Οι αφίσες κι ένα καρφί στον τοίχο

Στα οκτώ της είδε για πρώτη φορά τη Vicky Leandros να τραγουδά το “Après-toi” εκπροσωπώντας το Λουξεμβούργο στη Eurovision. Δεν είχε ξανακούσει τη γαλλική γλώσσα ούτε αυτή τη χώρα, της οποίας η γεωγραφία τη συγκλόνισε, ακούγοντας πως ήταν μια χώρα χωρίς θάλασσα. Μα πώς ζουν οι άνθρωποι; Πώς γίνεται;

Η μητέρα επέστρεφε συχνά στο σπίτι από την αγορά, χαρούμενη με τη νέα πορσελάνινή της πιατέλα, τη νέα αντικολλητική φόρμα για κρέμα καραμέλα ή ένα πυρίμαχο σκεύος. Ο πατέρας από την άλλη με καραμέλες, σοκολάτες, παιχνίδια ή μ’ ένα καινούργιο δίσκο βινυλίου για τα παιδιά. Εκείνη τη φορά μας έφερε ένα των 45 στροφών στο οποίο ακουγόταν η φωνή της, που έπαιζαν και ξαναέπαιζαν η αδελφή με τις φίλες της, τη Μαρία, τη Μήδεια, τη Σταύρη.

Η αδελφή της που έκανε ήδη μαθήματα γαλλικών έφερε σπίτι τους στίχους του τραγουδιού «Après toi», γραμμένους στο χέρι από τη δασκάλα της την κυρία Άννη, οπόταν και το τραγουδούσε μαζί της χωρίς να καταλαβαίνει τους στίχους. Νόμιζε πως αρκούσε να προφέρει το γράμμα -ρω ως -γ, για να μιλά γαλλικά.

Με τη φωνή της Vicky περνούσαν τα μαθητικά και τα εφηβικά τους χρόνια, την άκουγαν στο σπίτι, στα πάρτι, στις εκδρομές, ενώ κολλούσαν στον τοίχο αφίσες της, τις οποίες έβρισκαν κατά διαστήματα στα περιοδικά. «Εχαλάσετε μου τους τοίχους με τούντην Vicky» τις μάλωνε η μητέρα, αφού εκείνη την εποχή δεν είχε εφευρεθεί ακόμη το Blu-Tack. Άλλες μητέρες είχαν αυστηρό απαγορευτικό προς τα παιδιά τους, ενάντια στις αφίσες και κρεμούσαν μόνο κάδρα που είχαν κεντήσει οι ίδιες ή πίνακες. Η σπόντα θα έμενε εκεί μέχρι τη συντέλεια του κόσμου ή μέχρι να ξαναβαφτεί το σπίτι μετά από κάποια χρόνια.

Τα Σάββατα όταν πήγαιναν στη Λάλλα την κομμώτρια, για να ισιώσουν τα μαλλιά τους, κατέφθαναν με μια φωτογραφία της αγαπημένης τους τραγουδίστριας για να τους χτενίσει ακριβώς έτσι τα μαλλιά τους. Σύντομα είχε μάθει ακριβώς πώς να τα κάνει, «φλου με φράντζες», à la Vicky, αφού τα πλείστα κορίτσια της το ζητούσαν, προτού κυκλοφορήσει η σειρά Άγγελοι του Charlie και αποκτήσουν καινούργια είδωλα και πρότυπα μαλλιών, μιμούμενα τις αγαπημένες ηθοποιούς της σειράς. Η μια ήθελε να γίνει η Sabrina, η άλλη είτε η Kelly είτε η Jill.

Εν τω μεταξύ το 1974 η τουρκική εισβολή έφερε τα πάνω κάτω στο νησί. Η Καρολίνα, η Μυρτώ και η Αγγέλω που έφυγαν από την πόλη τους για να γλυτώσουν άφησαν στους τοίχους των παιδικών τους υπνοδωματίων τις φωτογραφίες της Vicky, του Τουρνά και της Αλίκης. Τα παιχνίδια, ακόμη και η κούκλα τους έμεινε με απλωμένο το φουστάνι, να στολίζει το κρεβάτι, μέχρι να σταματήσουν οι βομβαρδισμοί και να επιστρέψουν.

Επέστρεψε μετά από τρεις δεκαετίες στην κατεχόμενη πόλη, για να δει το πατρικό της, όταν άνοιξαν τα οδοφράγματα. Τα παιδιά της είχαν τη δική της ηλικία, όπως τότε που έφυγε εκτοπισμένη. Από το παιδικό της δωμάτιο έλειπαν οι αφίσες και η ασημένια Παναγίτσα στον τοίχο, στην οποία άναβε ένα μικρό κόκκινο λαμπάκι φωτίζοντας αμυδρά τον χώρο και το πρόσωπο της Παναγίας και του Χριστούλη μες στη νύχτα. Παρόλο που το δωμάτιο είχε βαφτεί με άλλο χρώμα, το καρφί στο οποίο κρεμόταν η εικόνα βρισκόταν ακόμη εκεί. Ένα καρφί που της τρύπησε την καρδιά. Της είχαν πάρει την παιδικότητα, το σπίτι, τα παιχνίδια, τις αφίσες, τις μουσικές της.

Σ’ ένα ράφι είδε την αγαπημένη της κούκλα τη Λάουρα με το ξεθωριασμένο από τον χρόνο φουστάνι της. Τη χάιδεψε και ρώτησε τους ένοικους του σπιτιού αν μπορούσε να την πάρει μαζί της. Της απάντησαν πως όχι, γιατί με αυτήν μεγάλωσε κι η δική τους κόρη και δεν μπορεί να την αποχωριστεί.

Η κούκλα που στόλιζε το παιδικό κρεβάτι με τα ροζ σκεπάσματα, βρισκόταν κι αυτή υπό ξένη κατοχή. Το κρεβάτι της, όπου η μητέρα τής διάβαζε παραμύθια πριν κοιμηθεί και την τύλιγε κάτω από τα παπλώματα για να μην κρυώσει, το είχαν βάψει λευκό. Το ίδιο κρεβάτι όπου έκανε όνειρα γλυκά, κάτω από το προστατευτικό βλέμμα της Παναγίας. Οι ξένοι ένοικοι τους ρώτησαν αν ήθελαν να καθίσουν για να τους κεράσουν καφέ. Επισκέπτες, ξένοι στο ίδιο τους το σπίτι.

Έφυγε με άδεια χέρια και μαύρη ψυχή από το πατρικό της. Μόνο λίγα γιασεμιά πήρε στη φούχτα και λίγο χώμα από την αυλή όπως είχε υποσχεθεί στον πατέρα της. Δεν ξαναγύρισε.

«… Το σπίτι σαν το καλοκοιτάξεις μέσα από τις παλιές κορνίζες
ξυπνά με τα πατήματα της μητέρας στα σκαλοπάτια
το χέρι που φτιάνει τα σκεπάσματα ή διορθώνει την κουνουπιέρα
τα χείλια που σβήνουν τη φλόγα του κεριού.
Κι όλα τούτα είναι παλιές ιστορίες που δεν ενδιαφέρουν πια κανέναν
δέσαμε την καρδιά μας και μεγαλώσαμε…»

Γιώργος Σεφέρης, Piazza san Nicolò

dena.toumazi@gmail.com