Τριάντα πέντε τόνοι σκουπιδιών μόνο από τα καρναβάλια… Σε αυτό να προσθέσουμε αυτά που μαζεύονται στις ακτές και στις θάλασσες μας, στα ποτάμια, στα δάση και τα ορμάνια. Τρομαχτικός αριθμός, αλλά τόσο ενδεικτικός μιας νοοτροπίας που καλά κρατεί στη νήσο των Αγίων. Ξαφνιαστήκατε ή το αφήσατε να χαθεί στον καταιγισμό των άλλων ειδήσεων; Άκουγα τον Δήμαρχο να δικαιολογεί λέγοντας ότι οφείλεται στην τεράστια επιτυχία του καρναβαλιού και λόγω αυξημένου αριθμού θαμώνων…
Τουναντίον, κύριε Δήμαρχε, τρανή απόδειξη γυφτιάς, απότοκο απουσίας πολιτισμού, ένδειξη αδιαφορίας για τον τόπο και το περιβάλλον, κραυγαλέα έκφραση απαράδεκτης πολιτισμικής συμπεριφοράς, απουσίας παιδείας…
Με αυτά θα πρέπει να παλέψει, ανάμεσα σε χίλια άλλα, ο νέος Υφυπουργός Πολιτισμού. Γιατί το να πετάς τον καναπέ σου, το πλαστικό μπουκάλι του ποτού και το αποτσίγαρο σου στον δρόμο ή σε ένα χωράφι, είναι πρωτίστως θέμα πολιτισμού.
Γιατί, αγαπητέ Πρόεδρε της Δημοκρατίας, ο πολιτισμός είναι η ραχοκοκαλιά και το προζύμι ενός τόπου και ενός λαού… Όπως και αν το δεις, όπως και αν το πάρεις. Πολιτισμός δεν είναι κάτι εφήμερο, πιασάρικο ή πρόσκαιρο, είναι τουναντίον μια αξία από την οποία έχουμε απόλυτη εξάρτηση, τότε και τώρα και μελλοντικά. Μια βαθιά και πολυεπίπεδη αξία, τεράστια σε μέγεθος που εμπεριέχει ότι μας περιστοιχίζει που δυστυχώς σπάνια τιμήσαμε, αφήνοντάς την τελευταία στη σειρά των προτεραιοτήτων μας. Για να γίνει έργο και πράξη ο πολιτισμός θέλει δομές, ιεραρχίες, γνώσεις, ευρύτητα σκέψης και ελευθερίας, εμπειρία, σεβασμό και πάνω από όλα γερή και ουσιαστική στήριξη από την κυβέρνηση. Όχι ψίχουλα που πέφτουν από τα μεγάλα τραπέζια…
Το μυαλό μου, ως πρεσβύωπα αρχαιολόγου βλέπει με δέος το Τμήμα Αρχαιοτήτων που θα μεταφερθεί στο νέο Υφυπουργείο, βλέπει το νέο Αρχαιολογικό Μουσείο της Λευκωσίας που ξεκίνησε να κτίζεται, βλέπει τα μουσεία της υπαίθρου, τις αρχαιολογικές αποστολές, τις ανασκαφές του ιδίου του Τμήματος, τη νέα τεχνολογία και πώς θα εφαρμοστεί για να εξυπηρετεί τις τεράστιες ανάγκες. Βλέπει το μέλλον της λύσης και το νομικό καθεστώς που θα διέπει όλα αυτά, βλέπει τις συνεργασίες μας για συντήρηση των μνημείων, βλέπει την εκπαίδευση, τη νομοθεσία, την πολιτιστική διπλωματία…βλέπει με τρόμο ένα υπερμέγεθες βουνό το οποίο πρέπει ν’ ανέβει, αλλά και τις προοπτικές για το μέλλον, αν τα καταφέρουμε. Με τον πολιτισμό και την πολιτιστική διπλωματία θα κερδίσουμε ένα μέρος από τη χαμένη μας αξιοπιστία, τον πολιτισμό θα χρησιμοποιήσουμε για να αποδείξουμε αυτό που μας χαρακτηρίζει! Όταν η Τουρκία πήρε το πασαπόρτι για ένταξη στην ΕΕ έκανε ταυτόχρονα τις πιο κάτω συγκλονιστικές εκθέσεις: στο Παρίσι και στη Νέα Υόρκη, η ζωή του Σουλεϊμάν του Μεγαλοπρεπούς, τι κοσμήματα, τι χειρόγραφα, τι έργα τέχνης ταξίδεψαν για να σαγηνέψουν τούτα τα δυο κέντρα λήψεως αποφάσεων. Στις Βρυξέλλες έστειλε μια έκθεση που λεγόταν «Οι Μητέρες, οι Θεές, και οι Σουλτάνες», ενώ στη Βιέννη, έντυσε τους αυτοκρατορικούς στάβλους με τεράστιες κόκκινες μεταξωτές σημαίες, ενώ το μήνυμα προς τους συντηρητικούς Βιεννέζους ήταν «η Βιέννη δεν είναι μόνο σοκολάτες και Σίσι»… Θέλει κέφι ο πολιτισμός, θέλει μυαλά που ταξιδεύουν, που βλέπουν μακριά πέρα από τα σύνορα.
