Το που θα γέρει η πλάστιγγα, εξαρτάται από το πως θα εξελιχθούν τα πράγματα στο μέτωπο του πολέμου στην Ουκρανία, στο θέμα των διεθνών τιμών στην ενέργεια, στην πορεία της διεθνούς και κυρίως της ευρωπαϊκής οικονομίας
Ίσως, η νέα χρονιά να είναι από τις πιο δύσκολες για να προβεί κάποιος σε αξιόπιστες προβλέψεις σχετικά με την πορεία της οικονομίας. Τα όσα μεσολάβησαν το 2022 (και συνεχίζονται )καθώς και το ρευστό σκηνικό της παγκόσμιας οικονομίας, δεν επιτρέπει ακριβείς αξιολογήσεις και κυρίως σίγουρες προβλέψεις.
Μάλιστα στην περίπτωση της Κύπρου, η εικόνα είναι ακόμα πιο συγκεκχημένη, αφού η οικονομία μας το 2022 μας εξέπληξε ευχάριστα με τους ψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης της τάξης του 5-6% του ΑΕΠ που σημείωσε.
Η απορία όλων όσων ασχολούνται με την οικονομία είναι κατά πόσον το 2023 θα συνεχιστεί η έντονη αναπτυξιακή πορεία ή θα έχουμε επιβράδυνση στην Κύπρο;
Αν κοιτάξουμε στο διεθνές περιβάλλον, που πάντοτε επηρεάζει την πορεία της οικονομίας μας, θα δούμε ότι η εικόνα δεν είναι η καλύτερη. Ο πόλεμος στην Ουκρανία συνεχίζεται και δεν υπάρχουν ενδείξεις για γρήγορο τερματισμό του. Ως αποτέλεσμα, συνεχίζεται η ενεργειακή κρίση που πυροδοτεί εκτόξευση του πληθωρισμού, προβλήματα στις εφοδιαστικές αλυσίδες, μείωση του βιοτικού επιπέδου των πολιτών, αβεβαιότητα και άλλα παρεμφερή προβλήματα.
Αυτές οι εξελίξεις σίγουρα δεν συμβάλουν στο να υποβοηθήσουν την κυπριακή οικονομία στην προσπάθεια της για ουσιαστική ανάπτυξη και το 2023.
Ερχόμενοι στα δικά μας παρατηρούμε ότι έχουμε αρκετά βαρίδια, τα οποία παρά την καλή πορεία της οικονομίας το 2022, δεν καταφέραμε να τα απαλλαγούμε. Αναφερόμαστε στη μη προώθηση των μεταρρυθμίσεων, στη διατήρηση σε ψηλά επίπεδα των μη εξυπηρετουμένων δανείων, στη μη προώθηση των ενεργειακών σχεδιασμών, στην ακρίβεια και στον υψηλό πληθωρισμό (8%) , στη μείωση του βιοτικού επιπέδου των πολιτών, στους αργούς βηματισμούς για ψηφιακό μετασχηματισμό, στο υψηλό δημόσιο χρέος (100% του ΑΕΠ), στις γνωστές στρεβλώσεις και αδυναμίες του κράτους, στη γραφειοκρατία, στην κόπωση σημαντικών τομέων, στην έλλειψη σχεδίων για ξένες επενδύσεις και άλλα.
Επιπλέον αυτών έχουμε και τις «εισαγόμενες» από την Ευρωπαϊκή Ένωση συνεχείς αυξήσεις επιτοκίων, οι οποίες συμπιέζουν κάθετα την πραγματική οικονομία, με κυριότερες συνέπειες τη μείωση για ζήτηση νέων δανείων, την αύξηση των δόσεων των δανειοληπτών, τον επηρεασμό των επενδύσεων, τη μείωση του βιοτικού επιπέδου των πολιτών και άλλες παρενέργειες.
Ακόμα δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η εκλογή νέου προέδρου και σχηματισμού νέας κυβέρνησης τον ερχόμενο Μάρτιο είναι ένα σημαντικό στοιχείο για την Κύπρο, αφού οι σημερινές πρακτικές, μεθοδεύσεις και στοχεύσεις ενδέχεται να αλλάξουν.
Συνοψίζοντας τώρα όλη την εικόνα, διεθνούς και τοπικής πραγματικότητας, καταλήγουμε στο συμπέρασμα ότι το 2023 είναι ένα αινιγματικό έτος, με σύμπλευση αρκετών συν και πλην, τα οποία όμως χαρακτηρίζονται από ρευστότητα. Το που θα γέρει η πλάστιγγα, εξαρτάται από το πως θα εξελιχθούν τα πράγματα στο μέτωπο του πολέμου στην Ουκρανία, στο θέμα των διεθνών τιμών στην ενέργεια, στην πορεία της διεθνούς και κυρίως της ευρωπαϊκής οικονομίας, στην ετοιμότητα της νέας κυβέρνησης που θα αναλάβει τα ηνία της Κύπρου από τον Μάρτιο για τομές και μεταρρυθμίσεις, στην πορεία του τουρισμού μας, στην επιχειρηματικότητα και τις επενδύσεις και άλλα.
Μέσα απ’αυτό το σύμπλεγμα διεθνών και τοπικών εξελίξεων, αναμένεται να επηρεαστεί η πορεία της οικονομίας. Ανάλογα με το πως θα διαμορφωθούν τα πράγματα, διεθνώς, αλλά και τοπικά, θα αντιδράσει και η οικονομία.
Το μεγάλο στοίχημα για την Κύπρο είναι να μπορέσει να διαχειριστεί με επιτυχία τα αρνητικά και να αξιοποιήσει τα θετικά, απομονώνοντας τους πολλούς κινδύνους που μας περιτρυγυρίζουν. Η προσπάθεια δεν θα είναι εύκολη καθώς αυτή τη στιγμή είναι απρόβλεπτες πολλές παράμετροι που συναποτελούν το παζλ της οικονομίας.
Συνοπτικά, μπορούμε να πούμε ότι το 2023 βρίσκει την Κύπρο σε καλή οικονομική κατάσταση, αλλά με πολλούς αστάθμητους παράγοντες, λόγω του ρευστού διεθνούς περιβάλλοντος. Αν θα καταφέρουμε να πάμε ακόμα ένα βήμα μπροστά εξαρτάται τόσο από τις δικές μας επιλογές, όσο και από τις διεθνείς εξελίξεις. Η μετατροπή του αινιγματικού 2023 σε καλό ή άσχημο έτος για την οικονομία, είναι στην πλάστιγγα…
*Δημοσιογράφος, Διευθύνων Σύμβουλος FMW
