Άλλωστε έχει βεβαρημένο παρελθόν στον διορισμό οικογενειακών φίλων, συγγενών, συγάμπρων και κουμπάρων».

«Η έκπληξη για το επίπεδο του λεκτικού του εκπροσώπου Τύπου του ΔΗΣΥ είναι έκδηλη», σχολίασε ο Κ. Λετυμπιώτης, προσθέτοντας πως «αντί ουσίας, επιστρατεύονται χαρακτηρισμοί και προσωπική απαξίωση».

Απευθυνόμενος στην Αννίτα Δημητρίου, ο κ. Λετυμπιώτης την κάλεσε να απαντήσει δημόσια εάν υιοθετεί το επίπεδο των επιχειρημάτων του Εκπροσώπου του κόμματός της «και την απαξιωτική προσέγγιση απέναντι σε μια γυναίκα με αναγνωρισμένα προσόντα και έργο» και εάν αυτή «αποτελεί επίσημη θέση του κόμματος».

Τα πέντε συν ένα υφυπουργεία

Επί διακυβέρνησης Νίκου Αναστασιάδη δημιουργήθηκαν συνολικά πέντε νέα Υφυπουργεία:

  • Υφυπουργείο Ναυτιλίας (ιδρύθηκε το 2017)
  • Υφυπουργείο Τουρισμού (ιδρύθηκε το 2018)
  • Υφυπουργείο Έρευνας, Καινοτομίας και Ψηφιακής Πολιτικής (ιδρύθηκε το 2020)
  • Υφυπουργείο Κοινωνικής Πρόνοιας (ιδρύθηκε το 2021)
  • Υφυπουργείο Πολιτισμού (ιδρύθηκε το 2022)

Επί διακυβέρνησης Νίκου Χριστοδουλίδη δημιουργήθηκε ένα νέο Υφυπουργείο:

  • Υφυπουργείο Μετανάσταυσης και Διεθνούς Προστασίας (ιδρύθηκε το 2024)

Τα έξι υφιστάμενα αυτόνομα Υφυπουργεία της Κύπρου προήλθαν από τη μεταφορά και αναβάθμιση τμημάτων που ανήκαν προηγουμένως στα εξής Υπουργεία:

  • Υφυπουργείο Ναυτιλίας: Προήλθε από το Υπουργείο Μεταφορών, Επικοινωνιών και Έργων (πρώην Τμήμα Εμπορικής Ναυτιλίας).
  • Υφυπουργείο Τουρισμού: Αντικατέστησε τον Κυπριακό Οργανισμό Τουρισμού (ΚΟΤ), ο οποίος τελούσε υπό την εποπτεία του Υπουργείου Ενέργειας, Εμπορίου και Βιομηχανίας.
  • Υφυπουργείο Έρευνας, Καινοτομίας και Ψηφιακής Πολιτικής: Συνένωσε το Τμήμα Ηλεκτρονικών Επικοινωνιών (από το Υπουργείο Μεταφορών) και το Τμήμα Υπηρεσιών Πληροφορικής (από το Υπουργείο Οικονομικών).
  • Υφυπουργείο Κοινωνικής Πρόνοιας: Προήλθε από το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων (πρώην Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας).
  • Υφυπουργείο Πολιτισμού: Αποσπάστηκε από το Υπουργείο Παιδείας, Αθλητισμού και Νεολαίας (Πολιτιστικές Υπηρεσίες), ενώ στην πορεία ενσωμάτωσε και το Τμήμα Αρχαιοτήτων (το οποίο ανήκε στο Υπουργείο Μεταφορών).
  • Υφυπουργείο Μετανάστευσης και Διεθνούς Προστασίας: Απορρόφησε τμήματα και υπηρεσίες κυρίως από το Υπουργείο Εσωτερικών (Τμήμα Αρχείου Πληθυσμού και Μετανάστευσης, Υπηρεσία Ασύλου) καθώς και τις Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας του Υφυπουργείου Κοινωνικής Πρόνοιας που αφορούσαν ασυνόδευτους ανήλικους αιτούντες άσυλο.

Και εσωκομματικές αντιδράσεις

Με τη στάση του ΔΗΣΥ, ανεξαρτήτως του έχει λεχθεί εκ των υστέρων, υπήρξαν διαφωνίες και εντός του κόμματος. Πρώτος εξ εκείνων που διαφώνησαν με την απόφαση ήταν και ο τέως κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος Νίκος Τορναρίτης ο οποίος έκανε λόγο για «λανθασμένη απόφαση» υποδεικνύοντας πως «πρέπει να επανεξετάσει η Βουλή την στάση της, άμεσα».

Με τη θέση Τορναρίτη συμφώνησε και ο πρώην κυβερνητικός εκπρόσωπος Κυριάκος Κούσιος ο οποίος μίλησε επίσης για «παντελώς λανθασμένη απόφαση». Προσθέτοντας επίσης πως: «Ο ΔΗΣΥ οφείλει να επανεξετάσει άμεσα την θέση του και να υποστηρίξει όχι μόνο την προτεινόμενη παράταση, αλλά την δημιουργία Υφυπουργειου Ευρωπαϊκών Υποθέσεων. Δεν μπορώ παρά να εκφράσω την λύπη και την απογοήτευση μου για την στάση του κατ’ εξοχή Ευρωπαϊκού κόμματος της Κύπρου!».

Σχολιάζοντας τις αντιδράσεις η Αννίτα Δημητρίου είπε ότι όλοι έχουν το δικαίωμα της κατάθεσης της άποψής τους, όμως στη Βουλή των Αντιπροσώπων και ως κοινοβουλευτική ομάδα τα θέματα πάντοτε αντιμετωπίζονται θεσμικά, δεν είναι ποτέ προσωπικά, και ποτέ δεν μπορεί να εμπεριέχουν προσωπικές πολιτικές ή άλλες σκοπιμότητες.

Δεν είναι αντιευρωπαϊσμός λέει το ΑΚΕΛ

Η διαφωνία με κυβερνητικές επιλογές δεν συνιστά αντιευρωπαϊκή στάση, δήλωσε ο Γενικός Γραμματέας του ΑΚΕΛ, Στέφανος Στεφάνου, σχολιάζοντας τις αναφορές του Προέδρου της Δημοκρατίας .

«Αυτό που είναι γνωστό είναι η αντίδραση του Προέδρου όταν δέχεται κριτική. Όλα τα ρίχνει στην αντιπολίτευση ή σε θεωρούμενους αντιευρωπαϊσμούς. Ασφαλώς έχουμε διαφορετική αντίληψη. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι όποιος διαφωνεί με την κυβέρνηση είναι αντιευρωπαϊστής», σημείωσε.

Ως προς τη στάση του ΑΚΕΛ στη Βουλή, ο κ. Στεφάνου υποστήριξε ότι η κυβέρνηση κατέθεσε το αίτημα για εξάμηνη παράταση την τελευταία στιγμή και με τη διαδικασία του κατεπείγοντος, αντί να το εισαγάγει έγκαιρα προς συζήτηση.

«Αν υπήρχε σωστός προγραμματισμός, η κυβέρνηση θα γνώριζε εγκαίρως ότι θα χρειαζόταν αυτή την παράταση. Δεν μπορεί να έρχεται την τελευταία στιγμή, με τη διαδικασία του κατεπείγοντος και να ζητά από τη Βουλή να αποφασίσει άμεσα», ανέφερε ο ΓΓ ΑΚΕΛ. Μια τοποθέτηση που κινείται εν πολλοίς στο ίδιο μήκος κύματος με την αντίδραση του ΔΗΣΥ.