Χωρίς να ξεχνώ τους ανθρώπους που «ποιούν» τον πολιτισμό! Το Υφυπουργείο καλείται να προτάξει την επιτέλους νομική τους κατοχύρωση για την εξασφάλιση της αξιοπρέπειας και του αναγκαίου σεβασμού των ανθρώπων των οποίων το έργο η πολιτεία πλειστάκις «δανείζεται» για να περηφανεύεται! Να έχουν λόγο και έργο μέσα στην καθημερινότητα των πόλεων μας που έλαμψαν στους αιώνες και των οποίων τα φώτα άρχισαν να λιγοστεύουν γιατί η μνήμη μας είναι κοντή και αξιοθρήνητη, και ασχολείται μόνο με την λανθασμένη ανάπτυξη. Υπάρχει μια Κύπρος κρυμμένη, η ύπαιθρος και ο κόσμος της, η λαϊκή μας παράδοση, είτε αυτή είναι αρχιτεκτονικό κέλυφος, ή λόγος τραγουδιστός, ή έδεσμα…Υπάρχει εκεί μια δυναμική ευαίσθητη που μπορεί να προσφέρει… Ο Χαμπής, η Κοντέα, τα Πλατανίσκια, το μουσείο στη Λευκωσία… Υπάρχει η Βάσα, η Λεμύθου, ο κόσμος της Κυριακούς Πελαγία… Σήμερα άφαντος και ασήμαντος στη νέα τάξη πραγμάτων της ούτω καλουμένης «ελεύθερης επαρχίας Αμμοχώστου»…
Δυνατό Υφυπουργείο Πολιτισμού σημαίνει φρένο στην στρεβλή ανάπτυξη, στον μαζικό τουρισμό, σε αποφάσεις αλλοπρόσαλλες ηγετών και εκκλησίας (πλατείες και καθεδρικοί ναοί) και ο νοών νοείτο!
Δυνατό Υφυπουργείο Πολιτισμού σημαίνει ελευθερία έκφρασης, σκέψης, και προοπτική για την παιδεία που πάσχει από τα «ελληνοχριστιανικά» και μόνον ιδεώδη. Είναι ο τόπος, όλος ο τόπος, ο σημερινός και ο χτεσινός, αυτός που μας έβαλε στο χάρτη της παγκόσμιας ιστορίας, αυτός που μας έδωσε λόγο και έργο! Αυτός είναι ένας και αδιαίρετος και αν δε τον διδάξουμε ως έναν, αν δεν τον προστατέψουμε ως κόρην οφθαλμού, και αν δεν τον προτάξουμε στην καθημερινότητά μας, ουδέν πράξαμε!
Ο πολιτισμός διδάσκεται από το νηπιαγωγείο στο πανεπιστήμιο, προστατεύει και προωθεί τους ανθρώπους του, καλυτερεύει νοοτροπίες του παρελθόντος, έχει το περιβάλλον ως επίκεντρο ζωής! Ένας είναι ο δρόμος, και αν ο κόσμος ρίχνει τους καναπέδες και τα αποτσίγαρά του στα λιβάδια και στις πλατείες, δεν φταίει αυτός…φταίει η απουσία ύπαρξης ενός συστήματος που τοποθετεί τον Πολιτισμό ως ύψιστη αξία. Ο πολιτισμός διδάσκεται, όχι ως τυφλοσούρτης, αλλά ως τρόπος ζωής…
Αυτό μπορεί να κάνει ένα δυνατό Υφυπουργείο Πολιτισμού κύριε Πρόεδρε!
