Σημαντικές αλλαγές έρχονται με φιρμάνι της ΕΕ για τους λάτρεις του καφέ. Όσες επιχειρήσεις πουλούν καφέ take-away υποχρεούνται να προμηθεύουν τον πελάτη τους σε δικό του δοχείο, νοουμένου ότι αυτός επιλέξει να τον προμηθευτεί με αυτό τον τρόπο.
Όπως αναφέρει στον «Φ» ο τέως πρόεδρος της κοινοβουλευτικής Επιτροπής Περιβάλλοντος κ. Χαράλαμπος Θεοπέμπτου, επειδή δεν πρόκειται για οδηγία της ΕΕ αλλά για κανονισμό, η ρύθμιση εφαρμόζεται αμέσως χωρίς να εγκριθεί προηγουμένως από τη Βουλή. Βεβαίως αυτό θα ισχύσει από το έτος 2027. Ο κ. Θεοπέμπτου αναφέρει, πως με βάση τον Κανονισμό, οι καφετερίες οφείλουν να δέχονται το δοχείο το οποίο θα προσκομίζει ο πελάτης, να του το γεμίζουν (αναλόγως της παραγγελίας) και σε αυτό δεν έχουν επιλογή. Από τη συγκεκριμένη ρύθμιση δεν υπάρχει εξαίρεση ούτε για τις πολύ μικρές επιχειρήσεις.
Εξάλλου, στις 12 Φεβρουαρίου 2028, με βάση το Άρθρο 33(4) (το οποίο αφορά τις επαναχρησιμοποιήσιμες συσκευασίες) οι επιχειρήσεις πρέπει να προσφέρουν στον πελάτη ποτήρι ή συσκευασία πολλαπλών χρήσεων. Από αυτή τη ρύθμιση εξαιρούνται οι πολύ μικρές επιχειρήσεις.
Σημειώνεται, πως από το 2030, αν υπάρχουν χώροι καθίσματος στους χώρους πώλησης καφέ (τραπεζάκια, μπαρ, όρθιοι πελάτες), θα απαγορεύεται η πλαστική συσκευασία μίας χρήσης για τρόφιμα και ροφήματα που γεμίζονται επιτόπου.
Οι νέες υποχρεώσεις αφορούν τον «τελικό διανομέα» στον τομέα HORECA – δηλαδή ξενοδοχεία, εστιατόρια και τροφοδοσία (Hotels, Restaurants, Catering), που διαθέτει ζεστά ή κρύα ροφήματα σε συσκευασία take-away. Ο ορισμός του HORECA βρίσκεται στο Άρθρο 3(1) και συγκεκριμένα στο σημείο 35, και παραπέμπει στις «Δραστηριότητες υπηρεσιών παροχής καταλύματος και εστίασης» Με βάση τα πιο πάνω, μια καφετέρια ή ένα coffee shop που σερβίρει ροφήματα, για άμεση κατανάλωση, έχει υποχρέωση να συμμορφωθεί.
Όπως εξηγεί ο κ. Θεοπέμπτου, ο Κανονισμός ορίζει επίσης:
• Ίδια τιμή και ίδιοι όροι. Το ρόφημα στο δοχείο του πελάτη δεν επιτρέπεται να κοστίζει περισσότερο, ούτε να προσφέρεται με χειρότερους όρους σε σχέση με το ίδιο προϊόν σε συσκευασία μίας χρήσης (Άρθρο 32(2)).
• Ενημέρωση στο σημείο πώλησης. Οι πελάτες ενημερώνονται, με «ευδιάκριτες και ευανάγνωστες» πινακίδες ή σήμανση, ότι μπορούν να φέρουν δικό τους δοχείο.
• Κανόνες επαναπλήρωσης (Άρθρο 28). Γίνεται ενημέρωση στους πελάτες για:
(α) Τους τύπους δοχείων που γίνονται δεκτά.
(β) Τα πρότυπα υγιεινής.
(γ) Την ευθύνη του πελάτη για την υγεία και ασφάλεια κατά τη χρήση του δικού του δοχείου.
• Απαιτήσεις «σταθμού» επαναπλήρωσης. Καθαρή πληροφόρηση για τα πρότυπα υγιεινής που πρέπει να πληροί το δοχείο και τους αποδεκτούς τύπους (στοιχεία επικοινωνίας της επιχείρησης, μέσο μέτρησης της ποσότητας και η τιμή να μην περιλαμβάνει το βάρος του δοχείου.
• Δικαίωμα άρνησης και απαλλαγή ευθύνης. Το κατάστημα μπορεί να αρνηθεί να γεμίσει δοχείο που κρίνεται ακάθαρτο ή ακατάλληλο. Δεν φέρει ευθύνη για θέματα υγιεινής ή ασφάλειας τροφίμων που προκύπτουν από το δοχείο που έφερε ο πελάτης (Άρθρο 28(4)).
Τι αλλάζει το 2028 – Άρθρο 33
Από τις 12 Φεβρουαρίου 2028, πέρα από το «φέρε το δικό σου δοχείο», πρέπει να δίνεται στον πελάτη η επιλογή να πάρει το ρόφημα σε επαναχρησιμοποιήσιμη συσκευασία, μέσα σε ένα σύστημα επαναχρησιμοποίησης (π.χ. ποτήρι πολλαπλών χρήσεων με επιστροφή ή εγγύηση). Ισχύουν και εδώ η υποχρέωση ενημέρωσης με σήμανση και ο κανόνας «ίδια τιμή, όχι χειρότεροι όροι».
Εξαίρεση πολύ μικρών επιχειρήσεων (Άρθρο 33(4)): η υποχρέωση του Άρθρου 33 δεν ισχύει για επιχειρήσεις που είναι «πολύ μικρές» (micro-enterprise) κατά τη Σύσταση 2003/361/ΕΚ.
Ως «πολύ μικρή» θεωρείται κατά κανόνα η επιχείρηση με λιγότερους από 10 εργαζομένους και ετήσιο κύκλο εργασιών ή σύνολο ισολογισμού έως €2 εκατ..
Από το 2030, οι επιχειρήσεις καλούνται επιπλέον να επιδιώκουν να προσφέρουν το 10% των προϊόντων σε επαναχρησιμοποιήσιμη μορφή (Άρθρο 33(5)).
Επίσης, από την 1η Ιανουαρίου 2030, αν υπάρχουν χώροι καθίσματος θα απαγορεύεται η πλαστική συσκευασία μίας χρήσης για τρόφιμα και ροφήματα που γεμίζονται και καταναλώνονται εντός του χώρου.
Για σκοπούς προετοιμασίας της αγοράς, εντός του 2026 πρέπει να επιβεβαιωθεί αν η επιχείρηση κατατάσσεται/χαρακτηρίζεται ως «πολύ μικρή» (οπόταν θα ισχύουν κάποιες εξαιρέσεις) ενώ καταγράφονται οι υπάρχουσες συσκευασίες take-away και οι προμηθευτές.
