• Κοινή πεποίθηση των εταίρων μας στην Ανατολική Μεσόγειο είναι ότι η περιοχή μας μπορεί και πρέπει να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο σε αυτές τις προσπάθειες της Ευρώπης για διαφοροποίηση του ενεργειακού της εφοδιασμού
  • Η ηλεκτρική διασύνδεση Κύπρου, Ισραήλ και Ελλάδας, γνωστή ως «EuroAsia Interconnector», που αναμένεται να ολοκληρωθεί το 2028, θα διασφαλίζει τον ενεργειακό εφοδιασμό των τριών χωρών και θα διαφοροποιεί το ενεργειακό μας μείγμα

Το 2023 αναμένεται να είναι ακόμα μια δύσκολη χρονιά για τον τομέα της ενέργειας, με την Ευρώπη να συνεχίζει να βρίσκεται αντιμέτωπη με τις μεγάλες προκλήσεις που δημιούργησαν, αρχικά η πανδημία και, στη συνέχεια, η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Η εκτόξευση του κόστους των ενεργειακών προϊόντων παγκοσμίως και οι συνακόλουθες πληθωριστικές πιέσεις στις εθνικές οικονομίες, αλλά και η ανάγκη των χωρών της Ευρώπης να ενισχύσουν το συντομότερο την ενεργειακή τους ασφάλεια, σε συνδυασμό με το επείγον της αντιμετώπισης της κλιματικής αλλαγής, έχουν υποχρεώσει την ΕΕ να λάβει συγκεκριμένα μέτρα. Μεταξύ άλλων, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατάρτισε, στη βάση των αρχών και στόχων της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας, το σχέδιο REPowerEU, το οποίο προνοεί για την απεξάρτηση της ΕΕ από τα ρωσικά ορυκτά καύσιμα μέχρι το 2030, αξιοποιώντας νέες πηγές και διαδρομές ενέργειας και ενισχύοντας τη χρήση Ανανεώσιμων Πηγών και την Εξοικονόμηση Ενέργειας.

Κοινή πεποίθηση όλων των εταίρων μας στην Ανατολική Μεσόγειο είναι ότι η περιοχή μας μπορεί και πρέπει να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο σε αυτές τις προσπάθειες της Ευρώπης για διαφοροποίηση του ενεργειακού της εφοδιασμού και επίσπευση της ενεργειακής της μετάβασης.

Προς αυτή την κατεύθυνση λοιπόν, είναι καθοριστικές οι πρωτοβουλίες που αναλαμβάνουμε με τους γείτονές μας για δημιουργία του Ενεργειακού Διαδρόμου της Ανατολικής Μεσογείου, ο οποίος θα αποτελείται από υποδομές που θα αξιοποιούν τόσο τα γηγενή αποθέματα φυσικού αερίου όσο και την ενέργεια που παράγεται στις χώρες μας από καθαρότερες μορφές, όπως Ανανεώσιμες Πηγές και, μελλοντικά, γαλάζιο και πράσινο υδρογόνο.

Εξαιρετικό παράδειγμα των εν λόγω υποδομών είναι η ηλεκτρική διασύνδεση Κύπρου, Ισραήλ και Ελλάδας, γνωστή ως «EuroAsia Interconnector», που αναμένεται να ολοκληρωθεί το 2028. Το εμβληματικό αυτό έργο θα διασφαλίζει τον ενεργειακό εφοδιασμό των τριών χωρών, θα διαφοροποιεί το ενεργειακό μας μείγμα και θα προωθεί, λόγω της αυξημένης σταθερότητας που θα προσφέρει στα δίκτυα διανομής μας, την περαιτέρω ενσωμάτωση σε αυτά ενέργειας από έργα ΑΠΕ. Παράλληλα, θα ενισχύσει τον ανταγωνισμό στις αγορές ηλεκτρισμού μας, ενώ μπορεί να συμβάλει και στην ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας της ΕΕ. Με τη λειτουργία του «EuroAsia Interconnector» θα υλοποιηθεί, επίσης, ο στόχος που έθεσε η ΕΕ για ποσοστό τουλάχιστον 15% ηλεκτρικής διασύνδεσης για κάθε κράτος μέλος, έως το 2030.

