Οι αναταράξεις του χρηματοπιστωτικού συστήματος που προκύπτουν τις τελευταίες μέρες, έρχονται να ξυπνήσουν παλιά φαντάσματα, όπως εκείνο της Lehman Brothers. Και αυτό, παρά το γεγονός ότι ξεφυτρώνουν και τα καθησυχαστικά μηνύματα που συνηγορούν στο ότι η κρίση του 2008 ήταν κάτι άλλο σε σχέση με το σήμερα και ότι εκείνη η ιδιαίτερα ταραγμένη περίοδος που είχε και ένταση και διάρκεια, ήδη έχει δώσει σημαντικά μαθήματα στις εποπτικές και άλλες αρμόδιες αρχές.
Το αδιαμφισβήτητο γεγονός, πάντως, είναι ότι από όποια σκοπιά κι αν το κοιτάξει κάποιος και πέραν των άλλων κρίσεων που σοβούν, ζούμε σ’ ένα εξαιρετικά ταραγμένο διεθνές οικονομικό περιβάλλον που μόνο ανησυχία και φόβους μπορεί να σπέρνει στο διάβα του. Έσκασαν πραγματικά σαν βόμβα τα νέα για την κατάρρευση τριών αμερικανικών τραπεζών και τις ασφυκτικές πιέσεις που δέχεται ο ελβετικός τραπεζικός κολοσσός, Credit Suisse, με την σεναριολογία για το ενδεχόμενο μιας νέας χρηματοπιστωτικής κρίσης να οργιάζει και να ξεπερνά ενίοτε ακόμα και την φαντασία. Σε μια περίοδο που η αστάθεια στις αγορές μεταβάλλεται σ’ ένα μόνιμο φαινόμενο και εντείνεται με τις προκλήσεις που ζώνουν από τις γενικότερες γεωπολιτικές συνθήκες, την καλπάζουσα αύξηση των επιτοκίων και την συνακόλουθη θηλειά στους δανειολήπτες και τους όποιους διεθνείς ανταγωνισμούς, τα μόνα βέβαια είναι η ανασφάλεια και η αβεβαιότητα.
Κάποτε γινόταν λόγος για το περιβάλλον της παγκοσμιοποίησης, του οποίου η δόμηση ως συστήματος θα σκορπούσε ασφάλεια και ευημερία στους πολίτες, οι οποίοι θα μπορούσαν να ονειρεύονταν παραδείσους… Δυστυχώς, αυτής της μορφής οι ειδήσεις, δηλαδή περί καταρρεύσεων, που διατρέχουν την επικαιρότητα, δεν μπορούν παρά να ξυπνούν εφιάλτες στους απλούς ανθρώπους, οι οποίοι κατά κανόνα πληρώνουν και το μεγάλο τίμημα. Όσο κι αν ένας Μπάιντεν ή όποιος Μπάιντεν, μοιράζουν υποσχέσεις ότι αυτή την φορά, εκεί και όπου προκύπτει, το κόστος της διάσωσης δεν θα το επωμιστούν οι φορολογούμενοι αλλά οι τράπεζες. Ιδιαίτερα στο δικό μας τόπο έχουμε πικρές γεύσεις από το πρόσφατο παρελθόν με εκείνα τα περιβόητα κουρέματα, με συνοπτικές μάλιστα διαδικασίες, τα οποία στο τέλος έφεραν και “φιλανθρωπικό” μανδύα. Ήταν η αναγκαστική οδός για ν’ αποφεύγαμε δήθεν τα τάρταρα…
Δυστυχώς, όμως, όταν εκείνο που βασιλεύει είναι οι πρακτικές και οι πολιτικές της απληστίας και της απανθρωπιάς, τότε το μόνο σίγουρο είναι οι καταρρεύσεις… Και συστημάτων και θεσμών και τραπεζών. Όσο προετοιμασμένες κι αν είναι οι κυβερνήσεις και οι κεντρικές τράπεζες και να σπεύδουν για συντονισμούς ενεργειών και μεθοδεύσεων, το σύστημα παραμένει φοβερά εκτεθειμένο και εντελώς ξεκρέμαστο όταν δεν νοιάζεται πρωτίστως για τον άνθρωπο παρά μόνο για την ευημερία και την αφεντιά των δεικτών του. Μια ζωή θα ψαχνόμαστε όχι για πιο ανθρώπινες συνθήκες, αλλά πώς λαχανιασμένοι θα σπεύδουμε για μείωση κινδύνων του στυλ ντόμινο… Εκείνο που πρωτίστως καταρρέει είναι ο ίδιος ο άνθρωπος.
