Τα τελευταία χρόνια ένα από τα θέματα που ταλανίζουν την κοινωνία μας είναι αυτό της Παιδείας και κυρίως το εξετασιοκεντρικό σύστημα. Αφορμή, οι τετράμηνες εξετάσεις οι οποίες φέτος εφαρμόστηκαν για πρώτη φορά και ξεσήκωσαν θύελλα αντιδράσεων. Το θέμα αναμένεται να τεθεί επί τάπητος στην επιτροπή Παιδείας της Βουλής, όπου και συζητείται ήδη το ενδεχόμενο κατάθεσης πρότασης για κατάργησή τους, ενώ, στην εξίσωση μπαίνουν και οι παγκύπριες εξετάσεις, έστω, σε βάθος χρόνου. Ο πρόεδρος της επιτροπής, Παύλος Μυλωνάς, προτίθεται να ρίξει στο τραπέζι και εισήγηση για κατάργηση των παγκύπριων εξετάσεων. Συγκεκριμένα, ανέφερε ότι η πρότασή του είναι «κατάργηση των παγκύπριων σε βάθος χρόνου, με στόχο οι μαθητές να αξιοποιούν για πρόσβαση σε πανεπιστήμια το απολυτήριό τους, ωστόσο, η ευθύνη για τις διαδικασίες πρόσβασης θα είναι του Υπουργείου Παιδείας και όχι των Πανεπιστημίων». Για να γίνουν όμως όλα αυτά, ο κ. Μυλωνάς αναφέρει -πολύ εύστοχα- ότι, «πρώτα πρέπει να δούμε το σύστημα αξιολόγησης στα σχολεία και πώς αυτή γίνεται». Στο σημείο αυτό, δυστυχώς, το σύστημα αξιολόγησης της βαθμολόγησης και μόνο, το οποίο αντιπαραβάλλεται ως η διάδοχη επιλογή, συγκρούεται με τη νοοτροπία που μας διακατέχει ως λαό και η αξιοπιστία του αφήνει σκιές… Ασφαλώς, η αξιολόγηση στα σχολεία είναι πιο ακριβής, μέσα από την ουσιαστική επικοινωνία διδάσκοντος και διδασκομένου και σε σύγκριση με το καθεστώς των εξετάσεων, πιο εύστοχη, παρακάμπτοντας το άγχος και την πίεση αμφότερων (εκπαιδευτικών και μαθητών).
Όσο δε αφορά τον χρόνο της εξέτασης πολλοί μαθητές, από υπερβολικό άγχος αλλά και από κεκτημένη ταχύτητα, συχνά, δεν αποδίδουν στο μέγιστο των δυνατοτήτων τους, με αποτέλεσμα ο βαθμός να μην είναι αντιπροσωπευτικός.
Από την άλλη όμως πλευρά, επαναλαμβάνω, η νοοτροπία που μας διακατέχει προφανέστατα δημιουργεί εύλογη αμφιβολία στην εμπιστοσύνη της ορθότητας αξιολόγησης της επίδοσης. Αντικειμενικά ομιλούντες, μια εύνοια παρατηρείται κυρίως προς τα πάνω, σε συνάρτηση με το σενάριο ενδεχόμενης μελλοντικής κατάργησης των παγκύπριων εξετάσεων και αξιοποίησης του απολυτηρίου για πρόσβαση σε Πανεπιστήμια.
Κατ’ αρχάς, μια τέτοια εξέλιξη, θα προκαλέσει το αδιαχώρητο… για την εξασφάλιση των βαθμών.
Ο βραχνάς των εκπαιδευτικών θα γίνει ανυπόφορος. Ο λόγος για την έξαρση της ήδη παρενόχλησής τους –ευθέως και πλαγίως- από γονείς για επιεική βαθμολόγηση, εφόσον αυτή θα είναι το βασικό κριτήριο εισαγωγής στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση. Εν ολίγοις, ο γνωστός μπελάς του σήμερα θα χτυπήσει κόκκινο αύριο.
Το φαινόμενο της παραπαιδείας θα οργιάσει ακόμη περισσότερο. Αν σήμερα τα φροντιστήρια καλύπτουν μόνο τα 4-5 μαθήματα των προεισαγωγικών εξετάσεων, αύριο θα καλύπτουν όλα τα θεωρητικά μαθήματα, αν κριτήριο αποτελεί και ο γενικός βαθμός. Δηλαδή, το οικονομικό κόστος υπερ-αυξηθεί και το αποτέλεσμα θα είναι η δημιουργία μαθητών δύο ταχυτήτων, αναλόγως της οικονομικής ευχέρειας. Ακόμα και αν ανάλογα με τον κύκλο σπουδών έμφαση δίδεται στη βαθμολόγηση μόνο για τα μαθήματα του κύκλου, τότε για τα υπόλοιπα μαθήματα θα παρατηρείται πλήρης αδιαφορία.
Επίσης, ένα μεγάλο ποσοστό επιλέγει την Ελλάδα για σπουδές, της οποίας το σύστημα είναι εξετασιοκεντρικό. Τι θα γίνει; Θα υπάρξει κάποια διακρατική συμφωνία;
Εν κατακλείδι, μπορεί σε χώρες του εξωτερικού να εφαρμόζεται το βαθμολογούμενο σύστημα, αλλά, απουσιάζει εκείνο το βασικό στοιχείο, το οποίο ανέφερα πιο πάνω κατ’ επανάληψη, η κυπριακή νοοτροπία. Για να επιτευχθεί λοιπόν κάτι ανάλογο πρέπει πρώτα να ωριμάσει η κοινωνία μας και να απαλλαγεί από αυτή τη νοοτροπία. Αν αυτό είναι εφικτό, τότε, μπορούμε να αλλάξουμε πολλά πράγματα που ταλανίζουν γενικότερα την κοινωνία μας για γενεές γενεών.