Σε κλειδί για προώθηση της ενεργειακής συνεργασίας στην Ανατολική Μεσόγειο έχει αναδειχθεί η δουλειά που γίνεται στον διεθνή οργανισμό East Mediterranean Gas Forum (EMGF), του οποίου την Προεδρία για το 2022 είχε η Κυπριακή Δημοκρατία. Από την πρώτη στιγμή, λοιπόν, ιεραρχήσαμε τις εργασίες του Φόρουμ, με στόχο, ακριβώς, την εξεύρεση απτών λύσεων όσον αφορά στην αποτελεσματική διαχείριση της ενεργειακής κρίσης, την επιτάχυνση της ενεργειακής μας μετάβασης, αλλά και την ενίσχυση των προσπαθειών της ΕΕ για απεξάρτηση από τη ρωσική ενέργεια.

Μεταξύ άλλων, προτεραιοποιήσαμε τη διενέργεια δύο πολύ σημαντικών μελετών από τους ειδικούς της Συμβουλευτικής Επιτροπής της Βιομηχανίας Φυσικού Αερίου. Η πρώτη μελέτη αφορά στην Πρωτοβουλία του EMGF για Απανθρακοποίηση του Φυσικού Αερίου της Ανατολικής Μεσογείου και η δεύτερη, που συμπεριλαμβάνει και οδικό χάρτη με συγκεκριμένα ορόσημα και προτεινόμενες δράσεις, εξετάζει τον ρόλο που η Ανατολική Μεσόγειος μπορεί να διαδραματίσει στην ενεργειακή ασφάλεια της ΕΕ, συμβάλλοντας με τα αποθέματα φυσικού αερίου της περιοχής, αλλά και με τη μεταφορά ηλεκτρισμού από ΑΠΕ μέσω των μελλοντικών διασυνδέσεων, στη διαφοροποίηση των πηγών και διαδρομών ενέργειας.

Επιπλέον, σημαντική παρακαταθήκη της Κυπριακής Προεδρίας του EMGF προς τον Οργανισμό, αποτελεί η Επιστημονική και Τεχνική Συμβουλευτική Επιτροπή που προτείναμε να δημιουργηθεί με τη λήξη της θητείας μας. Η πρόταση της Κύπρου, που αποτελεί ουσιαστικά συνέχεια της πρωτοβουλίας του Προέδρου της Δημοκρατίας για το κλίμα, αφορά στη δημιουργία ενός μόνιμου συμβουλευτικού Σώματος υπό την εποπτεία του EMGF, το οποίο θα παρέχει την απαραίτητη επιστημονική και τεχνική εμπειρογνωμοσύνη στις χώρες μέλη, αντλώντας γνώση από ακαδημαϊκά ιδρύματα κι άλλους εξειδικευμένους φορείς, πρωτίστως σχετικά με την απανθρακοποίηση του ενεργειακού τομέα και τον μετριασμό των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής.

Βασική προϋπόθεση για να γίνουν τα πιο πάνω είναι η υλοποίηση από τις χώρες μας κοινών και καλά συντονισμένων δράσεων, καθώς και η αξιοποίηση πιθανών συνεργιών, με στόχο την επιτάχυνση της παροχής φυσικού αερίου από την Ανατολική Μεσόγειο στην Ευρώπη σε μια πολύ κρίσιμη περίοδο. Όπως είχε σημειώσει ο Πρόεδρος Αναστασιάδης στην εναρκτήρια ομιλία του στο συνέδριο του EMGF που διοργανώσαμε τον Οκτώβριο στη Λευκωσία με θέμα την Ενεργειακή Μετάβαση, «είμαστε έτοιμοι να εξετάσουμε τις δυνατότητες και τις προτάσεις σύνδεσης διαφόρων κοιτασμάτων φυσικού αερίου σε Κύπρο, Ισραήλ, Αίγυπτο – τις επόμενες μέρες και στον Λίβανο – είτε με υφιστάμενες είτε με νέες υποδομές, μέσω των οποίων το αέριο μπορεί να εξαχθεί στην Ευρώπη».

*Υπουργός Ενέργειας